Logo
Logo
Gardeners' world marzec - kwiecień 2021
92
Do góry
Artykuł na: 6-9 minut

Uprawa ostrokrzewu w ogrodzie

Ostrokrzew jest niezwykłą ozdobą ogrodu. Ma zimozielone liście i czerwone owoce, które wyglądają dekoracyjnie na tle białego śniegu. Poznaj najpopularniejszy ostrokrzew kolczasty i inne ostrokrzewy oraz w jakim towarzystwie najlepiej je sadzić.

Ostrokrzew kolczasty (Ilex aquifolium) jest krzewem z rodziny ostrokrzewowatych (Aquifoliaceae). W stanie dzikim występuje w postaci drzewa w Europie i Afryce. Jest szeroko rozpowszechniony w Europie Zachodniej i w Ameryce Północnej, gdzie jest wykorzystywany jako świąteczna roślina do dekoracji drzwi w okresie Bożego Narodzenia.

Rośnie zazwyczaj w formie krzewu, gdyż nasze zimy są dla niego zbyt surowe i często obmarza lub całkowicie przemarza. Jednak trudno znosi niskie temperatury w zimie. Mimo zimowych uszkodzeń ostrokrzewy potrafią odrodzić się nawet z korzenia. Na terenach zachodnich Polski o łagodniejszym klimacie można także spotkać formy drzewiaste. Najbardziej znanym egzemplarzem jest przeszło stuletnie drzewo o wysokości 11 m, rosnące w Kamieniu Pomorskim (woj. Zachodniopomorskie).

Ostrokrzew w ogrodzie

Aby ostrokrzewy dobrze komponowały się w ogrodzie należy je sadzić po kilka w luźnych grupach. Z niższych krzewów najlepiej prezentują się w towarzystwie: bukszpanów (Buxus), berberysów (Berberis), ogników (Pyracantha), pierisów (Pieris), laurowiśni (Prunus laurocerasus), różaneczników (Rhododendron), mahonii (Mahonia) czy wawrzynków (Daphne).

Z wyższych krzewów korzystnie wyglądają posadzone w pobliżu oczarów (Hamamelis), klonu palmowego (Acer palmatum), dereni (Cornus) a z iglastych wśród: kosodrzewin (Mugo), cisów (Taxus), jałowców (Juniperus). Ostrokrzewy o ciemnozielonych, błyszczących liściach są świetnym tłem dla roślin cebulowych kwitnących wiosną t.j. tulipanów (Tulipa), hiacyntów (Hyacinthus) i krokusów (Crocus) oraz jak również bylin, w tym szczególnie dla funkii (Hosta).

Ostrokrzewy nadają się także do sadzenia w donicach, którymi można dekorować tarasy, patia lub balkony. Bardzo dobrze znoszą przycinanie i dlatego często są wykorzystywane jako rośliny żywopłotowe oraz do formowania różnych figur.

Uwaga! Liście i owoce zawierają truciznę, którą jest alkaloid teobromina, glikozyd o właściwościach saponiny, barwniki - iliksantyna, rutyna. Zjedzenie 20 - 30 owoców dla dzieci może być śmiertelne.

ostrokrzew w ogrodzie fot. iVerde

Wymagania

Ostrokrzew preferuje gleby dość wilgotne i niezbyt ciężkie. Dobrze rośnie także na glebach wapiennych. Nie szkodzą mu miejskie zanieczyszczenia ani letnie upały. Mimo, że dobrze znosi zacienione stanowiska, to zdecydowanie lepiej rośnie w słońcu.

Zimozielone ostrokrzewy z czerwonymi jagodami są prawdziwą ozdobą zimowych ogrodów. Ze względu na małą mrozoodporność ostrokrzew należy sadzić w miejscach osłoniętych od wiatru. Mimo uszkodzeń mrozowych miejsca zmarznięte szybko regenerują się po zimie, a ślady zimowych przemarznięć szybko znikają. Należy jednak zabezpieczać rośliny przed mrozem usypując u podstawy pnia kopczyki z kory lub kompostu, ostrokrzew, fot. Muffet, Flickr, CC

Kwiaty męskie i żeńskie

Ostrokrzewy są dwupienne - na oddzielnych roślinach rozwijają się kwiaty żeńskie i męskie. Na osobnikach żeńskich w maju i czerwcu pojawiają się białe, małe kwiatki. Jesienią tworzą się dekoracyjne, nieduże, kuliste lub podłużne owoce w kolorze żółtym, czerwonym, granatowym. Owoce utrzymują się na gałązkach nawet przez całą zimę.

