Logo
Logo
Gardeners' world listopad - grudzień 2019

Zanim opuścisz stronę, zapisz się do bezpłatnego newslettera Zielonego Ogródka i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie Magazynu
Gardeners` World Polska.

W naszym newsletterze co tydzień znajdziesz:
  • - aktualności z branży ogrodniczej,
  • - porady ogrodnicze krok po kroku,
  • - projekty i reportaże z wizyt w ogrodach,
  • - katalog roślin ogrodowych i doniczkowych.
63
Do góry

Rozsada warzyw: krok po kroku

Przygotowanie rozsady to nic innego jak wysiewanie nasion i uprawa młodych siewek w kontrolowanych warunkach, przed wysadzeniem na miejsce stałe. W tym okresie zapewniamy siewkom odpowiednią temperaturę, wilgotność i światło. Samodzielne wyprodukowanie zdrowej rozsady warzyw nie jest trudne.

Rozsada warzyw w domu na parapecie

Samodzielne wyprodukowanie zdrowej rozsady warzyw nie jest trudne – można to zrobić nawet na parapecie. Nasiona warzyw należy wysiewać zgodnie z instrukcjami na opakowaniu (szczegółowo terminy wysiewu i czas produkcji rozsady opisano w tabeli na końcu artykułu). Produkcję rozsady w domu lub w ocieplanej szklarni należy założyć w lutym i marcu. W późniejszym terminie temperatura na zewnątrz umożliwia już produkcję rozsady na rozsadniku lub pod osłonami z folii.

Rozsadę warzyw możemy przygotować: aby uzyskać wcześniejsze plony warzyw (sałata); dla warzyw ciepłolubnych, które potrzebują wysokich temperatur do wzrostu (np. arbuz, melon, oberżyna, pomidor, papryka); dla warzyw, które po wschodach rosną bardzo wolno (brokuł, kalafior, kalarepa, kapusta biała i kapusta czerwona); dla warzyw o długim okresie kiełkowania (karczoch, seler, szpinak nowozelandzki).

rozsada kielkujace nasiona fot. singkham - Fotolia
Fot. © singkham/Fotolia

Krok po kroku: jak przygotować rozsadę warzyw?

Uzyskanie zdrowej i dobrze wyrośniętej rozsady warzyw jest możliwe tylko wtedy, kiedy kiełkującym nasionom i młodym siewkom zapewnimy odpowiednie i stałe warunki - światło, temperatura i wilgotność.

przygotowanie rozsady fot. Robert Przybysz - Fotolia
Fot. © Robert Przybysz/Fotolia

Ziemia do rozsady

Idealne podłoże do rozsady warzyw to mieszanina torfu z piaskiem lub gotowe podłoże do rozsady. Nie ma potrzeby dodawać nawozu do podłoża, gdyż z reguły jest ono zasobne w wystarczającą ilość składników pokarmowych dla młodych roślin. Poza tym siewki wszystko czego potrzebują mają w nasieniu.


Pojemniki do rozsady

Pojemniki do rozsady warzyw należy wypełnić podłożem, wyrównać i lekko ugnieść. Najlepsze są doniczki torfowe oraz wielodoniczki. Doniczki torfowe można sadzić do gleby wraz z warzywami. Korzenie będą przerastać przez ścianki, a doniczki po krótkim czasie ulegają biodegradacji. Wielodoniczki (multipoty, multiplaty) – ich główną zaletą jest duża liczba pojedynczych komór, możliwość łatwego przenoszenia oraz to, że mogą być wielokrotnie wykorzystywane.

kielkujace nasiona rozsada fot. Viktors Kozers - SXC
Fot. © Viktors Kozers/SXC

Odpowiednie warunki dla kiełkujących nasion

Światło

Miejsce do produkcji rozsady warzyw powinno być jasne (należy jednak unikać pełnego nasłonecznienia) i przewiewne (jednak nie narażone na przeciągi). Należy zapewnić stałą temperaturę przed wschodami i po wschodach (po skiełkowaniu). Temperatura pokojowa niestety nie jest idealna dla wszystkich warzyw ale większość z nich dobrze będzie rosła w domu. Szczegółowo warunki dla poszczególnych gatunków warzyw opisano w tabeli na końcu artykułu.

