Logo
Logo
Gardeners' world wrzesień - październik 2019
102
Do góry
Artykuł na: 6-9 minut

Ogród atrakcyjny dla motyli

Trudno wyobrazić sobie prawdziwy ogród bez kolorowych motyli. Dzięki odrobinie pracy możemy przeistoczyć nasz zielony zakątek w barwny motyli raj. Dowiedz się, co posadzić w ogrodzie, by zwabić do niego kolorowe motyle.

Motyle to prawdziwe klejnoty świata przyrody! Należą do najliczniejszej i najbardziej zaawansowanej ewolucyjnie grupy owadów. Na świecie żyje około 170 tysięcy gatunków motyli (liczba ta wciąż rośnie, gdyż co roku odkrywane i opisywane są nowe). W samej Polsce występuje aż 3156 gatunków, z czego zaledwie 163 to motyle dzienne (łac. Rhopalocera). Pozostałe to gatunki nocne, potocznie zwane ćmami (łac. Heterocera).

Skrzydła motyli to złożony mechanizm i zarazem prawdziwe dzieło sztuki. Uczta dla oka! Pokryte są milionami maleńkich, dachówkowato ułożonych łusek. To od nich pochodzi naukowa nazwa motyli – Lepidoptera – łuskoskrzydłe (ze starogreckiego lepidos – łuska oraz pteron – skrzydło). Jedne łuski są kolorowe, inne przezroczyste – załamują lub rozszczepiają światło, nadając skrzydłom niezwykły metaliczny połysk. Barwy na motylich skrzydłach często układają się w charakterystyczny rysunek – np. pawie oczka na skrzydłach rusałki pawik.

lilia motyl fot. JamesDeMers - Pixabay.com
fot. JamesDeMers - Pixabay.com

„Rzekła lilia do motyla – nikt nie patrzy, niech pan zapyla.”

 

U żadnej grupy zwierząt nie spotyka się takiej różnorodności. Motyle są tak zróżnicowane, że nie tylko samiec danego gatunku może się różnić od samicy ale nawet pokolenie wiosenne od letniego! Niektóre gatunki wędrują na znaczne odległości – nawet kilkunastu tysięcy kilometrów. Corocznie do Polski przylatują podróżnicy z okolic basenu Morza Śródziemnego. Do nich należą rusałka admirał oraz rusałka osetnik, a także kilka gatunków motyli nocnych, np. zmierzchnica trupia główka.

Motyle posiadają aparat gębowy typu ssącego, przystosowany do pobierania płynnego pokarmu, takiego jak nektar lub sok z owoców. Jego charakterystycznym elementem jest długa ssawka, w stanie spoczynku zwinięta w spiralę. Pobierając nektar, motyle przyczyniają się do zapylania kwiatów, choć nie są tak skuteczne jak pszczoły.

cykl rozwojowy motyla fot. Dieter Seibel - Pixabay.com
fot. Dieter Seibel - Pixabay.com

Krótkie jest życie motyla, jeden dzień żyje, a potem przemija, jak chwila.

 

Dorosłe motyle, które podziwiamy ze względu na ich kolorowe skrzydła to tylko finalny epizod pięknego i skomplikowanego cudu natury, który warto objaśnić najmłodszym. To niezwykłe! Motyl to ostatnie stadium złożonego cyklu życiowego. Gdy z niewielkiego jaja wylęga się larwa – wielonoga gąsienica, w niczym nie przypomina swojego dostojnego rodzica. To żarłoczne stworzenie żyje tylko po to aby jeść, jeść i jeść, a je dużo i nieustannie. Po obżarstwie owija się kokonem i prawie w bezruchu (już jako poczwarka) powoli przemienia się w imago – dojrzałego motyla. Niestety ich piękno nie jest trwałe.

Dorosłe motyle żyją krótko – zwykle 2-3 tygodnie, nieliczne kilka (np. rusałki) lub kilkanaście miesięcy, a inne zaledwie 5 dni – nie jedzą, nie piją, żyją tylko „miłością” (rozmnażaniem i składaniem jaj). I w ten właśnie sposób cykl się zamyka. W wielu religiach ten skomplikowany cykl symbolizuje życie człowieka – od doczesności (gąsienica), poprzez śmierć (poczwarka) do zmartwychwstania (motyl).

Ogród przyjazny motylom nie dość że pożyteczny, może być także ozdobny!

