Logo
Logo
Gardeners' world lipiec - sierpień 2019
22
Do góry
Artykuł na: 6-9 minut

Allelopatia w ogrodzie

W dzisiejszych czasach ekologia to modny trend, ale już kilkaset lat temu znana była powszechnie wiedza nt. dobroczynnej współzależności i współdziałania roślin na siebie. Dziś jest to główny elementem teorii ogrodu biodynamicznego i upraw ekologicznych, do których po latach stosowania chemicznych środków ochrony roślin i nawozów z pokorą powracamy.

Czym jest allelopatia?

Czy wielu z was, zakładając swój ogród, rabatę, czy nawet planując nasadzenia w donicach na balkonie lub tarasie, brało pod uwagę to, jaki wpływ mają na siebie poszczególne gatunki roślin? Czy spotkaliście się kiedyś ze zjawiskiem allelopatii?

Jeśli tak, to gratuluję wnikliwości, a dla niewtajemniczonych natomiast przygotowałam parę konkretnych wskazówek, dzięki którym z powodzeniem będzie można ograniczyć ilość sztucznych środków chemicznych w ogrodzie na rzecz pięknych i pożytecznych zestawień roślinnych, a także odpowiedzieć sobie na pytanie czemu pewne rośliny w moim ogrodzie nie rosną? Ale od początku...

Termin allelopatia pochodzi z języka greckiego i dosłownie oznacza tyle co allelo – wzajemnie i pathos – odczuwanie. Jest to zjawisko polegające na wzajemnym oddziaływaniu biochemicznym na siebie roślin oraz mikroorganizmów, które może mieć charakter zarówno korzystny i stymulować roślinę do wzrostu i rozwoju jak i niekorzystny stanowiąc czynnik hamujący.

allelopatia fot. RococoNeko Pixabay
fot. RococoNeko Pixabay

Przykłady allelopatii w ogrodzie

Rośliny mogą reagować między sobą w taki właśnie korzystny lub niekorzystny sposób, lub stanowić na przykład swoistą tarczę ochronną przeciwko szkodnikom i chorobom grzybowym. Wiele tego typu powiązań znajdziemy w ogrodzie warzywnym, ale dziś chciałabym się skupić na roślinach ozdobnych.

kret fot. Dirk (Beeki®) Schumacher
Kret
Fot. Dirk (Beeki®) Schumacher

Rośliny przeciw szkodnikom


W walce z gryzoniami, a w szczególności z nornicami, które sieją największe spustoszenie w ogrodzie wśród roślin ozdobnych pomogą czarna porzeczka, czarny bez, narcyzy i szachownica cesarska, gatunki te najlepiej sadzić w sąsiedztwie roślin, które są szczególnie podatne na ataki nornic np. w celu ochrony lilii.

W wielu przypadkach w nierównej walce z kretami, które skutecznie niszczą trawniki szczególnie wiosną pomogą aksamitka, bazylia, czosnek, rącznik pospolity i komosa, warto sadzić je więc na obrzeżach działki, aby kret nie miał ochoty wcale w kierunku naszej posesji się udawać, oraz w bliskim sąsiedztwie trawnika.

Przeciwko nicieniom, groźnym szkodnikom niszczącym korzenie roślin ozdobnych takich jak róże, ozdobne rośliny cebulowe, hortensje, budleje, czy jaśminowce chroni aksamitka, która skutecznie wabi te szkodniki i zatrzymuje je w swoich korzeniach. Przed nicieniami chroni także dalia ogrodowa, nagietek lekarski.

nasturcja fot. gabriele mlink Pixabay
Nasturcja
Fot. gabriele mlink Pixabay

Silnym wabikiem dla innych owadów niekoniecznie widzianych na naszych roślinach ozdobnych jest nasturcja, która posadzona w towarzystwie innych gatunków często obsiadanych przez mszyce, skutecznie je przed nimi chroni.

Ślimaki odstraszy natomiast begonia, czosnek, mydlnica lekarska, majeranek, macierzanka, rumianek, bylica piołun, krwawnik, hyzop i przywrotnik. Warto zatem sadzić je w sąsiedztwie roślin, które uchodzą za przysmaki ślimaków, a których wcale nie chcemy dla tych mięczaków poświecić, są to np. funkie, cynie, dalie a nawet tulipany.

