Logo
Logo
Gardeners' world wrzesień - październik 2019
2
Do góry
Artykuł na: 6-9 minut

Warzywa LIŚCIOWE - gatunki i uprawa

Najpopularniejszymi warzywami liściowymi są sałata głowiasta i szpinak warzywny. W tej grupie jest jednak jeszcze 10 ciekawych warzyw liściowych. Dowiedz się, jakie to gatunki oraz jakie mają wymagania?

Do warzyw liściowych zaliczane są różne rośliny z wielu rodzin. Są to przede wszystkim rośliny z rodziny złożonych (Compositae):

  • sałata głowiasta (Lactuca sativa var. capitata),
  • sałata rzymska (Lactuca sativa),
  • sałata łodygowa (Lactuca sativa var. augustana),
  • cykoria sałatowa (Cichorium intybus),
  • cykoria endywia (Cichorium endivia).

Są to również rośliny z rodziny baldaszkowatych (Umbelliferae):

  • pietruszka naciowa (Petroselinum sativum),
  • koper włoski (fenkuł) (Foeniculum capillaceum),
  • seler zwyczajny odmiana naciowa (Apium graveolens var. dulce),

oraz innych rodzin:

  • szczaw zwyczajny (Rheum rhabarbarum) - rodzina rdestowate (Polygonaceae),
  • roszponka (Valerianella locusta) - rodzina kozłkowatych (Valerianaceae),
  • szpinak nowozelandzki (Tetragonia tetragonioides) - rodzina pryszczyrnicowate (Aizoacea),
  • szpinak warzywny (Spinacia oleracea) - rodzina komosowate (Chenopodiaceae).

Warzywa liściowe są bardzo niejednolitą grupą. Należy do niej wiele roślin z różnych rodzin. Największe znaczenie w uprawie przydomowej ma sałata głowiasta i szpinak warzywny - te rośliny spotykane są w większości ogródków warzywnych.

Coraz częściej pojawia się także sałata rzymska. Pietruszka naciowa oraz seler naciowy uprawiane są przede wszystkim jako rośliny przyprawowe - gdyż ich spożycie jest niewielkie.

Coraz większą popularność z roku na rok zdobywa szpinak nowozelandzki (Trętwian czterorożny) - z uwagi na bardzo łatwą uprawę na każdej glebie w ogrodzie. Uprawa szczawiu zwyczajnego jest bardzo rzadka. Znacznie częściej szczaw zbiera się z pobliskiej łąki.

Częścią jadalną warzyw liściowych są liście.

Wymagania warzyw liściowych


Wymagania cieplne warzyw liściowych są niewielkie. Znoszą spadki temperatur nawet do - 5°C. Optymalna temperatura do wzrostu to 12 - 14°C. Długotrwałe spadki temperatury mogą powodować rozluźnienie główek sałaty i zniekształcenie liści.

Wymagania świetlne tych roślin są wysokie. Warzywa liściowe są roślinami dnia długiego. Tworzą dużą masę zielonych liści.  Ich uprawę należy prowadzić na stanowiskach słonecznych. W przypadku zacienienia, liście szybko stają się długie i jasnozielone, a główki rozluźnione.

Wymagania wodne warzyw liściowych są wysokie, gdyż rośliny te maja płytki system korzeniowy i tworzą dużą masę zielonych liści. Należy pamiętać o regularnym podlewaniu, tak aby gleba była stale lekko wilgotna. Niedobory wody wpływają na twardnienie blaszek liściowych oraz utratę ich walorów smakowych.

Dobre wyniki w uprawie tych warzyw można uzyskać na glebach zasobnych w składniki pokarmowe, wilgotnych oraz przepuszczalnych, z dużą ilością materii organicznej. Liście wymagają do prawidłowego wzrostu przede wszystkim azotu, jednak wysoki poziom nawożenia tym pierwiastkiem przyczynia się do obniżenia ich zdrowotności - w wyniku gromadzenia się azotanów. Szczególnie dużo azotanów gromadzą sałata, szpinak i seler liściowy, dlatego też nawożenie azotem powinno być racjonalne.

sałata

Płodozmian

Warzywa liściowe z reguły nie są traktowane jako główny zbiór. Mają krótki okres wegetacji, więc z powodzeniem można je uprawiać jako przedplony dla pomidorów, ogórków, późnych odmian roślin kapustnych lub poplon po ziemniakach, cebuli zwyczajnej, porze, fasoli karłowej lub wczesnych odmianach roślin kapustnych. Można je także uprawiać współrzędnie z innymi gatunkami warzyw.

Warzywa liściowe - z siewu czy z rozsady?


Ze względu na krótki okres wegetacji warzyw liściowych oraz ich wytrzymałość na okresowe spadki temperatur, rośliny te uprawia się głównie z siewu bezpośrednio do gruntu. Nasiona warzyw najlepiej kupować na przełomie stycznia i lutego. W tym czasie w większości supermarketów typu Dom&Ogród rozpoczyna się sezon na nasiona. Centra ogrodnicze po zimowym odpoczynku wznawiają swoją działalność już w marcu. Nie należy kupować nasion na wagę! Należy wybierać nasiona renomowanych producentów. Powinny być szczelnie zapakowane w torebki, na których poza nazwą gatunku i odmiany znajdują się informacje o terminie wysiewu, wielkości rośliny, pielęgnacji i terminie zbioru.

sałata

Można także przyspieszyć uprawę sałaty przygotowując rozsadę w warunkach domowych już w lutym lub marcu. Całkowity czas produkcji rozsady trwa 5 tygodni. W tym czasie sałacie należy zapewnić wysoka wilgotność oraz stałą temperaturę około 16 - 18°C. Na miejsce stałe rozsadę można wysadzać już w kwietniu.

Pielęgnacja warzyw liściowych

Ze względu na płytki system korzeniowy warzywa liściowe wymagają częstej pielęgnacji, przede wszystkim podlewania i nawożenia. Należy także odchwaszczać grządki, gdyż szybko rosnące chwasty będą zabierać warzywom wodę z podłoża.

 

Tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl, zdjęcie tytułowe: PMAnguita - Pixabay.com


Komentarze

To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (5)
Rośliny cebulowe
Temat miesiąca
Rośliny cebulowe
Zobacz więcej
Warto przeczytać
Porady na ten tydzień
Tydzień 42, Sentencja nr:6
Tydzień 42, Sentencja nr:6
Najlepszym okresem na sadzenie drzew owocowych jest jesień (od pierwszych dni października do pierwszych przymrozków). Przed nastaniem zimy drzewka zdążą zregenerować uszkodzony system korzeniowy.
Tydzień 42, Sentencja nr:5
Tydzień 42, Sentencja nr:5
Opadłe z drzew owoce, których nie można wykorzystać do celów spożywczych, trzeba systematycznie usuwać, w przeciwnym wypadku staną się źródłm chorób roślin. Usuwamy i palimy także chore pędy i liście drzew oraz krzewów.
Tydzień 42, Sentencja nr:4
Tydzień 42, Sentencja nr:4
Krzewy róż warto teraz zasilić. Wierzchnią warstwę ziemi przemieszajmy z przefermentowanym obornikiem. Róże pienne należy zabezpieczyć przed nadchodzącą zimą. W tym celu przygina się je do ziemi i obsypuje ziemią.
Tydzień 42, Sentencja nr:2
Tydzień 42, Sentencja nr:2
W październiku możemy wysadzać do ogrodu drzewa i krzewy liściaste, które rosły w donicach. Sadzimy także drzewa i krzewy iglaste oraz pnącza.
Twoja strona ogrodu