Jak i gdzie założyć przydomowy warzywnik?

Przydomowy warzywnik (mały, czy duży) to marzenie wielu posiadaczy ogrodów. Smak warzyw z własnej uprawy na długo pozostaje w pamięci, a satysfakcja płynąca ze zbioru własnych plonów, rekompensuje trud włożony w pielęgnację.

Uprawa warzyw wymaga od nas sporego zaangażowania czasu i nakładu pracy, dlatego warzywnik trzeba "zakładać z głową". Wcześniejsze planowanie i nabycie wiedzy jest więcej niż konieczne, a wesoła „ogrodowa” twórczość nie popłaca. Zastosowanie sprawdzonych zasad pomoże osiągnąć obfite plony, ograniczyć zbędne zabiegi pielęgnacyjne i pozbyć się wielu problemów, takich jak występowanie chorób i szkodników.

Gdzie założyć przydomowy warzywnik?

Warzywnik (poza ozdobnymi formami, jak potager) ma niewielką wartość dekoracyjną, dlatego lepiej zakładać go na obrzeżach ogrodu i w miejscach mało uczęszczanych.

Przede wszystkim trzeba jednak pamiętać, że warzywa powinny mieć zapewnioną dużą ilość światła. Należy zatem wybierać miejsca dobrze nasłonecznione (kierunki południowe, południowo-zachodnie oraz południowo-wschodnie).

W miarę możliwości warzywa powinny być uprawiane w oddali od dróg. Jeśli nie jest to możliwe, warto przy ogrodzeniu założyć żywopłot, a w niedalekim oddaleniu (tak, aby zbytnio nie zacieniały grządek) posadzić rośliny, które będą wchłaniały pyły i metale ciężkie – są to m.in. jarząb i brzoza.

Jak duży powinien być przydomowy warzywnik?

Oczywiście głównym czynnikiem wpływającym na to, jak duży będzie warzywnik, jest powierzchnia ogrodu. Uprawa warzyw w przydomowym ogrodzie nie powinna bowiem zdominować upraw ozdobnych i sadowniczych (chodzi o wizualny aspekt). Trzeba natomiast wiedzieć, że dobrze zagospodarowane 50 m² upraw warzywniczych zaspokaja potrzeby przeciętnej, czteroosobowej rodziny.

Gleba w warzywniku

Odpowiednie przygotowanie podłoża jest niezwykle istotne – większość warzyw ma wysokie wymagania pod tym względem. Optymalny odczyn gleby powinien być obojętny lub zbliżony do obojętnego. Dowiedz się jak poprawić właściwości gleby w ogrodzie?

Gleby (zarówno ciężkie jak i lekkie) warto wzbogacać nawozami organicznymi (przefermentowany obornik, kompost). Można to zrobić jesienią (wcześniej usuwając chwasty, korzenie i kamienie). Wtedy glebę przekopuje mieszając z nawozem, a wiosną wystarczy tylko dokładnie zagrabić, spulchnić i wyrównać teren.

Główne prace związane z siewem roślin wykonuje się zwykle od kwietnia (można już siać warzywa odporne na niskie temperatury – rzodkiewka, bób, koper, marchew, cebula).

Jak założyć przydomowy warzywnik?

Przestrzegaj tych kilku zasad planowania warzywnika i zbieraj obfite plon!

• Warzywnik najlepiej rozrysować wcześniej na kartce i zaplanować tak, aby uniknąć tworzenia pustych miejsc (ewentualnie w czasie sezonu można zapełnić je roślinami na nawóz zielony). Warto wykorzystać jeden z „gotowych” systemów upraw warzyw;
• rozmieszczając rośliny warto wziąć pod uwagę roślinne sympatie i antypatie oraz płodozmian;
• warzywnik powinien być tak zaplanowany, aby dostęp do każdej grządki umożliwiały ścieżki (optymalna szerokość to 30-40cm). Poleca się je utwardzić;
• warzywa sieje się podobnie jak rabaty roślin ozdobnych: niskie warzywa z przodu, wysokie z tyłu (aby nie zacieniały tych pierwszych);
• warzywa szybko rosnące (np.: rzodkiewka czy sałata) są zarówno dobrym przedplonem jak i poplonem. Warto je wykorzystywać, aby zapełnić puste luki w warzywniaku i tym samym lepiej zagospodarować powierzchnię. Można je wysiewać np.: co tydzień – wtedy zachowuje się ciągłość zbiorów;
• rośliny należące do tej samej rodziny (np.: kapustowate) nie powinny być po sobie siane/sadzone. To przyczyna wielu chorób, ataków szkodników i mniejszego plonu;
• warzywa i zioła wieloletnie (rabarbar, szczaw, lubczyk, mięta) warto posadzić w jednym miejscu;
• w pewnej odległości od warzywniaka można posiać nasturcje - to naturalne pułapki na szkodniki, natomiast co kilka lat pewne obszary można obsadzić aksamitką (niszczy szkodliwe nicienie glebowe);
• należy dbać o zagęszczenie roślin zgodne z zaleceniami producenta (zbyt małe powoduje bowiem zwiększony rozwój chwastów, zbyt duże obniża plon i zmniejsza odporność warzyw na choroby i szkodniki).

Tekst: Michał Mazik, zdjęcie tytułowe: StockPhotoPro - Fotolia.com

A ty? Uprawiasz warzywa w ogrodzie? Daj znać w komentarzu!