Ostrokrzew kolczasty (Ilex aquifolium) to wysoki, zimozielony krzew liściasty należący do rodziny ostrokrzewowatych (Aquifoliaceae). W naturze można go spotkać niemal w całej Europie zachodniej i południowej oraz na najbardziej wysuniętych na północ krańcach Afryki (Tunezja, Algieria, Maroko).

Roślina dorasta zwykle do 6 m. Ma pokrój wniesiony, nieregularny i w dogodnych warunkach może się mocno rozrastać wszerz. Posiada charakterystyczne, zimozielone, jajowate liście o kolczastym brzegu oraz ciemnej i błyszczącej blaszce.

Ostrokrzew kolczasty kwitnie czasem już od końca kwietnia do czerwca, tworząc drobne, białe, dwupienne kwiaty. We wrześniu zawiązuje niezwykle dekoracyjne, czerwone owoce – pestkowce, które utrzymują się na roślinie przez całą zimę. Aby rośliny owocowały należy razem posadzić egzemplarze męskie i żeńskie ponieważ ostrokrzew to roślina dwupienna.

Owoce ostrokrzewu są trujące.

Wymagania i uprawa

Ostrokrzew jest łatwy w uprawie i mało wymagający. Roślina najlepiej rośnie na stanowisku półcienistym lub cieniu. Najlepiej też zapewnić jej kwaśną, przepuszczalną, piaszczysto-gliniastą glebę. Podłoże może być lekko wilgotne lub umiarkowanie suche (krzew dobrze znosi upały).

Roślina jest całkowicie mrozoodporna.

Krzew dobrze znosi nawet bardzo intensywne cięcie.

Zastosowanie

W ogrodzie ostrokrzew warto sadzić w miejscach cienistych, gdzie wiele roślin nie chce rosnąć, w kwaśnych wrzosowiskach jak również z zakątkach upodabniających ogród do lasu. Zważywszy, że roślina bardzo dobrze reaguje na cięcie, można z niej tworzyć gęste, zimozielone żywopłoty.

Roślina jest obecnie używana w ziołolecznictwie – napary z liści, kory i owoców stosuje się przy leczeniu m.in. kataru, ospy i reumatyzmu.

Polecane odmiany i inne gatunki

  • 'Angustifolia' – odmiana o docelowym pokroju niskiego drzewa (do 6 m wysokości), bardzo wąskie liście
  • 'Golden Queen' – roślina męska (nie wytwarza owoców) o jasno kremowym brzegu liści i licznych kolcach. Młode pędy jasno-zielone
  • 'Madame Briot' – złociste brzegi liści (czasem całe liście), liczne kolce na brzegach, młode pędy – purpurowe
  • Ostrokrzew Meservy (Ilex ×meserveae) 'Blue Princess'


Ciekawostki

Ostrokrzew kolczasty to święta roślina Celtów, służąca do palenia aromatycznych ognisk, koniecznych do przeprowadzania religijnych rytuałów. Jeszcze do niedawna wierzono, że działa jak talizman chroniąc przez czarami, klątwami czy "złym okiem".


Tekst: Katarzyna Jeziorska, zdjęcia: PublicDomainPictures, Jasmin Raffaele, Liz Doran-Burke/Pixabay, sxc.hu