Przed chorobami grzybowymi natomiast skutecznie chronią szczypior i czosnek, które posiadają w swoich lotnych olejkach związki siarki, dzięki czemu skutecznie ochronią one np. róże przed mączniakiem prawdziwym. Dodatkowo także poprawiają intensywność zawiązywania pąków kwiatowych i wzmagają zapach kwiatów u pachnących odmian róż.

Idealnym towarzystwem dla róż jest także lawenda o silnym działaniu antyseptycznym a dzięki temu, że podobnie jak tymianek, mięta i majeranek skutecznie odstrasza mrówki, które działają z mszycami w kooperacji, to jest to także mile widziane sąsiedztwo dla delikatnych pędów królowej ogrodu.

łubin fot. Iva Balk Pixabay
Łubin
Fot. Iva Balk Pixabay

Doskonały nawóz i wabik na owady


Jeśli chodzi o pozytywne i bezpośrednie oddziaływanie roślin na siebie to idealnym przykładem są tutaj rośliny motylkowate tj. łubin. W skrócie można powiedzieć, że jest to najbardziej efektowny nawóz, który można zastosować w ogrodzie.

Dlaczego? Bo rośliny te znakomicie użyźniają glebę, dzięki temu, że żyją w symbiozie z bakteriami brodawkowymi i wprowadzają do gleby niezbędny pierwiastek jakim jest azot, dodatkowo głęboko ją spulchniają i napowietrzają swoimi korzeniami, a ich kwiaty przyciągają pszczoły.

Dlatego też jest to świetne towarzystwo dla roślin wydających owoce, które do swojego wzrostu potrzebują bogatej gleby a do wydania owoców – zapylających je pszczół.

orzech włoski fot. Efraimstochter Pixabay
Orzech włoski
fot. Efraimstochter Pixabay

Niekorzystne sąsiedztwo

Podobnie, ale w przypadku znacznie szerszego wachlarza roślin (chodzi tu właściwie o wszystkie gatunki) działa juglon – związek zawarty w liściach, skórkach owoców orzecha włoskiego, który właściwie całkowicie hamuje prawidłowy wzrost i rozwój roślin ozdobnych. Niekorzystnie, ale w dużo mniejszym stopniu niż orzach działa także akacja.

Krwawnik natomiast „ nie lubi się” z trawami a tulipany z irysami, za to prawie wszystkie byliny uwielbiają towarzystwo dziewanny i rumianku pospolitego.

Pożyteczne chwasty


W ogrodzie allelopatycznym nie powinno również zabraknąć roślin powszechnie uważanych jako chwasty tj. pokrzywy, która zwiększa zdrowotność praktycznie wszystkich roślin, czy mniszka lekarskiego wydzielającego etylen - związku, który przyśpiesza kwitnienie i dojrzewanie owoców, a w szczególności jabłek, a także przyciąga dżdżownic, a także bylicy piołun odstraszającej pchełki, ślimaki i niektóre owady.


Tekst: Patrycja Lipiec, zdjęcie tytułowe: perfectly Pixabay

Komentarze

To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (4)

 

Nowe treści
Wieści z branży

 

Warto przeczytać
Porady na ten tydzień
Tydzień 29, Sentencja nr:7
Tydzień 29, Sentencja nr:7
Boczne pędy pomidora, wyrastające w kątach liści, w dalszym ciągu należy usuwać. Po pierwszym zbiorze trzeba je także zasilić (Azofoską, saletrą amonową, itp.).
Tydzień 29, Sentencja nr:5
Tydzień 29, Sentencja nr:5
Pamiętajmy o regularnym podlewaniu i koszeniu trawnika – najlepiej raz lub dwa razy w tygodniu. W tym tygodniu możemy go też nawieźć.
Tydzień 29, Sentencja nr:4
Tydzień 29, Sentencja nr:4
Oczyśćmy oczko wodne z glonów. Trzeba też pamiętać o dokarmianiu ryb, gdy zbiornik jest niewielki.
Tydzień 29, Sentencja nr:2
Tydzień 29, Sentencja nr:2
Przycinamy jabłonie – usuwamy pionowo rosnące pędy tegoroczne i trzeba skrócić pędy wyrastające tuż przy jabłkach.
Tydzień 29, Sentencja nr:1
Tydzień 29, Sentencja nr:1
Podczas suszy, aby proces rozkładu przebiegał szybciej i lepiej, podlejmy pryzmę kompostową. Warto ją także przerzucić.
Twoja strona ogrodu