Logo
Logo
89
Do góry
Artykuł na: 9-16 minut

Porady ogrodnicze (nie tylko) dla początkujących

Zakładanie ogrodu bez niezbędnej wiedzy i doświadczenia niesie za sobą duże ryzyko. Same chęci mogą nie wystarczyć, aby stworzyć dobrze funkcjonujący i cieszący oko zielony zakątek. Dlatego warto skorzystać z poniższych wskazówek. Wiele z nich przyda się nie tylko osobom stawiającym pierwsze kroki w ogrodnictwie.

 

Planowanie i zakładanie ogrodu

  • Ogród warto najpierw zaplanować na kartce. Projekt można wykonać samemu lub zlecić firmie ogrodniczej.
  • Styl ogrodu i używane materiały powinny pasować do istniejących już budynków, ogrodzenia (i czasem okolicy). Drewniany dom harmonijnie wtopi się w otoczenie w ogrodzie naturalistycznym lub wiejskim, dworek – w ogrodzie klasycznym. Natomiast do nowoczesnego budownictwa można dopasować ogród awangardowy cechujący się oszczędnością form lub ogród mieszany typowo rekreacyjny (z placem zabaw, boiskiem, grillem i innymi elementami funkcjonalnej architektury).
  • Należy zachować optymalne odstępy pomiędzy roślinami. Bogactwo nasadzeń to podstawowy błąd początkujących ogrodników. Trzeba pamiętać, że rośliny po pewnym czasie urosną i część z nich trzeba będzie wykopać. To przysporzy nie tylko dodatkowej pracy, ale także smutku z pozbywania się ulubionych okazów. Ponadto zbyt duże zagęszczenie w ogrodzie zwiększa ryzyko wystąpienia na roślinach chorób i szkodników (oprócz komarów).
  • Rośliny dobiera się pod względem wielkości. Duże drzewa posadzone w małym ogrodzie po pewnym czasie wyprą inną roślinność, zmniejszą powierzchnię użytkową i w dodatku będą źle wyglądały. Natomiast posadzenie jedynie niskich drzew i krzewów na dużej powierzchni nie da pożądanego (piętrowego) efektu.
  • Rośliny sadzi się w ogrodzie piętrowo: od najmniejszych po największe.
  • Przy zakupie roślin warto zwracać uwagę na klasę mrozoodporności. Gatunki w pełni odporne na mróz są łatwiejsze w uprawie, bowiem nie wymagają okrycia (i innych zabiegów) przed nadejściem zimy.
  • W małych ogrodach warto budować kręte ścieżki. W taki sposób uzyska się efekt optyczny – wrażenie, iż ogród jest nieco większy niż w rzeczywistości. Ponadto na krętych, zakrzywionych ścieżkach człowiek mimowolnie spaceruje wolniej.

Rabaty kwiatowe

  • Podstawowa zasada tworzenia rabat: niskie rośliny sadzi się na obrzeżach, później wysadza średnie, a na końcu wysokie. W okrągłej rabacie najwyższe gatunki powinny być posadzone w jej wewnętrznym obszarze.
  • Nie można przesadzać z różnorodnością gatunków (to dotyczy całego ogrodu). Mniejsza liczba gatunków (i odmian) posadzona w większych grupach stworzy lepszy efekt wizualny.
  • Dobierając rośliny warto sprawdzać ich okres kwitnienia. Rabatę można zaplanować tak, aby była dekoracją od wczesnej wiosny do późnej jesieni.
  • Wiosennym „wspomaganiem” rabat są rośliny cebulowe. Wiele z nich (przebiśniegi, szafirki, krokusy) bardzo wcześnie zakwita. Później ich nadziemne części zanikają, tym samym „oddają” miejsce nowym roślinom.
  • Rabaty komponuje się zwracając uwagę na kolory kwiatów (lub liści). Połączenie niektórych barw (np. niebieskiego z żółtym czy mocnego fioletu z lekkim różem) daje niezwykły efekt. Biały kolor natomiast jest uniwersalny.

