Wierzba Salix

Wierzba (Salix) to rodzaj roślin zaliczanych do rodziny wierzbowatych (Salicaceae). Można je spotkać w stanie naturalnym w większości krajów świata, w tym także w Polsce, gdzie mamy ok. 30 rodzimych gatunków. Wierzby bardzo łatwo się ze sobą krzyżują co sprawiło, że jest obecnie dostępnych wiele odmian wierzb ozdobnych, chętnie sadzonych w ogrodach na całym świecie.

Jakim drzewem jest wierzba? Jak wygląda?

Wśród wierzb znajdziemy zarówno wysokie, szybko rosnące drzewa (przyrastają nawet 3 metry rocznie!), niewielkie krzewy jak i płożące się krzewinki. Rośliny te posiadają z reguły gładkie pędy, porośnięte lancetowatymi (rzadziej okrągłymi), najczęściej piłkowatymi, ciemnozielonymi z wierzchu i jaśniejszymi od sporu liśćmi, osadzonymi na krótkich ogonkach.

Wierzby kwitną w kwietniu. Są roślinami dwupiennymi co oznacza, że rozwijają tylko kwiaty męskie lub tylko żeńskie. Wytwarzają bardzo charakterystyczne, kotkowate kwiatostany, które są złożone z męskich kwiatów (kwiaty żeńskie nie mają walorów dekoracyjnych). Rozwijają się przed pojawieniem się liści. Są owadopylne choć zdarzają się też gatunki wiatropylne.

Ważne gatunki wierzb

• Wierzba biała (Salix alba) – duże drzewo (ok. 30 m wys.) o szerokiej, rozłożystej koronie i grubym, krótkim pniu. Liście długie, lancetowate, z wierzchu ciemnozielone, od spodu srebrzysto-zielone i miękko owłosione. Kwiatostany w postaci wiszących kotków (III-V).
• Wierzba iwa (S. caprea) – krzew lub małe drzewo (ok. 10-15 m wys.) o rozłożystej koronie i krótkim, spękanym pniu. Liście szerokie, eliptyczne lub jajowate, z wierzchu zielone i gładkie, od spodu jaśniejsze i miękko owłosione. Kwiatostany kotkowate: żeńskie wydłużone, męskie jajowate.
• Wierzba japońska (całolistna) (S. integra) – krzew (ok. 3 m wys.) o dużych, eliptycznych, ciemnozielonych z wierzchu i jaśniejszych od spodu liściach. Najczęściej uprawiany w formie piennej.
• Wierzba babilońska (S. babylonica) – drzewo ze wschodniej Azji (w naturze odnotowano osobniki 20 metrowe), charakterystycznie falisto poskręcane pędy i liście
• Wierzba płożąca (S. repens) – niska krzewinka (ok. 30-50 cm wys.) o płożących się pędach i krótkich, lancetowatych listkach.
• Wierzba purpurowa (S. purpurea) – krzew (ok. 3 m wys.) o kulistej koronie i cienkich, wyprostowanych, czerwonawych pędach. Liście długie, lancetowate, ciemnozielone z wierzchu, jaśniejsze od spodu.
  
  

Co lubi wierzba i gdzie najlepiej rośnie?

Uprawa wierzby w ogrodzie nie jest trudna, ale należy szczególną uwagę przywiązać do tego, by wybrać odpowiednią odmianę rośliny. W zależności od gatunku, wierzby mogą zasiedlać różne środowiska ale większość z nich preferuje słoneczne stanowiska i żyzne, wilgotne gleby o odczynie pH jak najbardziej zbliżonym do obojętnego. Rośliny są zwykle odporne na mróz i dobrze znoszą cięcie, ale nie lubią suszy i cienia.

Wierzby najłatwiej rozmnażać przez sadzonki pędowe lub odrosty korzeniowe.

Jak pielęgnować i ciąć wierzbę?

Wierzby potrzebują wody. Odpowiednie podlewanie tych roślin to podstawa ich pielęgnacji, bo większość z nich potrzebuje wilgotnej ziemi. Posadzone w suchym miejscu będą wymagały systematycznego nawadniania przez kilka pierwszych lat (aż dobrze i głęboko się ukorzenią).