Wilgotność

Podłoże powinno być stale lekko wilgotne, ale nie mokre! Najlepiej podlewać rozsadę poprzez zraszanie spryskiwaczem z woda o temperaturze pokojowej (woda nie może być zimna!). Ze względu na niską wilgotność powietrza w mieszkaniu po wysiewie nasiona należy przykryć szybą lub zwykłą folią śniadaniową - tworzymy w ten sposób mini szklarenkę. Aby nadmiar pary wodnej mógł się swobodnie ulatniać i aby siewki miały dostęp do świeżego powietrza warto zrobić w niej kilka dziurek.

rozsada warzyw fot. Dimitri Surkov - Fotolia
Fot. © Dimitri Surkov/Fotolia

Pikowanie siewek

Po dwóch lub trzech tygodniach od wschodów młode siewki warzyw należy przepikować do docelowych pojemników (doniczek, skrzynek lub wielodoniczek) lub przerwać (usunąć zbędne rośliny aby nie rosły zbyt gęsto). Przed pikowaniem należy rośliny obficie podlać. Rośliny podważa się delikatnie widelcem, patyczkiem lub specjalnym pikulcem. Po wyciągnięciu z ziemi widać dobrze jak wygląda siewka - chore lub mające słabo rozwinięte korzenie należy wyrzucać. Przepikowane rośliny obficie podlewamy zraszając delikatnie podłoże, po to aby ziemia opadła i przylgnęła do korzeni. Jednorazowe pikowanie w zupełności wystarczy do wytworzenia dobrej bryły korzeniowej. Uwaga! Niektóre warzywa (np. dynia, ogórek, fasola) źle znoszą pikowanie. Nasiona tych warzyw należy od razu wysiewać do doniczek.

domowa produkcja rozsady fot. Franz Peter Rudolf - Fotolia
Fot. © Franz Peter Rudolf/Fotolia

Hartowanie rozsady

Na 10-14 przed sadzeniem rozsadę warzyw należy zacząć hartować – t.j. stopniowo przyzwyczajać do trudnych warunków panujących na zewnątrz. W tym celu należy ograniczyć podlewanie i obniżyć temperaturę poprzez wietrzenie. Zahartowane rośliny szybciej się przyjmą i lepiej zniosą wahania temperatury na miejscu stałym w ogrodzie. Przed przesadzeniem do gruntu rozsadę warzyw warto obficie podlać.

hartowanie rozsady fot. Dusan Kostic - Fotolia
Fot. © Dusan Kostic/Fotolia

Szczegółowe wymagania i terminy siewu

W tabeli przedstawiono gatunki warzyw, które można uprawiać z rozsady, terminy wysiewu na rozsadę, czas jej produkcji, temperatury dla produkcji rozsady oraz termin wysadzania na miejsce stałe.

Gatunki warzyw oraz warunki do produkcji rozsady

GATUNEK TERMIN WYSIEWU NA ROZSADĘ CZAS TRWANIA ROZSADY
(TYGODNIE)
PRZEDZIAŁ TEMPERATUR TERMIN WYSADZANIA NA MIEJSCA STAŁE

Arbuz (kawon), melon

IV 5 - 6

25 – 30ºC do wschodów

22 – 28ºC po wschodach

po 15 V do połowy VI

Bakłażan (oberżyna)