Aby na krzewach pojawiły się owoce w ogrodzie należy posadzić na kilka krzewów żeńskich jeden krzew męski. Jeśli zależy nam na dekoracyjnych owocach nigdy nie należy sadzić pojedynczych egzemplarzy. Osobniki męskie od żeńskich niczym się nie różnią i tylko kwiaty i owoce wskazują o rodzaju rośliny.

ostrokrzew odmiany fot. iVerde

Najpopularniejsze gatunki i odmiany ostrokrzewów

W naturze występuje około 400 gatunków ostrokrzewów, często odbiegających od naszych wyobrażeń o tej roślinie. Są gatunki o owocach czarnych, liściach drobnych, często gładko zakończonych, niektóre mają sezonowe liście. W Polsce uprawianych jest 18 gatunków, 3 mieszańce międzygatunkowe, 1 forma botaniczna i 16 odmian uprawnych.


NAZWA


LIŚCIE


OWOCE


MROZO-
ODPO-
RNOŚĆ



CIEKAWE ODMIANY

Ostrokrzew kolczasty
(Ilex aquifolia)
zimozielone, ciemnozielone, skórzaste, błyszczące, ostro zakończone czerwone, żółte średnia 'Alaska', 'Aurea Marginata', 'Bacciflava', 'Canadian', 'Gold', 'Myrtifolia', 'Pyramidalis', 'Silver Queen'
Ostokrzew meserveae
(Ilex meserveae)
zimozielone, zielone, ostro zakończone czerwone dobra 'Blue Angel', 'Blue Girl', 'Blue Prince', 'Blue Princess', 'Aurea', 'Glory Gem', 'Fastigiata'
Ostrokrzew karbowano-listny
(Ilex crenata)
drobne czarne dobra  
Ostrokrzew japoński
(Ilex pedunculosa)
bardzo podobne do liści fikusa Benjamina czerwone bardzo dobra  
Ostrokrzew okółkowy
(llex verticillata)
sezonowe, wąskie, owalne jaskrawo-czerwone

bardzo dobra  
Ostrokrzew amerykański
(Ilex opaca)
zimozielone, błyszczące kolczaste czerwone bardzo dobra  
Ostrokrzew szerokolistny
(Ilex latifolia)
zimozielone, duże, błyszczące jaskrawo-czerwone mała  

Ciekawostki

Ostrokrzew zazwyczaj kojarzy nam się z krzewem o dekoracyjnych, o ciemnozielonych, ostro zakończonych, nie zrzucających na zimę liściach, ozdobionych od jesieni jaskrawoczerwonymi jagodami. Jest on jednak nie tylko wyjątkowo dekoracyjną rośliną ogrodową, ma też bardzo bogatą symbolikę.

  • W krajach śródziemnomorskich i w Anglii ostrokrzew był uprawiany już w starożytności. Roślina była przedmiotem kultu zarówno w religiach jak i mitologiach. Ostrokrzew był świętym drzewem Saturna i Marsa, związanym z żywiołem ognia, był poświęcony celtyckiemu bogu światła - Lugowi oraz bogini obfitości, którą nazywano Habondia. Jest jednym z dziewięciu świętych drzew używanych do palenia rytualnych ognisk celtyckich.

  • Według przesądów ludowych ostrokrzew jest drzewem zapewniającym ochronę, często wykorzystywanym jako zaklęcie przeciw piorunom, sadzi się je przy domu w charakterze strażnika. Uważa się, że zabezpiecza przed trucizną, złymi duchami i złymi czarownikami, jak również odpędza niebezpieczne dzikie zwierzęta.