Jednym z istotniejszych zabiegów pielęgnacyjnych jest przycinanie wierzb. Co 2-4 lata, zależnie od tego jak szybko i intensywnie rośnie dane drzewo, należy przeprowadzić zabieg ogławiania wierzby. Polega to na przycięciu wszystkich jej pędów zimą (I-II). Inaczej tniemy małe ozdobne wierzby, które przycina się co roku, a nawet kilka razy w roku.

  Cięcie szczepionych wierzb | Jak zachować ich formę?
  Przycinanie szczepionej wierzby płaczącej | Jak i kiedy to zrobić?
  Przycinanie wierzby 'Hakuro Nishiki' | Jak i kiedy to robić?

Czy wierzby często chorują?

Wierzba to roślina bardzo odporna na szkodniki ale za to może być porażana przez choroby grzybowe, np. mączniaka prawdziwego, parcha wierzby, rdzę wierzby oraz plamistość liści i pędów.

Zobacz, jakie środki na choroby grzybowe roślin możesz kupić w naszym sklepie

Gdzie sadzić wierzbę w ogrodzie?

Gatunki wierzb o dużych rozmiarach mogą być wykorzystywane do sadzenia w parkach jako drzewa krajobrazowe. Są uważane za najlepsze drzewa na tereny podmokłe. Rośliny te stosowane są do tzw. rekultywacji terenów. Wierzby małe oraz o krzaczastym pokroju pięknie prezentują się w ogrodach jako solitery, jako element kompozycji rabatowych oraz nadają się na niskie żywopłoty. Wiele odmian można też uprawiać w formie piennej.

Na co działa kora wierzby?

Kora wierzby to bardzo ważny surowiec zielarski – posiada m.in. salicynę (glikozyd fenolowy), która wykazuje silne działanie przeciwzapalne, przeciwgorączkowe i ściągające. Obecnie jest zastępowana syntetycznie produkowanym kwasem acetylosalicylowym ("Aspiryna", "Polopiryna").

Polecane odmiany wierzb

• Wierzba japońska, całolistna 'Hakuro-Nishiki' – ozdobne są młode listki, które są początkowo jasnoróżowe i białe, a z wiekiem zielenieją
• Wierzba płacząca 'Chrysocoma' – inaczej nazywana wierzbą żałobną
• Wierzba 'Erythroflexuosa' – do 5 m wysokości, powyginane i złoto-żółte pędy ozdobne zimą
• Wierzba iwa 'Kilmarnock' – karłowa, mała korona i zwisające do ziemi, proste pędy
• Wierzba iwa 'Curly Locks' – karłowa, pędy zwisające i spiralnie powykręcane
• Wierzba płożąca 'Argentea' – liście srebrzyste
• Wierzba mandżurska 'Tortuosa' i 'Crispa' – lekko powyginane pędy i liście (u 'Crispa' są mocniej poskręcane)
• wierzba smukłoszyjkowa 'Mt Aso' – o czerwonych kotkach
• wierzba smukłoszyjkowa 'Melanostachys' – o czarnych kotkach.
  
  

Czy wierzba przynosi nieszczęście?

Wierzby są głęboko zakorzenione w kulturach na całym świecie. Są często kojarzone ze smutkiem i żałobą. W kulturze europejskiej, zwłaszcza w literaturze i sztuce, "wierzba płacząca" jest tradycyjnym symbolem smutku. Z innej jednak strony ze względu na swoją zdolność do szybkiego wzrostu i regeneracji, w niektórych kulturach wierzby są widziane jako symbol odrodzenia i nadziei – są symbolem niezłomności i wytrwałości. W chińskiej kulturze, wierzby są uważane za drzewa, które mogą odstraszyć zło.

Gdzie kupić wierzby?

Wierzby możemy kupić w szkółkach roślin ozdobnych jak i centrach ogrodniczych w postaci roślin w doniczkach. Znajdziemy je też w wielu sklepach internetowych, takich jak:

• drzewa.com.pl
• szkolkawrzos.pl
• krzewyozdobne.net

Tekst: Katarzyna Józefowicz, zdjęcia: Peggy Choucair, Jürgen Bollmann, Andreas Lischka, congerdesign/Pixabay

Czy w opisie są wszystkie informacje, których szukałaś/-eś? Daj znać w komentarzu!