Logo
Logo

Kozłek lekarski (Valeriana officinalis)

Kozłek lekarski (Valeriana officinalis) | Przeczytaj opis rośliny, zobacz zdjęcia i dowiedz się o niej więcej. Poznaj jej wymagania, zastosowanie oraz wskazówki dotyczące uprawy i pielęgnacji.
  • Dekoracyjność: kwiaty
  • Gleba: żyzna, próchniczna, piaszczysto-gliniasta, bogata w wapń
  • Kolor kwiatów: białe, różowe
  • Kwiatostan: baldach
  • Kwiaty: pachnące, lejkowate, pojedyncze, drobne
  • Odczyn gleby: zasadowa
  • Owoce: niełupka
  • Pokrój: wzniesiony
  • Przydatność do spożycia: liście, korzenie
  • Zapach: kwiaty, liście
  • Wysokość: 1,5-2 m
  • Okres kwitnienia: VI, VII, VIII
  • Trwałość liści: sezonowe
  • Wilgotność: gleba umiarkowanie wilgotna
  • Stanowisko: słońce, półcień
  • Zastosowanie: ogrody wiejskie, rabaty, nasadzenia naturalistyczne, ogrody przydomowe, pojemniki, roślina lecznicza
  • Kozłek lekarski (Valeriana officinalis) należy do rodziny kozłkowatych (Valerianaceae). Jest bardziej znany pod nazwą waleriana. W naturze występuje w umiarkowanej strefie Azji i Europy, w tym i w Polsce.

    To roślina dwuletnia osiągająca wysokość do 1,5-2 m. W pierwszym roku wytwarza rozetę liści, w drugim łodygę zakończoną kwiatostanami. Łodyga jest długa, wyprostowana, kanciasta, nierozgałęziająca się, częściowo owłosiona (w dolnej partii) i pusta w środku. Liście są duże, złożone – pierzastodzielne, w zarysie jajowate. Listków jest 11-12, mają lancetowaty kształt i rzadkie, nierównomiernie ząbki na brzegu.

    Kozłek lekarski kwitnie od czerwca do sierpnia, wytwarzając baldachy złożone z małych lejkowatych kwiatów o barwie białej lub bladoróżowej. Są one miododajne.

    Owoce to niełupki. Są drobne, nagie lub owłosione. Organ podziemny to charakterystyczne kłącze, które po ususzeniu wydziela mocny zapach.

    Wymagania i uprawa

    Kozłek lekarski rośnie na stanowiskach słonecznych lub lekko zacienionych. Wymaga gleb żyznych, próchniczych lub piaszczysto-gliniastych, przepuszczalnych gleb bogatych w wapń (pH 6,5-7,0). Nie lubi zastoin wodnych jak również suchych gleb.

    Zabiegi pielęgnacyjne polegają głównie na odchwaszczaniu i nawożeniu, a w drugim roku uprawy na usuwaniu pędów kwiatostanowych.

    Zwykle rozmnażany jest z siewu do rozsadników (wczesną wiosną lub w sierpniu), a później rozsady przesadza się na miejsce stałe. Nasion nie należy przykrywać, bo do skiełkowania potrzebują światła. Wschodzą po 2-3 tygodniach od siewu.

    Surowiec (kłącza i korzenie) jest zbierany jesienią po uprzednim usunięciu części nadziemnej. Kłącza po oczyszczeniu i rozdrobnieniu suszy się w warunkach naturalnych (np. w blaszkach pod dachem).

    Zastosowanie

    Kozłek lekarski znany jest od dawna jako roślina lecznicza. Z kłączy produkuje się naturalne leki na depresję, stres, nadciśnienie tętnicze i zapobiegające zawrotom głowy. Ma działanie uspokajające, wykrztuśne, moczopędne i pomaga w trawieniu. W kosmetyce jest stosowany w kąpielach odprężających i do przemywania skóry.

    Roślina jest uwielbiana przez koty i przyciąga je swoim przyjemnym, słodkim zapachem.

    Ciekawostki

    Kozłek lekarski w ciągu wielu lat użytkowania zyskał wiele nazw potocznych: waleriana, kocia trawa, baldrian, daldrian, odolan czy też stoniebo. Polska nazwa oficjalna wzięła się z tego, że zapach jego korzeni przypominał niemiłą woń kozła, łacińska – od łacińskiego valere, co oznacza "być zdrowym".


    Tekst: Redakcja ZielonyOgródek.pl, zdjęcia: dailajphoto/Depositphotos, WikimediaImages/Pixabay, AnRo0002/Wikimedia Commons, dabjola/Depositphotos

    Powiązane tematy
    Zwiń Pokaż więcej (5)
     

    Komentarze

    Dodaj komentarz
    Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu. Może będziesz pierwsza/-y? Zajrzyj na Forum ZielonyOgrodek.pl

    Gość marta

    24-02-2023 07:11

    Bardzo pomocne, dziękuję.:)

    Gość

    12-01-2020 23:15

    Zapraszam do dołączenie na facebooku do grupy Kozłek lekarski- kto uprawia ( Pan Damian). Po wpisaniu w wyszukiwarce napewno wyskoczy :) Zachęcam do dołączenia i wymiany doświadczeń,informacji oraz wiele wiele innych tematów o ziołach takich również jak lubczyk czy arcydzięgiel

    Zajrzyj na Forum ZielonyOgrodek.pl