Logo
Logo
45
Do góry
Artykuł na: 6-9 minut

Uprawa wierzby w ogrodzie

Wierzby to rośliny magiczne i niezwykłe ze względu na swoją urodę. Wykorzystuje się je w ogrodach i parkach jako drzewa i krzewy ozdobne, ale oprócz walorów dekoracyjnych mają także inne ciekawe zastosowania. Poznaj najpopularniejsze gatunki i odmiany wierzb i poznaj wierzbowe ciekawostki.

Rodzaj wierzba (Salix) jest niezwykle liczny gatunkowo i skomplikowany w klasyfikacji. Gatunki wierzb łatwo krzyżują się ze sobą, tworząc liczne mieszańce, często trudne do rozpoznania. Znanych jest około 400 gatunków wierzb, z czego w Polsce występuje 28. W naturze wierzby rosną na półkuli północnej, nielicznie występują w Ameryce Południowej. Wierzby są blisko spokrewnione z topolami.

  • Liście wierzb w zależności od gatunku mają kształt lancetowaty, eliptyczny, do prawie okrągłego.
  • Wierzby są dwupienne, tzn. na jednym osobniku występują kwiaty męskie, a na innym żeńskie. Ozdobne są kwiatostany męskie. Wielkie kotki (bazie) ukazują się przed liśćmi.
  • Wierzby są cennymi roślinami miododajnymi, zwłaszcza gatunki wcześnie kwitnące. Miód wierzbowy charakteryzuje się jasną barwą i delikatnym aromatem.
  • Wszystkie wierzby są światłolubne. Ze względu na różnorodność gatunkową i różne pochodzenie, mają różne wymagania glebowe: od suchych gleb piaszczystych do urodzajnych, ale zawsze wilgotnych siedlisk.
  • Wierzby uprawia się w ogrodach w celach dekoracyjnych. Wiele gatunków i mieszańców wierzb odznacza się barwną korą, dużymi, srebrzystymi baziami, ciekawym ulistnieniem bądź efektownym pokrojem.

Najpopularniejsze wierzby

Należą do nich m.in. dwa "duże drzewa": wierzba biała (S. alba) i wierzba krucha (S. fragilis), jeden gatunek "przejściowy": wierzba iwa (S. caprea) oraz różnej wielkości krzewy, takie jak: wierzba wiciowa (inaczej energetyczna - S. viminalis), wierzba purpurowa (inaczej wiklina - S. purpurea), wierzba szara (S. cinerea), wierzba pięciopręcikowa (S. pentandra) czy wierzba wawrzynkowa (S. daphnoides).

Wierzba całolistna Hakuro-nishiki
Fot. Plant Publicity Holland

Wierzba całolistna 'Hakuro-nishiki'

Wierzba iwa Curlilocks
Fot. Plant Publicity Holland

Wierzba iwa 'Curlilocks'

Wierzba biala LiempdeFot. Plant Publicity Holland

Wierzba biała 'Liempde'

wierzba placzaca
Fot. Christa Richert/SXC

Wierzba płacząca

Wierzby do małych ogrodów

  • Wierzba argentyńska (Salix sepulcralis)
    Niskie drzewo lub wysoki krzew o korze żółtej lub pomarańczowej. Gałęzie poskręcane, liście lancetowate, poskręcane. Rośnie szybko, przyrastając do 60 cm rocznie. Warto ją mieć w ogrodzie ze względu na oryginalny pokrój. Rośnie na każdej wilgotnej glebie. Nadaje się do uprawy w pojemnikach ustawianych na tarasach i balkonach.

  • Wierzba całolistnaHakuro-nishiki’ (Salix integra)
    Krzew lub niskie drzewo z przewieszającymi gałązkami. Występuje w formie kulistej, często szczepionej na pniu. Liście trójkolorowe (biało-różowo-zielone) z daleka przypominają kwiaty. Wymaga intensywnego cięcia. Przy silnym cięciu zachowuje kulisty kształt korony i trójbarwne liście.
  • Wierzba szwajcarska (Salix helvetica)
    Zwarty, wolno rosnący krzew z krótkimi, jasnymi gałązkami. Liście gęsto rozmieszczone, zielono-szare. Osiąga wysokość i szerokość 1 m. Tworzy zgrabną kulistą koroną.

  • Wierzba iwa (Salix caprea)
    Wierzba zwykle szczepiona w koronie. Bardzo dekoracyjne drzewko. Rośnie silnie budując gęstą koronę. Wymaga silnego przycinania na wiosnę. Cięcia wykonuje się po przekwitnięciu. Na wiosnę kwitnie dając okazałe, 2,5 cm. bazie. Ogólną cechą wierzby jest powolny wzrost. Osiąga ona niewielkie rozmiary, dlatego doskonale nadają się do sadzenia nawet w bardzo małych ogrodach. Przez kilka lat po posadzeniu drzewko potrzebuje podpory.

Wierzby do parków i dużych ogrodów

  • Wierzba płacząca (Salix x sepulcralis 'Chrysocoma')
    To drzewo o szerokiej, gęstej i regularnej koronie. Gałęzie długie, wiotkie i zwisające. Nie stanowi samodzielnego gatunku, a jest mieszańcem pochodzącej z Chin wierzby babilońskiej (odmiany "płaczącej" 'Babylon') oraz naszej rodzimej wierzby białej (odmiany 'Vitellina').

