Słonecznik zwyczajny (Helianthus annus) to jednoroczna roślina należąca do rodziny astrowatych (Asteraceae). To jedna z ważniejszych roślin oleistych.

Słoneczniki mogą dorastać do 2,5 m wysokości. Wytwarzają pojedynczą łodygę, wewnątrz której znajduje się gąbczasty rdzeń. Liście są duże i sercowate.

Najbardziej dekoracyjną częścią słonecznika są ogromne, charakterystyczne kwiatostany – o zewnętrznych kwiatach żółtych, języczkowatych a wewnętrznych rurkowatych o barwie brunatnej. Kwitnie od lipca do października. Owocem jest niełupka w zdrewniałej łupinie.

Wymagania i uprawa

Słonecznik jest dosyć łatwy w uprawie, najlepiej jednak rośnie na stanowiskach słonecznych i w żyznych, bogatych w składniki pokarmowe, lekko wilgotnych glebach.

Warto ją regularnie nawozić, gdyż jest wrażliwa na niedobór potasu, boru i molibdenu. Słonecznik jest rzadko atakowany przez mszyce.

Roślina jest rozmnażana z siewu nasion wprost do gruntu (zwykle w drugiej połowie kwietnia lub w maju), gdyż bardzo źle znosi przesadzanie. 

Zastosowanie

Do spożycia nadają się przede wszystkim nasiona słonecznika, z których uzyskuje się olej. Olej słonecznikowy pozwala obniżyć poziom cholesterolu we krwi i jest przydatny w zapobieganiu miażdżycy.

Nasiona to bogate źródło witamin A, D, E i B6. i soli mineralnych (m.in. żelazo, cynk). To znakomite pożywienie dla ptaków. Z kolei żółte języczkowate kwiaty zbiera się latem i wytwarza z nich naturalne leki (napary – parzone jak herbata) na choroby układu pokarmowego i gorączkę.

Słonecznik z powodzeniem można wykorzystać w ogrodzie jako roślinę ozdobną. Wygląda atrakcyjnie zarówno sadzony pojedynczo jak i w grupie – w zależności od wysokości – tworzy średnie lub wysokie interesujące rabaty. Niskie odmiany można uprawiać w pojemnikach i tworzyć z nich dekorację balkonów oraz tarasów. To jedna z najbardziej dekoracyjnych roślin na kwiat cięty.

Interesujące odmiany

  • 'Abendsonne' – o licznych pędach bocznych
  • 'Prado Red' – o kwiatach barwy czerwonej
  • 'Sonnengold' – o niskim wzroście (50-70 cm) i pełnych kwiatach


Zdjęcia: M. Mazik