 

10 najpopularniejszych motyli, które można spotkać w ogrodach

rusałka pawik fot. 4924546 - Pixabay.com
fot. 4924546 - Pixabay.com

Rusałka pawik
(Aglais io)

paź królowej fot. congerdesign - Pixabay.com
fot. congerdesign - Pixabay.com

Paź królowej
(Papilio machaon)

rusałka osetnik fot. JamesDeMers - Pixabay.com
fot. JamesDeMers - Pixabay.com

Rusałka osetnik
(Vanessa cardui)

fruczak gołąbek fot. Magdebuerger - Pixabay.com
fot. Magdebuerger - Pixabay.com

Fruczak gołąbek
(Macroglossum stellatarum)

rusałka pokrzywnik fot. bernswaelz - Pixabay.com
fot. bernswaelz - Pixabay.com

Rusałka pokrzywnik
(Aglais urticae)

lalolistek cytrynek fot. susannp4 - Pixabay.comfot. susannp4 - Pixabay.com

Latolistek cytrynek
(Gonepteryx rhamni)

bielinek kapustnik fot. Paul Stevenson - Flickr
fot. Paul Stevenson - Flickr

Bielinek kaputnik
(Pieris brassicae)

rusałka admirał fot. Stefan Schweihofer - Pixabay.com
fot. Stefan Schweihofer - Pixabay.com

Rusałka admirał
(Vanessa atalanta)

Dostojka malinowiec fot. Sascha Barth - Pixabay.com
fot. Sascha Barth - Pixabay.com

Dostojka malinowiec
(Nymphalis antiopa)

przestrojnik trawnik fot. 7854 - Pixabay.com
fot. 7854 - Pixabay.com

Przestrojnik trawnik
(Aphantopus hyperantus)

   
   

Motyle ominą nasz ogród, jeśli nie znajdą w nim kwiatów!

Aby zachęcić je do zamieszkania w naszym ogrodzie przez całe lato, wybierzmy rośliny, które kwitną w różnych porach roku, aby zapewnić kolorowym owadom ciągłą dostawę nektaru. Należy pamiętać o zastosowaniu roślin atrakcyjnych zarówno dla dorosłych osobników, jak też dla gąsienic.


Warto wyznaczyć część ogrodu i stworzyć w nim motyli azyl. Powinien być to słoneczny i zaciszny zakątek, gdzie nie będziemy kosić trawy ani chwastów (i na zawsze zapomnimy o stosowaniu chemii!). Szybko powstanie naturalna łąka kwietna, do której możemy dosadzić także rośliny ozdobne, szczególnie uwielbiane przez motyle.

Te zaś wabi różnorodność, przyciągają je kolory i wzory, dlatego należy wybierać kwiaty o jaskrawych barwach, takich jak róże, pomarańcze, żółcienie i fiolety. Rośliny najlepiej sadzić w dużych grupach. Są wtedy atrakcyjniejsze dla owadów, niż gdy rosną pojedynczo.

10 najpopularniejszych roślin, które doskonale wabią motyle

buddleja fot. iVerde
fot. iVerde

Omżyn, budleja Davida
(Buddleja davidii)

cynia fot. lacy2017 - Pixabay.com
fot. lacy2017 - Pixabay.com

Cynia wytworna
(Zinnia elegans)

hyzop fot. Sten - CC BY-SA 3.0 - Wikimedia Commons
fot. Sten / CC BY-SA 3.0 / Link

Hyzop lekarski
(Hyssopus officinalis)

jeżówka fot. 9355 - Pixabay.com
fot. 9355 - Pixabay.com

Jeżówka purpurowa
(Echinacea purpurea)

kosmos fot. ariesa66 - Pixabay.comkosmos fot. ariesa66 - Pixabay.com
fot. ariesa66 - Pixabay.com

Onętek, kosmos
(Cosmos bipinnatus)

lantana fot. Grace Shih - Pixabay.com
fot. Grace Shih - Pixabay.com

Lantana
(Lantana camara)

lawenda fot. cocoparisienne - Pixabay.com
fot. cocoparisienne - Pixabay.com

Lawenda wąskolistna
(Lavandula angustifolia)

lebiodka oregano fot. Paasikivi - CC BY-SA 4.0 - Wikimedia Commons
fot. Paasikivi / CC BY-SA 4.0 / Link

Lebiodka pospolita
(Origanum vulgare)

rozchodnik fot. Paulican - Pixabay.com
fot. Paulican - Pixabay.com

Rozchodnik okazały
(Sedum spectabile)

rudbekia fot. spicetree687 - Pixabay.com
fot. spicetree687 - Pixabay.com

Rudbekia błyskotliwa
(Rudbeckia fulgida)

   
   

Motyle szczególnie chętnie odwiedzają silnie pachnące kwiaty, takie jak jeżówka, rudbekia, lawenda, macierzanka, malwa, przetacznik, szałwia, mięta, lilak, firletka, słonecznik bulwiasty, dalia oraz wiele, wiele innych. Niezbędną rośliną-wabikiem jest budleja – jej delikatny zapach przyciąga całe roje motyli, dlatego w wielu językach nazywana jest motylim krzewem.

