Logo
Logo
Gardeners' world listopad - grudzień 2019

Zanim opuścisz stronę, zapisz się do bezpłatnego newslettera Zielonego Ogródka i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie Magazynu
Gardeners` World Polska.

W naszym newsletterze co tydzień znajdziesz:
  • - aktualności z branży ogrodniczej,
  • - porady ogrodnicze krok po kroku,
  • - projekty i reportaże z wizyt w ogrodach,
  • - katalog roślin ogrodowych i doniczkowych.
50
Do góry
Artykuł na: 6-9 minut

Nawozy zielone. Czym są, po co i jak je stosować?

Nawozy zielone to jeden z najefektywniejszych sposobów na bezpieczne poprawienie jakości gleby i dostarczenie jej składników pokarmowych. Mogą być one stosowane zarówno w gospodarstwach rolniczych, plantacjach warzywnych i sadowniczych jak i ogrodach przydomowych. Które gatunki najlepiej nadają się do tego?

Przeczytaj także
100 pomysłów na świąteczne prezenty dla ogrodników
Przeczytaj także
100 pomysłów na świąteczne prezenty dla ogrodników
Każdy ogrodnik marzy o czym innym, ale prawie każdy kocha naturalne materiały i prezenty, które kojarzą się z roślinami, naturą, ogrodem,...

Zielony nawóz powstaje w wyniku uprawy wybranych gatunków roślin, a następnie zaoraniu całej uprawy i przykryciu warstwą ziemi. Rośliny na nawóz zielony mają krótki okres wegetacyjny i w szybkim czasie wytwarzają dużą ilość masy zielonej.

Najważniejszą grupę stanowią gatunki należące do rodziny bobowatych (dawniej motylkowatych), które dzięki symbiozie z bakteriami brodawkowymi, potrafią wiązać azot z powietrza. Łącznie w ciągu sezonu takie rośliny wprowadzają średnio 4-8 g azotu na 1m² gleby.

Są to m.in. łubin, seradela, wyka, peluszka i koniczyna oraz rośliny z innych rodzin - np. facelia oraz rzepak i gorczyca.

Zalety zielonych nawozów

  • dostarczanie glebie składników pokarmowych i materii organicznej;
  • przyspieszanie tworzeniu się próchnicy;
  • poprawa struktury i właściwości fizycznych gleby;
  • ograniczają erozję i wysychanie gleby;
  • gęsty siew ogranicza wzrost chwastów;
  • zwiększają aktywność mikrobiologiczną gleby.

Rośliny motylkowate - najpopularniejsze gatunki

zielony nawóz łubin fot. The Marmot CC BY 2.0 Wikimedia Commons Łubin żółty (Lupinus luteus)
Wytwarza głęboki system korzeniowy i nadaje się do poprawiania jakości różnych typów gleb. Ze względu na wysokie walory dekoracyjne poleca się wykorzystywać go w ogrodach. Łubin wysiewa się w dawce ok. 150g/10m² od wiosny do jesieni. Można go kosić po kilku miesiącach.

fot. The Marmot CC BY 2.0 Wikimedia Commons
zielony nawóz peluszka groch polny fot. Loyna CC-BY-SA-2.5 Wikimedia Commons

Peluszka - groch polny (Pisum sativum)
Najlepiej wysiewać ją wczesną wiosną (od marca do kwietnia) jako przedplon, gdyż do prawidłowego wzrostu wymaga niskich temperatur w czasie kiełkowania. Lubi podłoża średnio ciężkie, przepuszczalne. Norma wysiewu to 140-180g/10m². Peluszkę należy kosić po 2-3 miesiącach po siewie.

fot. Loyna CC-BY-SA-2.5 Wikimedia Commons

zielony nawóz bobik fot. Johningar CC-BY-SA-3.0 Wikimedia Commons

Bobik (Vicia faba)
Nasiona bobiku powinno wysiewać się wczesną wiosną (optymalnie do końca kwietnia). Normy wysiewu 220-300g/10m². Najefektywniej uprawia się go na glebach zwięzłych o odczynie obojętnym. Może rosnąć w podłożu wilgotnym. Warto go skosić po kilku tygodniach – zanim zakwitnie.

fot. Johningar CC-BY-SA-3.0 Wikimedia Commons

zielony nawóz wyka fot. Kristian Peters CC BY-SA 3.0 Wikimedia Commons

Wyka siewna (Vicia sativa)
Najlepiej ją siać od końca wiosny do jesieni. Roślina ma głęboki system korzeniowy i wytwarza dużo masy zielonej. Można ją wykorzystywać na piaszczystych, suchych glebach, ale nadaje się w zasadzie do nawożenia każdego typu gleby. Należy ją kosić jesienią (wykę jarą) lub wiosną (wykę ozimą). Przeciętna norma wysiewu to 130g/10m². Wykę ozimą należy siać nieco gęściej.

fot. Kristian Peters CC BY-SA 3.0 Wikimedia Commons

zielony nawóz koniczyna fot. Hans Hillewaert CC BY-SA 3.0 Wikimedia Commons

Koniczyna (Trifolium)
Jako nawóz zielony stosuje się zarówno kończynę białą, czerwoną jak i krwistoczerwoną. Zwykle wysiewa się je wiosną lub na początku lata i ścina po 2-3 miesiącach. Przeciętna norma wysiewu to ok 30g/10m². Warto je wysiewać na glebach piaszczystych lub piaszczysto-gliniastych.

