Śnieżyczka przebiśnieg (Galanthus nivalis) znany jest pod wieloma nazwami, np. przebiśnieg zwyczajny, przebiśnieg pospolity, gładysz pospolity, gładyszek, śnieguła, śniegułka, śnieżyca. Ta roślina cebulowa należy do rodziny amarylkowatych (Amaryllidaceae). Występuje pospolicie i pochodzi z terenów leśnych środkowej oraz południowej Europy. Jest w Polsce gatunkiem chronionym.

Nazwa łacińska wywodzi się od greckiego gala – oznaczającego "mleko" i anthos – "kwiat", a nivalis w przybliżeniu oznacza "ze śniegu". Nazwa polska wzięła się jednoznacznie od terminu kwitnienia – kwiaty tych roślin cebulowych pojawiają się bardzo wcześnie – często "przebijają się" przez śnieg.

Przebiśniegi są jednymi z najwcześniej zakwitających roślin cebulowych – kwitną od lutego do kwietnia. Są pachnące, lubiane przez pszczoły i mają charakterystyczną budowę: posiadają sześć działek kielicha w tym trzy zewnętrzne, eliptyczne i śnieżnobiałe są na szczycie zaokrąglone. Pozostałe trzy (wewnętrzne) są krótsze, z zieloną plamką na szczycie. Płatki korony reagują na zmianę temperatury – zamykają się na noc i przy niekorzystnych warunkach atmosferycznych.

Wszystkie części przebiśniegów są lekko trujące.

Wymagania i uprawa

Przebiśnieg lubi żyzne, wilgotne i bardzo wilgotne gleby brunatne właściwe. Preferowane stanowisko powinno być półcieniste oraz chłodne. Rośliny są w pełni mrozoodporne. 

Rośliny te nie wymagają wielu zabiegów pielęgnacyjnych. Można je odchwaszczać (choć tak wczesną wiosną jest jeszcze mało chwastów) i podlewać (ale nie przelewać). Nie wymagają ściółkowania i obcinania kwiatów czy liści, ponieważ przebiśniegi należą do roślin "znikających" po kwitnieniu.

Rozmnażanie przebiśniegów jest dość łatwe – stosujemy podział cebul lub siew nasion. Duże grupy rośliny dzielimy na mniejsze po kwitnieniu, kiedy liście są jeszcze zielone. Oddziela się wówczas cebulki potomne. Można także zebrać nasiona i je wysiewać albo poczekać aż roślina sama się wysieje.

Cebule przebiśniegów sadzimy we wrześniu. Cebulki powinny być oddalone od siebie co kilka centymetrów.

Zastosowanie

Przebiśniegi rosną dziko oraz są uprawiane jako rośliny ozdobne. Są chętnie sadzone w ogrodach pod koronami drzew i krzewów, tworząc gęste i rozległe dywany kwiatów. Nadają się również do bukietów ale pamiętajmy, że woda w której będą stać przejmie trujące właściwości rośliny.

Interesujące odmiany

  • 'Maximus' – odmiana o dużych kwiatach
  • 'Snow White's Gnome' – miniaturowe, całkowicie białe
  • 'Pusey Green Tips' – zielone plamki również na zewnętrznych płatkach
  • 'Flore Pleno' – kwiaty pełne

Zdjęcia tytułowe: iBulb; Marta Kulesza, Hans Braxmeier, PublicDomainPictures/Pixabay