Fot. Efraimstochter, Karolina Grabowska/Pixabay, iBulb

Warzywnik

  • W większości przypadków warzywniak planuje się tak, aby zajmował jak najmniejszą powierzchnię i dawał możliwie wysokie plony. Wyjątkiem mogą być gospodarstwa agroturystyczne, przy których można budować warzywniaki ozdobne (np. potager).
  • Poszczególne „pola” na warzywniku powinny być zagospodarowane przez cały sezon. Nie powinno się pozostawiać wolnych luk po zbiorze warzyw. Dlatego poza plonem głównym często sieje się rośliny o krótkim okresie wegetacyjnym (np. sałatę, rzodkiewkę, kalarepę)jako przedplon lub poplon. W takich miejscach można także posiać rośliny na nawóz zielony (lucerna, wyka, łubin, kończyna) lub aksamitkę (likwiduje chorobotwórcze nicienie w glebie).
  • Takie same gatunki warzyw nie mogą być uprawiane w jednym miejscu przez kilka lat z rzędu. Jednorodna uprawa jest źródłem występowania chorób, szkodników i zmniejszenia plonów (m.in. poprzez zmęczenie gleby). W każdym warzywniku należy stosować zmianowanie. Warto przy tym pamiętać, że nie można po sobie sadzić także roślin z tej samej rodziny, np. kapusty i kalafiora.
  • Wśród grządek z warzywami warto wybiórczo posiać rośliny przyprawowe i lecznicze (czosnek, cebulę, miętę, majeranek, itp.). Wspólna uprawa korzystnie wpływa na odporność warzyw i zwiększenie plonów.
  • Warto sprawdzić wzajemne sympatie i antypatie warzyw. Poszczególne gatunki mogą oddziaływać na siebie korzystnie lub negatywnie.

Sad

  • Połową sukcesu w uprawie roślin sadowniczych jest odpowiednie przygotowanie podłoża. Trzeba je oczyścić, spulchnić i wzbogacić w składniki pokarmowe. Jest to o tyle istotne, że w rośliny uprawiane są w jednym miejscu przez co najmniej kilkanaście lat.
  • Drzewa z odkrytym korzeniem można sadzić wiosną i jesienią (optymalnie od października do listopada). Natomiast drzewa z uformowaną bryłą korzeniową wysadza się przez cały okres wegetacyjny.
  • Przy sadzeniu drzew i krzewów bardzo ważne jest zachowanie optymalnych odległości pomiędzy nimi (i pomiędzy rzędami). Dobra rozstawa wpłynie nie tylko na wielkość i jakość plonów, ale także ułatwi prace pielęgnacyjne oraz zbiór.
  • Zaleca się sprawdzić sposób zapylania zakupionej rośliny. Część drzew i krzewów owocowych jest obcopylna. Oznacza to, że będą owocować tylko wtedy, gdy w pobliżu posadzi się inną odmianę (zapylacz).
  • Drzewa i krzewy owocowe powinno się sadzić na stanowisku słonecznym. Dopiero wtedy mają odpowiednio wybarwione owoce (i rzadziej występuje problem z chorobami).

Trawnik

  • Trawnik można zakładać z siewu lub z rolki. Pierwszy sposób jest bardziej pracochłonny, ale tańszy. Rolki z trawą dają natychmiastowy efekt, ale są droższe.
  • Optymalnym terminem zakładania trawnika jest wiosna (kwiecień-maj) lub początek jesieni (wrzesień-październik).
  • Mieszankę traw można dobrać do specyfiki ogrodu. Wyróżnia się m.in. trawy do miejsc cienistych, trawy sportowe (do miejsc często uczęszczanych), trawy na gleby lekkie i skarpy czy trawy regeneracyjne.
  • Powierzchnia, na której zakłada się trawnik, powinna być dokładnie oczyszczona i wyrównana; Warto założyć specjalną siatkę, chroniącą przed kretami. Należy ją rozłożyć (przez siewem trawy), szczepić poszczególne rolki i przysypać kilkucentymetrową warstwą podłoża.
  • Nie można zapomnieć o brzegach trawnika – takie zaniedbanie może zepsuć cały efekt. Na obrzeżach trawnika można zastosować tradycyjny angielski kant, taśmę, drewniane paliki, podkłady kolejowe, kostkę kamień lub wiele innych materiałów;
  • Trawnik nie powinien być koszony zbyt nisko (np. poniżej 4 cm).
  • Zaleca się założenie instalacji systemu nawadniającego – to znacznie ułatwi późniejszą pielęgnację trawnika.


