Warzywa na sałatki: sałata, rukola i roszponka | Kiedy siać? Kiedy zbierać?

Sałata, rukola i roszponka: warzywa na sałatki

Warzywa liściowe na dobre już zadomowiły się na naszych stołach. Jadamy je coraz częściej i chętniej, bo są smaczne i niskokaloryczne. Najlepiej znana i lubiana jest "poczciwa" sałata siewna (Lactuca sativa), a najpopularniejszą odmianą jest sałata głowiasta (inaczej masłowa lub krucha-lodowa). Mniej znane i rzadziej uprawiane ale równie pyszne to sałata rzymska (Lactuca sativa var. romana) i sałata dębolistna (Lactuca sativa var. crispa).

Coraz większą popularność zdobywają dwa inne warzywa liściowe, które sałatami wcale nie są – pierwsze, to rukola siewna (Eruca vesicaria), którą możemy też znaleźć pod nazwą rokietta siewna. Należy ona do rodziny kapustowatych, więc bliżej ma do kapusty niż sałaty. Drugą rośliną braną za "małą sałatę" jest roszponka warzywna (Valerianella locusta), zwana roszpunką, która należy do rodziny kozłkowatych (jest spokrewniona m.in. z kozłkiem lekarskim – rośliną o działaniu uspokajającym).

Fot. Ana Batista/SXC Sałata

Fot. Linda Pannekoek/SXC Rukola

Fot. Dinkum/Wikimedia Commons Roszponka

Uprawa i pielęgnacja sałaty, rukoli i roszponki

Pomimo różnic botanicznych sałatę głowiastą, rukolę i roszponkę uprawiamy bardzo podobnie. Mogą rosnąć w warzywniku tuż obok siebie.

Ziemia
Najlepsze są gleby gliniasto-piaszczyste, żyzne – dobrze nawożone obornikiem lub kompostem. Nie lubią jedynie ziemi piaszczystej i suchej.

Stanowisko
Mogą rosnąć w miejscu słonecznym lub półcienistym. W początkowym okresie uprawy potrzebują jednak sporo światła. Ale im są większe, tym korzystniejszy dla nich półcień.

Pielęgnacja
Warto pamiętać o ich regularnym podlewaniu bo susza powoduje, że ich liście stają się gorzkie. Jednocześnie warzywa te mają tendencję do szybkiego gnicia – przy ich pielęgnacji zwracajmy szczególną uwagę na wilgotność podłoża.

Sałatę, rukolę i roszponkę można także uprawiać w doniczkach na balkonie lub na kuchennym parapecie. W przypadku uprawy doniczkowej odpowiednie będzie podłoże uniwersalne do warzyw. Pozostałe wymagania pozostają bez zmian.

Fot. congerdesign/Pixabay

Kiedy wysiewać sałatę, rukolę i roszponkę?

Sałatę, rukolę i roszponkę uprawia się głównie z siewu bezpośrednio do gruntu. Nasiona kupowane w sklepach powinny być szczelnie zapakowane w torebki, na których poza nazwą gatunku i odmiany znajdują się informacje o terminie wysiewu, wielkości rośliny, pielęgnacji i terminie zbioru.

• Nasiona sałaty wysiewa się do gruntu od wczesnej wiosny do późnego lata (jest ona najmniej wrażliwa na niskie temperatury).
• Nasiona rukoli siejemy już od maja do końca sierpnia.
• Nasiona roszponki (podobnie jak rukoli) wysiewamy w lipcu lub sierpniu wytworzy plon na późny zbiór w listopadzie.

Wszystkie te rośliny mają krótki okres wegetacji i pierwsze liście można zbierać już po 6-8 tygodniach. Nasiona warto wysiewać sukcesywne w małych ilościach – dzięki temu plony zbieramy stopniowo, unikając tzw. "klęski urodzaju".

Rozsada przyspiesza zbiory

Aby przyspieszyć uprawę sałat można przygotować rozsadę w warunkach domowych już w lutym lub marcu. Nasiona wysiewamy do płytkich pojemników, przykrywamy je cienką warstwą ziemi i delikatnie podlewamy.

Pojemniki ustawiamy na parapecie okiennym, tak aby rośliny miały dostęp do światła i ciepła. Gdy siewki wykształcą pierwsze listki przesadzamy je do pojemników o średnicy ok. 5 cm, a gdy nadejdzie odpowiednia pora wysadzamy na miejsce stałe do warzywnika lub uprawiamy w dużych donicach na balkonie lub tarasie.

Tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl, zdjęcie tytułowe: b minnick/Pixabay