fot. Hans Hillewaert CC BY-SA 3.0 Wikimedia Commons

Rośliny na nawóz zielony z innych rodzin

zielony nawóz facelia fot. Zanchetta Fabio CC BY-SA 2.5 Wikimedia Commons

Facelia błękitna (Phacelia tanacetifolia)
Ze względu na walory dekoracyjne z powodzeniem można obsiewać nią także ogród ozdobny. Jest to miododajna roślina jednoroczna, należąca do rodziny ogórecznikowatych. Wysiewa się ją od wiosny do połowy lata. Po ok 3 miesiącach zieloną masę można ściąć. Norma wysiewu to ok 40g/10m².

fot. Zanchetta Fabio CC BY-SA 2.5 Wikimedia Commons

zielony nawóz rzepak fot. Efraimstochter Pixabay Public Doman CC0

Gorczyca (Sinapis) i rzepak (Brassica napus)
Należą do rodziny kapustowatych. Warto je wysiewać, gdyż ograniczają zachwaszczenie i występowanie szkodników. Jednakże po zastosowaniu takiego nawozu zielonego nie można wysiewać innych roślin z tej rodziny, np.: kapusty, brokułu czy kalafiora. Uprawa gorczycy dobrze udaje się na glebach lekkich a rzepaku na glebach średnich. Norma wysiewu to 15-30g/10m².

fot. Efraimstochter Pixabay Public Doman CC0

Uprawa roślin na nawóz zielony

  • Kiedy wysiewać?

    Siew roślin zależy głównie od kontentego gatunku, który może być uprawiany od dwóch do nawet kilkunastu miesięcy. Najczęściej jednak nasiona wysiewa się w drugiej połowie lata – jako poplon. Rośliny można wysiewać od wiosny do jesieni (w zależności od tego czy są jare bądź ozime) Oczywiście oprócz wymienionych powyżej pojedynczych gatunków jako nawozy zielone można stosować także mieszanki (np.: wyki i bobiku oraz wyki, owsa oraz łubinu lub jeszcze inne).
  • Gdzie stosować?

    Oczywiście w ogrodzie, np.: warzywniku, warto je zastosować zarówno po jak i przed zbiorem. To dobre rozwiązanie na zagospodarowanie pustych miejsc i skuteczne stosowanie zmianowania.
  • Pielęgnacja

    W czasie uprawy rośliny warto podlewać (w czasie susz) i nawozić, gdyż zwiększy to ilość wytwarzanej masy zielonej. Jesienią (lub wiosną przyszłego roku – w przypadku gatunków zimotrwałych) rośliny należy dokładnie przekopać i wymieszać z ziemią.
  • Kiedy zaorać?

    Rośliny na zielony nawóz należy zaorać (przekopać na głębokość około 10cm) zanim przekwitną i stwardnieją ich łodygi. Wtedy rośliny szybko się rozłożą, a stosunek azotu do węgla w biomasie będzie najbardziej sprzyjający do tworzenia się próchnicy.

 


Tekst: Michał Mazik, zdjęcie tytułowe: Markus Baumeler Pixabay Public Domain CC0


Warto przeczytać

Komentarze

To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (3)
Wybrane dla Ciebie
Wieści z branży
Pomysły na Święta
Temat miesiąca
Pomysły na Święta
Zobacz więcej
Porady na ten tydzień
Tydzień 50, Sentencja nr:7
Tydzień 50, Sentencja nr:7
Gdy zima zaczyna się za oknami na naszych parapetach w dalszym ciągu kwitną niektóre rośliny. Należy je systematycznie podlewać.
Tydzień 50, Sentencja nr:6
Tydzień 50, Sentencja nr:6
Poinsecję można kupić już na początku grudnia – będzie wtedy przez kilka tygodni przypominać nam o zbliżających się Świętach.
Tydzień 50, Sentencja nr:5
Tydzień 50, Sentencja nr:5
Pamiętajmy, aby przed zimą wyczyścić i zakonserwować narzędzia ogrodnicze. Metalowe części warto zabezpieczyć smarem lub preparatem do konserwacji metalu. Narzędzia wygodnie jest przechowywać na specjalnych wieszakach lub stojakach. Miejsce to powinno być zabezpieczone przed wilgocią.
Tydzień 50, Sentencja nr:4
Tydzień 50, Sentencja nr:4
Krzewy zimozielone warto osłonić na zimę siatkami cieniującymi, które nie przepuszczają promieniowania UV i chronią przed wiatrem. Cieniowanie jest bardzo istotnym zabiegiem, ponieważ z powierzchni liści podczas silnego nasłonecznienia wyparowuje woda, a każda zamarznięta warstwa uniemożliwia roślinie uzupełnianie jej braku.
Tydzień 50, Sentencja nr:1
Tydzień 50, Sentencja nr:1
Podlewajmy zimozielone krzewy. Jest to bardzo ważne, ponieważ także zimą przez ich liście odparowuje woda, co naraża rośliny na uschnięcie (pamiętajmy jednak, by nie podlewać roślin ogrodowych podczas mrozów).
Twoja strona ogrodu