Fot. iBulb, KWANSOON, skeeze, HuguesVD, Isa Rohner/Pixabay

Oczko wodne

  • Projekt i budowa oczka wodnego to jedne z najtrudniejszych prac w ogrodzie, dlatego warto zlecić je profesjonalnej firmie.
  • Wiele osób sądzi, że oczko wodne jest wylęgarnią komarów. Taki mit jest bardzo często powtarzany. Larwy komarów mają dobre warunki do rozwoju jedynie w nieruchomej wodzie. Dlatego wystarczy zainstalować w oczku pompę czy kaskadę a problem zostanie zlikwidowany.
  • Obiekt warto zbudować tak, aby posiadał kilka poziomów głębokości. To pozwoli na posadzenie różnorodnych gatunków roślin.
  • Duże oczka wodne generują większe koszty, ale łatwiej w nich zadbać o optymalną dla flory i fauny jakość wody.

Pielęgnacja i ochrona

  • Intensywne nawożenie jest bardziej wskazane w przypadku ogrodu praktycznego (warzywnik, sad) niż ogrodu ozdobnego.
  • Nawozy mineralne w zbyt dużej ilości mogą szybko spowodować pogorszenie jakości gleby i zniszczenie roślin. Niektóre składniki pokarmowe w nawozach wzajemnie się unieruchamiają.
  • Dużo bezpieczniejsze dla roślin (i wolniej działające) jest nawożenie organiczne (obornik, kompost).
  • Wapnowanie jest również nawożeniem, o czym wiele osób często zapomina. Nawozy wapniowe wymagają dokładnego wymieszania z podłożem. Chemiczne środki ochrony roślin to ostateczność. Jeśli to możliwe – warto zastąpić je naturalnymi metodami.
  • Przy stosowaniu środków ochrony roślin bardzo ważne jest pilnowanie optymalnych terminów ich stosowania. W przeciwnym wypadku mogą okazać się nieskuteczne.
  • Nie wolno wylewać preparatów na ziemię, gdyż powoduję degradację gleby. Resztki można wykorzystać rozcieńczając je z wodą i ponownie nanosząc na rośliny.

Podłoże

  • Jakość piaszczystego, lekkiego podłoża można poprawić dodając do niego kompost (wiosną - ok. 4 kg/m²) i obornik (jesienią 3-6 kg/m²).
  • Jakość ciężkiego, gliniastego podłoża poprawia się dodając do niego piasek i kompost.
  • Dodatkowo warto sprawdzić odczyn gleby. Jeśli pH jest niskie można podłoże zwapnować, jeśli zbyt wysokie – rozwiązaniem będzie dodanie torfu.
  • Podłoże powinno być użytkowane w sposób zróżnicowany (uprawa różnych gatunków roślin), aby nie straciło swoich walorów. Wolne niewykorzystane obszary w ogrodzie warto przeznaczyć na wysiew roślin motylkowych (np. łubin), wiążących azot z powietrza.

Zwierzęta w ogrodzie

Ogród bezpieczny dla dzieci

  • Jeśli z ogrodu będzie korzystało małe dziecko, budowa oczka wodnego jest niewskazana. Żaden obiekt tego typu, nawet płytki, nie daje 100% gwarancji bezpieczeństwa.
  • Ogrodzenie bezpieczne dla dziecka nie powinno posiadać ostrych wykończeń. Odległości pomiędzy poszczególnymi żerdziami, powinny być niewielkie – dziecko bowiem może zakleszczyć się między nimi; Lepiej unikać siewu/sadzenie roślin trujących. Najbardziej znane gatunki to bieluń, tojad, cis, pokrzyw wilcza jagoda, trzmielina, kalina koralowa.
  • Nie powinno się sadzić roślin, które posiadają ciernie, kolce lub inne niebezpieczne dla dziecka ograny. Przykłady – berberys, akacja, śliwa tarnina. Rośliny, które mogą uczulać dziecko to brzozy, leszczyny, kwitnące trawy, nagietki i pierwiosnki. Rośliny, które mogą podrażniać skórę to cisy, dziurawce (tylko przy słonecznej pogodzie), różaneczniki, ciemierniki i naparstnice.
  • Ogród przyjazny dla dziecka posiada duże powierzchnie przeznaczone dla rozrywki (trawnik do gry w piłkę, miejsce na plac zabaw, trampolinę, itp.); Warto stworzyć dla dziecka specjalną grządkę, którą będzie się zajmował. W taki sposób już od małego będzie poznawał przyrodę.

