Listopad w ogrodzie – co robić? | Lista 25+ niezbędnych prac do zrobienia

Lista spraw do zrobienia w listopadzie - kalendarz ogrodnika

Listopad to miesiąc, w którym nasz ogród zaczyna przygotowywać się do zimowego snu. Chłodniejsze dni i przymrozki to sygnał, że nadszedł czas na ostatnie prace w ogrodzie przed nadejściem zimy. Czy wiesz, jak odpowiednio przygotować rośliny, trawnik czy oczko wodne na nadchodzące mrozy? Oto kompleksowy przewodnik po listopadowych porządkach w ogrodzie, dzięki któremu Twoja przestrzeń będzie gotowa na zimę.

Posłuchaj
00:00
377
Streszczenie artykułu
Listopad to miesiąc, w którym ogrodnicy powinni skupić się na przygotowaniu swojego ogrodu do zimy. Kluczowe zadania obejmują ochronę roślin przed mrozem, uporządkowanie terenu i zapewnienie odpowiedniego nawodnienia. Rośliny, które są szczególnie wrażliwe na zimno, takie jak różaneczniki czy hortensje, powinny być osłonięte materiałami izolacyjnymi lub agrowłókniną. Ważne jest również, aby usunąć opadłe liście, które mogą stanowić schronienie dla szkodników oraz sprzyjać rozwojowi chorób roślin. Przed zimą warto również zabezpieczyć owoce i warzywa, które nie zostały jeszcze zebrane, a także przyciąć drzewa i krzewy. Nawadnianie jest równie istotne, szczególnie dla młodych roślin, które mogą cierpieć z powodu suszy. W listopadzie można również zacząć planować przyszłoroczne uprawy, zamawiając nasiona i cebulki. Prace te pomogą utrzymać ogród w doskonałej kondycji przez całą zimę i przygotować go na nadchodzący sezon wegetacyjny.
Spis treści
Ostatnie prace w ogrodzie przed zimą – co robić w listopadzie? Jak dbać o rośliny ozdobne w listopadzie? Co zrobić w sadzie i warzywniku w listopadzie? Jak dbać o trawnik w listopadzie? Co robić w oczku wodnym w listopadzie? Jak pielęgnować rośliny doniczkowe w listopadzie? Co robić w pozostałych miesiącach?

Co zrobić w ogrodzie w listopadzie?

Listopad to czas, kiedy ogród powoli przygotowuje się do zimy. Jest to dobry moment, aby wykonać kilka ważnych prac, które pomogą roślinom przetrwać chłodne miesiące. Dni stają się coraz chłodniejsze, a nocą mogą pojawiać się przymrozki. Rośliny przeszły już w stan spoczynku. Pora na ostatnie jesienne porządki i przygotowanie osłon dla wrażliwych na mróz gatunków roślin. Dowiedz się, co jeszcze musisz zrobić w ogrodzie w listopadzie.

 

 

Jak pielęgnować rośliny ozdobne w listopadzie? Sprawdź nasze wskazówki!

  • Przygotowujemy sadzonki zdrewniałe krzewów (np. pęcherznice, ligustry, forsycje, tawuły, pięciorniki, jaśminowce, derenie, krzewuszki i wiciokrzewy). Sadzonki pobieramy przed nastaniem mrozów z pędów jednorocznych. Każda sadzonka powinna mieć ok. 15-20 cm długości. Fragmenty pędów umieszczamy w pojemniku wypełnionym wilgotnym piaskiem, które przenosimy na zimę do chłodnego miejsca (np. piwnicy). Będzie można je posadzić wiosną do gruntu.
  • Robimy porządki na rabatach bylinowych; przycinamy nieefektowne pędy roślin. Te, które mają ładne kwiatostany lub nasiona pozostawiamy. Będą ciekawie wyglądać po opadach śniegu i pokryte szronem. Nasiona stanowią zimą pokarm dla ptaków.
  • Rabaty z wrażliwymi na mróz bylinami osłaniamy warstwą liści lub stroiszem z gałązek jodłowych.
  • Jeśli temperatura zarówno w nocy, jak i w dzień utrzymuje się poniżej zera, należy okryć wrażliwe gatunki roślin białą agrowłókniną lub chochołami ze słomy– róże szczepione na pniu, powojniki wielkokwiatowe, magnolie, budleje, hortensje ogrodowe, różaneczniki.
  • Jeśli jest dodatnia temperatura podlewamy rośliny iglaste oraz zimozielone (np. bukszpany, laurowiśnie, mahonie, trzmieliny, ostrokrzewy, runianki, różaneczniki, pierisy), aby nie dopuścić do zjawiska tzw. suszy fizjologicznej.
  • Zgrabiamy ostatnie opadłe liście z drzew i krzewów liściastych.
  • Obwiązujemy kolumnowe odmiany roślin iglastych, aby zabezpieczyć ich pędy przed wyłamaniem po dużych opadach śniegu.
  • Związujemy wysokie kępy traw ozdobnych, aby zabezpieczyć ich korzenie przed mrozem. Związane kępy dodają uroku kompozycjom ogrodowym.
  • Jeśli nie zrobiliśmy tego wcześniej, czyścimy narzędzia ogrodowe, dokonujemy ich przeglądu, zmieniamy płyny, świece, oddajemy noże do ostrzenia. Czyścimy i chowamy węże ogrodowe oraz meble ogrodowe.
  • W pojemnikach na balkonach, tarasach, przy wejściu do domu ustawiamy dekoracje; w listopadzie pojemniki mogą zdobić dynie, trawy, kapusty ozdobne i chryzantemy.
  • W pobliżu okien domu montujemy karmniki dla ptaków. Karmienie rozpoczynamy dopiero, gdy temperatura spadnie poniżej zera lub utrzymuje się pokrywa śnieżna. Karmimy ptaki nasionami zbóż; nie wsypujemy do karmników starego pieczywa, ani żadnych solonych produktów.