  • Ostrokrzew znajduje również swoje zastosowanie w ziołolecznictwie i medycynie. Zarówno liście, kora i owoce ostrokrzewu były stosowane w leczeniu takich dolegliwości jak: katar, zapalenie opłucnej, stany gorączkowe, reumatyzm.

  • Liście ostrokrzewu stanowią pokarm zimą dla jeleni, a młode gałązki kiedyś suszono jako pokarm dla krów. Kiedyś również umieszczano patyczki w klatkach królików, co je wzmacniało i dodawało im apetytu.

  • Drewno ostrokrzewu kiedyś było używane do inkrustacji, różnych precyzyjnych prac rzeźbiarskich i wykonywania skomplikowanych ornamentów. Celtowie wyrabiali z drewna ostrokrzewu włócznie. Z drewna tej rośliny robiono też laski i bicze.

  • Magiczne właściwości ostrokrzewu znajdują także wyraz w literaturze. Różdżka Harrego Potter'a - bohatera książek J.K. Rowling, wykonana była właśnie z drewna ostrokrzewu.

Opracowanie na podstawie Colour Your Life, zdjęcia: iVerde i Pixabay

 

TOP 10: Najczęściej czytane artykuły

1. Uprawa i pielęgnacja borówki amerykańskiej
2. Przycinanie róż: Po co, jak i kiedy przycinać róże?
3. Przycinanie tui: Kiedy, jak i czym przycinać tuje?
4. Hortensja ogrodowa: Jak uprawiać hortensję w ogrodzie?
5. Kwiaty balkonowe światłolubne - na balkon południowy i zachodni
6. Mech na trawniku: Skąd się bierze i jak go zwalczać?
7. Wrzosy w doniczkach - uprawa i pielęgnacja
8. Uprawa pelargonii – jakie mają wymagania i jak je pielęgnować?
9. Nawożenie trawników: Kiedy i czym nawozić trawnik?
10. Nawożenie tui: Jak, czym i kiedy nawozić tuje?


Warto przeczytać

Komentarze

Powiązane artykuły
Pokaż więcej (2)
Nowe treści
To Cię zainteresuje
Nowe rośliny w katalogu
Porady na ten tydzień
Tydzień 9, Sentencja nr:5
Tydzień 9, Sentencja nr:5
Rośliny cebulowe (przede wszystkim przebiśniegi i krokusy), które posadziliśmy we wrześniu, pojawiają się spod śniegu. Wystarczy jeden lub dwa cieplejsze dni, aby ukazały się ich piękne kwiaty.
Tydzień 9, Sentencja nr:4
Tydzień 9, Sentencja nr:4
Odgarniając śnieg ze ścieżek ogrodowych czy podjazdu pamiętajmy, aby nie przysypywać trawnika. Ubita warstwa śniegu wolniej topnieje i może powodować gnicie darni. Jeśli jednak w obrębie trawnika powstanie warstwa zamarzniętego śniegu, należy ją rozkruszyć.
Tydzień 9, Sentencja nr:3
Tydzień 9, Sentencja nr:3
Podczas pogodnych dni silne słońce wysusza rośliny, a zamarznięta ziemia uniemożliwia uzupełnienie strat wody. Powinniśmy je wtedy cieniować. Podczas odwilży podlewajmy iglaki, szczególnie te, które rosną w pojemnikach.
Tydzień 9, Sentencja nr:2
Tydzień 9, Sentencja nr:2
Niektóre byliny rosnące na rabatach (złocienie, omiegi, ostróżki, rudbekie, liliowce, rozchodniki czy funkie) można rozmnożyć przez podział kęp. Dzięki temu nie tylko rozmnożymy, ale też odmłodzimy rośliny.
Tydzień 9, Sentencja nr:1
Tydzień 9, Sentencja nr:1
W marcu możemy wysiewać do doniczek i inspektów nasiona ogrodowych roślin jednorocznych oraz warzyw (wczesne odmiany kapusty, sałaty, rzodkiewki, kopru, marchwi). W ogrodzie można siać warzywa wytrzymałe na zimno: rzodkiew, koper, cebulę, groch (należy przykryć je włókniną).
Polecane
Nowości
Promocje
Serwisy partnerskie
Dom i wnętrze
Twoja strona ogrodu