Ogród w zgodzie z naturą!

  • Nawozy mineralne można zastąpić nawozami organicznymi: obornikiem, kompostem, itp.
  • Alternatywą chemicznych środków ochrony roślin są gnojówki z roślin (skrzyp, pokrzywa, cebula, czosnek, piołun, itp.).
  • Co kilka lat podłoże potrzebuje „odpoczynku”. Warto wtedy posiać rośliny na nawóz zielony. Po kilku miesiącach będzie można je skosić i przekopać z glebą.
  • Wszelkie organiczne odpadki roślinne (poza porażonymi przez choroby i szkodniki) można wykorzystać jako kompost.
  • Prowadząc różnorodną walkę z chwastami trzeba zadbać, aby nie dopuścić do ich kwitnienia i wytwarzania nasion.
  • Do ogrodu warto zapraszać pożyteczne stworzenia: ptaki, ropuchy, jeże, jaszczurki i owady. Wiele z nich pomoże w walce ze szkodnikami.

Tekst: Michał Mazik, zdjęcie tytułowe: Zsuzsanna Tóth / Pixabay

ZOBACZ, JAK KROK PO KROKU DBAĆ O OGRÓD!
Warto przeczytać
Powiązane artykuły
Pokaż więcej (3)

Komentarze

PELARGONIE
Na czasie
PELARGONIE
Zobacz więcej
Porady na ten tydzień
Tydzień 19, Sentencja nr:5
Tydzień 19, Sentencja nr:5
Rabaty bylinowe odchwaszczamy, spulchniamy glebę i ściółkujemy ją torfem, a następnie nawozimy nawozem długo działającym, np. Osmocote.
Tydzień 19, Sentencja nr:4
Tydzień 19, Sentencja nr:4
Nawozimy trawnik. Nawożenie przeprowadzone 3-4 razy w sezonie zapewni murawie odporność i ładny wygląd. W maju można zastosować pełnoskładnikowy nawóz mineralny (np. Azofoska, Polifoska). Po rozsypaniu nawozu murawę trzeba obficie podlać. Nie należy nawozić trawnika w czasie suszy.
Tydzień 19, Sentencja nr:3
Tydzień 19, Sentencja nr:3
Do oczka wodnego możemy już wpuścić ryby. Wodę w stawie należy systematycznie oczyszczać z glonów i obumarłych szczątków roślin. Ciągły przepływ wody w zbiorniku (np. dzięki fontannie bądź kaskadzie) ograniczy ilość glonów.
Tydzień 19, Sentencja nr:2
Tydzień 19, Sentencja nr:2
Możemy sadzić w ogrodzie krzewy ozdobne sprzedawane w pojemnikach (ich wybór jest o tej porze roku bardzo duży). W tym celu wykopujemy dołek nieco większy niż bryła korzeniowa. Po posadzeniu rośliny, wokół szyjki korzeniowej formujemy misę, w której będzie zatrzymywać się woda.
Tydzień 19, Sentencja nr:1
Tydzień 19, Sentencja nr:1
Maj jest miesiącem, gdy trawa rośnie intensywnie, należy więc ją kosić regularnie, przynajmniej raz na dwa tygodnie. Kosimy w bezdeszczowe dni, kiedy trawa jest sucha (koszenie wilgotnej murawy może doprowadzić do zniszczenia sprzętu oraz zwiększyć ryzyko powstania chorób grzybowych na trawniku), na wysokość nie mniejszą niż 3,5 cm.
 
Twoja strona ogrodu