√ Dowiedz się więcej o uprawie roślin ozdobnych

Fot. iVerde, U. Leone, U. Leone/Pixabay

Rośliny użytkowe w listopadzie: kluczowe prace i porady

  • Zabezpieczamy korę młodych drzewek owocowych przed zającami i sarnami zakładając opaski na wysokość co najmniej 1 metra nad ziemią.
  • Niszczymy zmumifikowane owoce (tzw. mumie) wiszące na gałęziach drzew lub krzewów owocowych, gdyż mogą stać się wiosną źródłem chorób.
  • Jeśli jest jeszcze ciepło można sadzić drzewka lub krzewy owocowe. Po posadzeniu nie zapomnijmy ich podlać, po czym okryć warstwą liści.
  • Usuwamy pozostałe na grządkach suche lub zgniłe pędy warzyw i ziół. Ziemię przekopujemy. Pozostawiamy ją w tzw. ostrej skibie (czyli bez wyrównywania).
  • Pobieramy 20-30 cm fragmenty pędów malin i porzeczek na sadzonki zdrewniałe.
  • Wysiane wczesną jesienią rośliny na nawóz zielony przekopujemy.
  • Robimy porządki w szklarniach i tunelach foliowych.
  • Przyginamy do ziemi pędy winorośli i jeżyny bezkolcowej, po czym osłaniamy je matami słomianymi.

√ Dowiedz się więcej o uprawie warzyw i owoców

Trawnik w listopadzie: jak dbać, by był zdrowy i piękny?

  • Zbieramy pozostałe na powierzchni murawy liście opadłe z drzew i krzewów grabiami wachlarzowymi lub używając kosiarki.
  • Liście przeznaczamy na kompost, wrzucamy do worków na odpady zielone lub robimy z nich ziemię liściową.
  • Nie pozostawiamy na trawniku na zimę stosów liści, aby trawa nie gniła.

√ Dowiedz się więcej o zakładaniu i pielęgnacji trawnika

Oczko wodne w listopadzie: jak przygotować się na zimę?

  • Przestajemy karmić ryby zimujące w zbiorniku wodnym.
  • Montujemy sztuczny przerębel, aby zapewnić zimującym rybom tlen.
  • Wyławiamy ze zbiornika opadłe liście z drzew i krzewów, wyciągamy suche i gnijące pędy roślin wodnych. Oczyszczamy dno zbiornika z mułu.

√ Dowiedz się więcej o oczkach wodnych

Rośliny doniczkowe w listopadzie: jak dbać w mieszkaniu i na balkonie?

  • Ograniczamy podlewanie roślin doniczkowych. Kaktusy i sukulenty podlewamy raz w miesiącu i trzymamy je w chłodnym pomieszczeniu, aby nie wybudzić ich ze stanu spoczynku.
  • Jeśli włączone jest ogrzewanie, liście roślin uprawianych w domu zraszamy wodą.
  • Cieniujemy gwiazdy betlejemskie przez kilkanaście godzin na dobę, aby na początku grudnia ich liście się przebarwiły.
  • Sadzimy w doniczkach pietruszkę, cebulę, szczypior, aby mieć dostęp do świeżych roślin.

