Systemy uprawy warzyw | Porównanie: wady i zalety

System tradycyjny - najbardziej popularny warzywnik

Jest to system rzędowej uprawy roślin. Rzędy mają różną długość zależną od przeznaczonej na warzywnik powierzchni. Zwykle co kilka rzędów pozostawia się miejsce na wąskie ścieżki (najczęściej udeptywane), które gwarantują dostęp do warzyw i wykonywanie prac pielęgnacyjnych. W takim systemie rzędy powinno się sytuować w kierunku wschód-zachód lub zachód-północ, przy czym od stron północnych sieje się warzywa wysokie (aby nie zacieniały niższych gatunków).

fot. Michael and Christa Richert SXC

▲ Zalety:

• warzywnik prosty do założenia;
• ścieżki zajmują małą powierzchnię;

Wady:

• duże współzawodnictwo roślin; utrudniona walka z chorobami i szkodnikami;
• problem z zaplanowaniem płodozmianu;
• co 2-3 lata warzywnik powinno przenosić się w inne miejsce;

System zagonowy – warzywne figury geometryczne

Warzywa uprawia się na planie figur geometrycznych – prostokątów i kwadratów. Warzywa rosną w zwartych grupach – rozmieszczane są zarówno w rzędach, międzyrzędziach jak i naprzeciwlegle. Zwykle szerokość zagonów wynosi 90-120cm.

▲ Zalety:

• lepsze wykorzystanie powierzchni, na danym obszarze można posadzić więcej warzyw;
• w przypadku uprawy wielu gatunków warzyw naturalnie ogranicza się rozwój chwastów,
• łatwiej wprowadzić płodozmian;

Wady:

• niewłaściwe rozplanowanie zagonów może utrudnić prace pielęgnacyjne;

System swobodnej uprawy warzyw

Warzywa rosną dosłownie wszędzie – nawet wśród roślin ozdobnych. Mogą być rozmieszczane pojedynczo lub grupami, sadzi się je nawet na obrzeżach rabat. Powinny być komponowane z innym roślinami z uwzględnieniem podobnych wysokości i rozmiarów. Dodatkowo warto planować siew tak, aby ich liście kontrastowały z kwiatami lub liśćmi roślin ozdobnych.

fot. By Srl CC-BY-SA-3.0-2.5-2.0-1.0 Wikimedia Commons

▲ Zalety:

• ogród wygląda efektownie; dobre wykorzystanie powierzchni i „niechcianych” miejsc w ogrodzie;
• warzywa łatwo można komponować z gatunkami ochronnymi (np.: aksamitką, która zwalcza nicienie w glebie czy ziołami odstraszającymi szkodniki);

Wady:

• należy posiadać wiedzę dotyczącą uprawy roślin;
• należy uważać, aby warzywa nie rosły obok roślin-pułapek na szkodniki, np.: nasturcji;
• walka z chorobami i szkodnikami może być utrudniona;

Potager – warzywnik ozdobny

Jest to francuski system, który zakłada rozplanowywanie i wysiew warzyw w regularnych figurach geometrycznych (kwadraty, koła, trójkąty), tworzących określone wzory. Zwykle poszczególne elementy np.: ścieżki, wykonuje się z trwałych materiałów (kamień, drewno). Warzywa komponuje się uwzględniając
nie tylko terminy plonowania, ale przede wszystkim wysokość, kolorystykę i inne atrybuty dekoracyjne.

fot. Andrew Curtis CC BY-SA 2.0

▲ Zalety:

• potager wygląda nie mniej dekoracyjnie niż ogród ozdobny;
• płodozmian jest łatwy do wprowadzenia;
• trwałe ścieżki, np.: z kamienia ograniczają występowanie chwastów i zwiększają komfort przy wykonywaniu prac pielęgnacyjnych;

Wady:

• wymagana jest duża powierzchnia na założenie warzywniaka;
• ozdobny charakter wymusza regularne odchwaszczanie;
• plony powinny być zbierane stopniowo (np.: co drugą roślinę), aby nie tworzyć pustych miejsc;