Nawozy organiczne – jak i kiedy je stosować?

Na czym polega nawożenie organiczne?

Dlaczego warto wybrać nawozy organiczne?

Nawożenie to ważny zabieg pielęgnacyjny, zapewniający roślinom odpowiednie warunki do wzrostu i rozwoju. Ze względów praktycznych, przeprowadzamy go najczęściej za pomocą wygodnych i łatwych w użyciu nawozów mineralnych (sztucznych), co jednak nie jest rozwiązaniem idealnym. W każdym ogrodzie podstawą nawożenia powinny być nawozy organiczne, a gotowe mieszanki mineralne powinny stanowić jedynie ich uzupełnienie.

• Nawozów organicznych praktycznie nie da się przez przypadek przedawkować.
• Nawozy organiczne mają w swoim składzie szereg innych cennych substancji, a często też pożytecznych organizmów glebowych.
• Nawozy organiczne możemy produkować w prosty i bardzo tani (lub darmowy!) sposób sami.
  
  

Czym różnią się nawozy organiczne od mineralnych?

Główną różnicą jest to, że stosowanie nawozów naturalnych nie przynosi tak szybkich efektów, jak w przypadku nawozów sztucznych. Z drugiej jednak strony, kiedy zawarte w nich składniki zaczną już działać, trwa to znacznie dłużej i przynosi dużo lepszy skutek!

Co zaliczamy do nawozów organicznych?

• Nawozy organiczne to nawozy naturalne uzyskane z substancji organicznej. Wśród najbardziej popularnych nawozów organicznych znajdują się przede wszystkim: kompost, obornik i nawozy zielone.
  
  
• Oprócz nich wartościowymi nawozami są też przekompostowana kora lub trawa, biohumus, pomiot ptasi (czyli ptasie odchody – zwykle kurze), gnojówki roślinne czy popiół drzewny.
  
  
• Poza nawozami organicznymi, w ekologicznych uprawach mają również zastosowanie nawozy mineralne naturalnego pochodzenia takie jak np.: mączka kostna, tzw. polepszacze glebowe, zawierające pożyteczne mikroorganizmy, szczepionki mikoryzowe, zawierające symbiotyczne grzyby.
  
  

Jak działa nawóz organiczny?

Znajdujące się w nawozach naturalnych mikroorganizmy, polepszają jakość gleby, spulchniają ją i poprawiają jej strukturę oraz właściwości chłonne. Aby jednak nawożenie organiczne przyniosło pożądany efekt, należy przeprowadzać je we właściwy sposób i za pomocą odpowiedniego rodzaju nawozu.

KOMPOST

Najbardziej uniwersalnym i odpowiednim dla wszystkich roślin nawozem jest kompost. Będzie on skuteczny jednak tylko wtedy, gdy zostanie dokładnie rozłożony i nie będzie zawierał substancji szkodliwych (np. środków ochrony roślin, detergentów) oraz silnie porażonych chorobami i szkodnikami szczątków roślinnych.

Na pryzmie kompost dojrzewa zwykle ok. 1-2 lat, nieco szybciej, bo już niespełna po roku możemy uzyskać kompost w zamkniętym kompostowniku.

Dowiedz się więcej o samodzielnym wyprodukowaniu i stosowaniu kompostu w ogrodzie z artykułu: Kompost – co, jak i gdzie kompostować?

Fot. Sten/Wikimedia Commons ↓

BIOHUMUS

Podobne zastosowanie jak kompost, ma także biohumus (zwany wermikompostem), powstały z odchodów kompostowej dżdżownicy kalifornijskiej. Trudno go przedawkować, a zawarte w nim składniki są bardzo wartościowe i łatwo przyswajalne, dlatego można je stosować pod wszystkie gatunki roślin przez cały sezon.

Dowiedz się więcej o stosowaniu biohumusu z artykułu: Biohumus – czym jest, jak i czy warto go stosować?

Fot. SuSanA Secretariat/Flickr ↓

OBORNIK

Kolejnym ważnym nawozem organicznym jest obornik. W przeciwieństwie do kompostu i biohumusu, jest on silniejszy i znacznie bardziej skoncentrowany, dlatego wystarczy zastosować go raz na kilka lat.

W zależności od gatunku zwierząt, od których pochodzi, może mieć różną zawartość składników pokarmowych, ale zawsze będzie zawierał komplet najważniejszych pierwiastków chemicznych.

Najbardziej popularny jest obornik krowi. W świeżej postaci stosowany jest bardzo rzadko (z uwagi na trudny dostęp i przechowywanie oraz wysoką zawartość azotu amonowego). Obecnie nawóz dostępny jest też w wygodniejszej postaci – t.j. przekompostowany, skoncentrowany - suszony i granulowany. Stosuje się jesienią, przekopując go z wierzchnią warstwą gleby, co zapobiega stratom składników pokarmowych.

Dowiedz się więcej o oborniku i jego zastosowaniu z artykułu: Obornik świeży i suszony. Czy warto stosować go w ogrodzie?

Fot. Kondor83/Fotolia

NAWOZY ZIELONE

Najbardziej wymagającą postacią (pracochłonną i długotrwała w stosowaniu) nawozów organicznych są nawozy zielone. Aby móc z nich skorzystać, należy o właściwej porze (jako plon główny lub poplon) wysiać nasiona roślin szybko tworzących dużą masę zieloną (np. facelia, wyka, łubin, gorczyca), a następnie przekopać je z wierzchnią warstwą gleby, zanim wydadzą nasiona, po to aby rozłożyły się w glebie, wzbogacając ją o cenne składniki pokarmowe i materię organiczną.

Dowiedz się więcej o rodzajach i stosowaniu nawozów zielonych z artykułu: Nawozy zielone – gatunki, zastosowanie i uprawa roślin na zielony nawóz

Fot. Hans Braxmeier/Pixabay

POŻYTECZNE MIKROORGANIZMY

W ogrodzie ważną rolę mogą też pełnić pożyteczne mikroorganizmy takie jak grzyby czy bakterie (np. EM-y, mikoryza). Ich obecność poprawia strukturę i właściwości wodno-powietrzne podłoża, a także ułatwia roślinom przyswajanie składników pokarmowych i wzmacnia ich odporność.

Dowiedz się więcej o pożytecznych mikroorganizmach i ich stosowaniu w ogrodzie z artykułu: Ekologia w ogrodzie: Efektywne Mkroorganizmy (EM-y) – mali pomocnicy ogrodnika

Fot. Gerd Altmann/Pixabay

Pamiętajmy! Naturalne, nie zawsze bezpieczne

Nie wszystkie nawozy organiczne są jednak całkiem bezpieczne, gdyż niektóre z nich są na tyle silne, że mogą doprowadzić np. do poparzenia roślin, dlatego należy stosować je ostrożnie i po odpowiednim rozcieńczeniu (np. odchody ptasie, gnojówki roślinne).

Tekst: Katarzyna Józefowicz, zdjęcie tytułowe: Markus Spiske / Unsplash, hikdaigaku86 / Fotolia, zdjęcia w tekście: Sten / CC BY-SA 3.0 / Link, SuSanA Secretariat / Flickr / CC BY 2.0 / Link

A ty? Jakie nawozy organiczne głównie używasz i co polecasz? Daj znać w komentarzu!