√ Dowiedz się więcej o uprawie roślin doniczkowych w domu i na balkonie


Tekst: Małgorzata Wójcik, zdjęcia tytułowe: Ulrike Leone/Pixabay ed., Alexas_Fotos/Pixabay

Dowiedz się, co robić w pozostałych miesiącach

 


☺️ Dziękujemy, że przeczytałaś/eś artykuł do końca. Bądź na bieżąco i zapisz się do newslettera. Odwiedź nas na Facebooku, Instagramie, Pintereście, YouTube oraz na forum ogrodniczym. Zajrzyj także do naszego sklepu ogrodniczego.

Tematy
Autor
Małgorzata Wójcik Małgorzata Wójcik

Redaktorka naczelna magazynu Gardeners' World. Edycja Polska, autorka tekstów, pasjonatka roślinnej fotografii. Z wykształcenia architekt krajobrazu.

Artykuły autora Wszyscy autorzy
Komentarze

Co czytaliście w 2025 roku? Lista top porad i trików
Powiązane artykuły
Bestsellery
Pokarm dla ptaków - kule tłuszczowe ''Ptasie Bistro''- 6 szt
Pokarm dla ptaków - kule tłuszczowe ''Ptasie Bistro''- 6 szt
Keramzyt - 5 l
Keramzyt - 5 l
 Zestaw do uprawy grzybów – Pieczarka biała – 3 l Exotic Grow
Zestaw do uprawy grzybów – Pieczarka biała – 3 l Exotic Grow
Spray Complete 2w1 – na choroby i szkodniki – 500 ml Compo
Spray Complete 2w1 – na choroby i szkodniki – 500 ml Compo
Nawóz płynny do roślin zielonych – Zielone Liście – 0,5 l | Target
Nawóz płynny do roślin zielonych – Zielone Liście – 0,5 l | Target
Nowe treści z tej kategorii
Tematy na czasie
Porady na ten tydzień
Tydzień 2, Sentencja nr:7
Dla wielu ptaków przysmakiem jest tłuszcz zwierzęcy (słonina lub łój), a także zalane roztopionym tłuszczem nasiona i orzechy – tzw. zimowe kule. Powieśmy je i uzupełniajmy karmniki w okresie, gdy ptaki mają problem ze znalezieniem pokarmu przez warstwę śniegu.
Przeczytaj także
Dokarmianie ptaków zimą: jak to robić prawidłowo? Podpowiadamy Co jedzą ptaki w zimie? Rośliny owocowe dla ptaków | Lista gatunków Ptaki nie przylatują do Twojego karmnika? To przez te błędy. Sprawdź, co robisz źle Karma dla ptaków w ogrodzie | Jakie ziarna są najlepsze? Przewodnik po zdrowym dokarmianiu
Tydzień 2, Sentencja nr:5
Możemy zająć się świerkiem lub jodłą w donicy, które służyły jako choinka – drzewko umieszcza się w jasnym, chłodnym pomieszczeniu – nie wolno wystawiać go na dwór, gdyż może zmarznąć.
Przeczytaj także
Żywa czy sztuczna? Jaką choinkę wybrać na Święta? Jak podlewać choinkę, by dłużej stała i nie gubiła igieł? Choinka w donicy | Jakie wybrać drzewko? Gdzie kupić? Jak dbać? Choinka na kompost | Czy się nadaje? Jak przerobić choinkę na nawóz?
Tydzień 2, Sentencja nr:4
Regularnie usuwajmy nadmiar śniegu z iglaków o pokroju kolumnowym, ponieważ może on spowodować wyłamanie gałęzi i deformację krzewów. Warto także podwiązać gałęzie iglaków – trudniej będzie im ugiąć się pod ciężkim, mokrym śniegiem.
Przeczytaj także
Odśnieżanie ogrodu - narzędzia ręczne Kolumnowe iglaki zimą: jak zabezpieczyć? Spadł już pierwszy śnieg. Jak biała pierzynka wpłynie na ogród i rośliny? Śnieg w ogrodzie | To izolacja przed mrozem czy ciężar niszczący rośliny?
Tydzień 2, Sentencja nr:3
Możemy formować drzewa liściaste i iglaste. Uwaga – nie formujemy gatunków takich jak klon, grab czy brzoza, które cięte wiosną wydzielają duże ilości soków, tzw. płaczą. Te rośliny formuje się je od czerwca do września.
Przeczytaj także
Jakie drzewo posadzić w ogrodzie? Praktyczne porady Jakie rośliny przycinać zimą i jak to robić? Podpowiadamy! 3 najważniejsze zasady cięcia drzew: kiedy, jak i czym to robić? Wiosenne przycinanie roślin – drzew owocowych i krzewów ozdobnych
Darmowy program
Projektowanie Ogrodu
wypróbuj online
Projektowanie ogrodu
Tagi
Sprawdź, co dziś czytają inni
Redakcja poleca
Wszyscy to czytają. A Ty?