Warto pamiętać, że wiele gąsienic motyli żeruje na pospolitych roślinach – drzewach, warzywach i chwastach. Dobrze jest więc posadzić wierzbę i wiąz, uprawiać sałatę, koper, marchew i pietruszkę, ale trzeba także pogodzić się z obecnością pokrzywy, ostów, podbiału czy łopianu. Jeśli chcemy się cieszyć kolorowymi motylami, musimy zaakceptować to, co dobre dla ich żarłocznych gąsienic.

10 dzikich roślin, które są pokarmem dla gąsienic motyli

brzoza liść fot. Ann-Marie - Pixabay.com
fot. Ann-Marie - Pixabay.com

Brzoza brodawkowata
(Betula pendula)

chmiel fot. moritz320 - Pixabay.com
fot. moritz320 - Pixabay.com

Chmiel zwyczajny
(Humulus lupulus)

fiołek wonny fot. Hans Braxmeier - Pixabay.com
fot. Hans Braxmeier - Pixabay.com

Fiołek wonny
(Viola odorata)

gorczyca fot. Ariel Palmon - CC BY-SA 3.0 - Wikimedia Commons
fot. Ariel Palmon / CC BY-SA 3.0 / Link

Gorczyca biała
(Synapis alba)

leszczyna fot. Myriams-Fotos - Pixabay.com
fot. Myriams-Fotos - Pixabay.com

Leszczyna pospolita
(Corylus avellana)

oset fot. Magyarország - Pixabay.com
fot. Magyarország - Pixabay.com

Oset
(Carduus)

podagrycznik fot. Lazaregagnidze - CC BY-SA 3.0 - Wikimedia Commons
fot. Lazaregagnidze / CC BY-SA 3.0 / Link

Podagrycznik pospolity
(Aegopodium podagraria)

pokrzywa fot. Manfred Richter - Pixabay.com
fot. Manfred Richter - Pixabay.com

Pokrzywa zwyczajna
(Urtica dioica)

wiąz fot. WikimediaImages - Pixabay.com
fot. WikimediaImages - Pixabay.com

Wiąz
(Ulmus)

wierzba iwa fot. Francisco Welter-Schultes - CC0 - Wikimedia Commons
fot. Francisco Welter-Schultes

Wierzba iwa
(Salix caprea)

 

Tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl, zdjęcie tytułowe: cablemarder - Pixabay.com


Komentarze

To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (7)
Rośliny cebulowe
Temat miesiąca
Rośliny cebulowe
Zobacz więcej
Warto przeczytać
Porady na ten tydzień
Tydzień 42, Sentencja nr:6
Tydzień 42, Sentencja nr:6
Najlepszym okresem na sadzenie drzew owocowych jest jesień (od pierwszych dni października do pierwszych przymrozków). Przed nastaniem zimy drzewka zdążą zregenerować uszkodzony system korzeniowy.
Tydzień 42, Sentencja nr:5
Tydzień 42, Sentencja nr:5
Opadłe z drzew owoce, których nie można wykorzystać do celów spożywczych, trzeba systematycznie usuwać, w przeciwnym wypadku staną się źródłm chorób roślin. Usuwamy i palimy także chore pędy i liście drzew oraz krzewów.
Tydzień 42, Sentencja nr:4
Tydzień 42, Sentencja nr:4
Krzewy róż warto teraz zasilić. Wierzchnią warstwę ziemi przemieszajmy z przefermentowanym obornikiem. Róże pienne należy zabezpieczyć przed nadchodzącą zimą. W tym celu przygina się je do ziemi i obsypuje ziemią.
Tydzień 42, Sentencja nr:2
Tydzień 42, Sentencja nr:2
W październiku możemy wysadzać do ogrodu drzewa i krzewy liściaste, które rosły w donicach. Sadzimy także drzewa i krzewy iglaste oraz pnącza.
Twoja strona ogrodu