III 9 - 11

28 – 30ºC do wschodów

22 – 26ºC po wschodach

po 15 V do połowy VI

Bazylia, cząber, majeranek

III 6 - 8

18 – 20 ºC

po 15 V
Brokuł II - III 6 - 7

18 – 20 ºC do wschodów

14 – 18 ºC po wschodach w dzień

12 – 14 ºC po wschodach w nocy

10 – 12 ºC pod koniec produkcji rozsady

IV

Cebula

II - III 8 - 9

18 – 20ºC do wschodów

15 – 18ºC po wschodach w dzień

10 – 12ºC po wschodach w nocy

koniec IV początek V

Kalafior

II 7 - 8

18 – 20ºC do wschodów

14 – 18ºC po wschodach w dzień

12 – 14ºC po wschodach w nocy

10 – 12ºC pod koniec produkcji rozsady

IV

Kalarepa

II 7 - 8 12ºC optymalna
8ºC minimalna
IV

Kapusta biała, czerwona

II 7 - 8

18 – 20ºC do wschodów

14 – 18ºC po wschodach w dzień

12 – 14ºC po wschodach w nocy

10 – 12ºC pod koniec produkcji rozsady

IV

Kapusta pekińska

II 7 - 8 20ºC optymalna IV

Karczoch

II 10 - 12 20ºC optymalna po 15 V

Ogórek, dynia, cukinia (kabaczek), patison

IV 5

24 – 28ºC do wschodów

20 – 25ºC po wschodach w dzień

16 – 20ºC po wschodach w nocy

po 15 V

Papryka

III 5 - 8

25 – 28ºC do wschodów

20 – 22ºC po wschodach w dzień

18 – 20ºC po wschodach w nocy

po 15 V

Pomidor

III 5 - 8

25 – 28ºC do wschodów

18 – 20ºC po wschodach w dzień

14 – 16ºC po wschodach w nocy

po 15 V

Por

III 8 - 10

18 – 22ºC do wschodów

16 – 18ºC po wschodach w dzień

14 – 16ºC po wschodach w nocy

po 15 V

Sałata masłowa

II - III 4 - 5 16 – 18ºC III - IV

Seler naciowy i  korzeniowy

II - III 12 - 13

22 – 24ºC do wschodów

14 – 18ºC po wschodach w dzień

12 – 14ºC po wschodach w nocy

po 15 V

Szpinak nowozelandzki

III 11 - 12 20ºC optymalna po 15 V

Tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl, zdjęcie tytułowe Riyas Hamza/SXC


Warto przeczytać

Komentarze

To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (12)
Wybrane dla Ciebie
Wieści z branży
Zimowa ochrona
Temat miesiąca
Zimowa ochrona
Zobacz więcej
Porady na ten tydzień
Tydzień 46, Sentencja nr:6
Tydzień 46, Sentencja nr:6
Jeśli chcemy, aby taras dobrze wyglądał w przyszłym sezonie, powinniśmy go zabezpieczyć przed zimą (zależnie od drewna, np. olejem zabezpieczającym).
Tydzień 46, Sentencja nr:5
Tydzień 46, Sentencja nr:5
Warto wstrzymać się z usunięciem niektórych bylin aż do wiosny – suche pędy pozwolą przezimować pożytecznym owadom, nasiona roślin stanowić będą zimową spiżarnię dla ptaków.
Tydzień 46, Sentencja nr:4
Tydzień 46, Sentencja nr:4
Pod koronami drzew i krzewów warto rozprowadzić dojrzały kompost. Jest to uniwersalny nawóz do stosowania jesienią, można nim nawozić do końca listopada.
Tydzień 46, Sentencja nr:2
Tydzień 46, Sentencja nr:2
W temperaturze 8˚C ryby zapadają w sen zimowy, należy więc ograniczyć ich karmienie. Jeśli powierzchnia oczka wynosi co najmniej 6 m², a jego głębokość 1,5 m, ryby można pozostawić na zimę w zbiorniku.
Tydzień 46, Sentencja nr:1
Tydzień 46, Sentencja nr:1
Z trawnika należy usuwać opadające liście, w przeciwnym razie mogą powodować gnicie murawy w okresie zimy i powstawanie łysych placów. Dobrze wyschnięte liście można użyć do okrywania na zimę roślin.
Twoja strona ogrodu