  • Wierzba biała (Salix alba) i wierzba krucha (Salix fragilis)
    Są charakterystyczne dla polskiego krajobrazu, szczególnie wsi mazowieckiej. Można je spotkać przy drogach, wzdłuż rowów, na łąkach. Drzewa te tradycyjnie od wieków na wiosnę są drastycznie ogławiane. Jest to nic innego jak okaleczanie drzew, które częściej są atakowane przez drobnoustroje, szybko rozkładające miękkie drewno. Ogławiane drzewa o wiele krócej żyją.

wierzba fot. PublicDomainPictures
Fot. PublicDomainPictures
wierzba w ogrodzie fot. AnnaER - Pixabay
Fot. AnnaER/Pixabay
wierzba tunel fot. annegru - Pixabay
Fot. annegru/Pixabay
wierzba fot. Emilian Robert Vicol - Pixabay
Fot. Emilian Robert Vicol/Pixabay

Inne zastosowania wierzby

Wierzby wykorzystuje się w ogrodach i parkach jako drzewa i krzewy ozdobne, ale oprócz walorów dekoracyjnych mają także inne ciekawe zastosowania – jako źródło energii, jako materiał do wyplatania koszyków lub element ozdobny w bukietach.

--- Liczne wierzby krzaczaste: wierzba wawrzynkowa (Salix daphnoides) czy wierzba ostrolistna (Salix acutifolia) wykorzystywane są w zadrzewieniach ochronnych przy zabezpieczaniu wydm, nasypów, grobli, skarp.

--- Wierzba purpurowa (Salix purpurea) czy wierzba wiciowa (Salix viminalis) są podstawą w wikliniarstwie, są to tak zwane wierzby koszykarskie.

--- Od kilkunastu lat wierzba jest doceniana jako materiał energetyczny, zwłaszcza wierzba wiciowa (Salix viminalis).

--- Wierzby wykorzystuje się jako biologiczne oczyszczalnie ścieków i wody gdyż pochłaniają metale ciężkie: ołów i kadm.

--- W przemyśle zielarskim z kory wierzby pozyskuje się kwas salicylowy i taninę, które mają właściwości przeciwgorączkowe i napotne.

--- Dekoracyjne wierzby wykorzystywane są w bukieciarstwie. Są to m.in.:

  • Wierzba purpurowa (Salix purpurea) o pędach pokrytych niebieskawo-białym nalotem.
  • Wierzba wawrzynkowa (Salix daphnoides) o pędach czerwonych, połyskujących.
  • Wierzba babilońska (Salix babylonica) ‘Tortuosa’ o pędach poskręcanych.
  • Wierzba sachalińska (Salix udensis) o pędach taśmowato spłaszczonych, skręconych na wierzchołkach, czerwonawych.
  • Wierzba całolistna (Salix integra) ‘Hakuro-nishiki’ – jej młode liście na wierzchołkach pędów są biało-różowe, później stają się pstre.
  • Wierzba płożąca odm. srebrzysta (Salix repens var. nitida) o liściach obustronnie srebrzystych od gęsto ułożonych włosków.
  • Wierzba żyłkowana (Salix reticulata) o liściach na górnej stronie liście pomarszczonych.
  • Wierzba iwa (Salix caprea) ‘Mas’ o bardzo licznych baziach.
  • Wierzba smukłoszyjkowa (Salix gracilistyla) 'Melanostachys' o baziach bardzo ciemnych pokrytych ciemnymi łuskami.
  • Wierzba mupińska (Salix moupinensis) o baziach do 10 cm długości, wyprostowanych.

wierzbowe bazie
Fot. Stephanie Berghaeuser/SXC

Ciekawostka

W wierzeniach pogańskich wierzba była symbolem płodności. W religii chrześcijańskiej wierzba także znalazła dla siebie godne miejsce: do dziś dnia w Wielkanoc najpopularniejsze palemki wykonane są z gałązek wierzbowych obsypanych dużymi baziami.

Tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl, źródło: Colour Your Life, zdjęcie tytułowe: Hans Braxmeier/Pixabay


Warto przeczytać

To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (4)

Komentarze

Nowe treści
Wieści z branży
Nowe rośliny
Czytelnicy radzą

Podziel się z nami swoim ogrodniczym doświadczeniem.
W nagrodę otrzymasz wybrane czasopismo.

Urban Jungle
Temat miesiąca
Urban Jungle
Zobacz więcej
Porady na ten tydzień
Tydzień 5, Sentencja nr:7
Tydzień 5, Sentencja nr:7
Rośliny rosnące w doniczkach, pozostawione na zimę na balkonie lub tarasie, wymagają szczególnej uwagi. Gdy przyjdzie ocieplenie, należy je dobrze podlewać, w innym przypadku grozi im susza fizjologiczna.
Tydzień 5, Sentencja nr:6
Tydzień 5, Sentencja nr:6
Jak zimową porą wprowadzić wiosnę do naszego mieszkania? Wystarczy ustawić w pokoju pięknie pachnący hiacynt, który pobudzi swoim zapachem nasze zmysły
Tydzień 5, Sentencja nr:5
Tydzień 5, Sentencja nr:5
Warto sprawdzić, czy osłony chroniące rośliny przed mrozem nie są uszkodzone i właściwie spełniają swą funkcję.
Tydzień 5, Sentencja nr:3
Tydzień 5, Sentencja nr:3
Kwiaty domowe przechodzą teraz okres spoczynku. Podlewajmy je zatem umiarkowanie i nie nawoźmy. Przenieśmy je w jak najjaśniejsze miejsce. Sprawdźmy też, które rośliny potrzebują zraszania w zimie.
Tydzień 5, Sentencja nr:1
Tydzień 5, Sentencja nr:1
W dalszym ciągu pamiętajmy o konieczności otrząsania śniegu z krzewów iglastych, zwłaszcza tych o pokroju kolumnowym. Zapobiegnie to wyłamywaniu gałęzi i deformacji roślin.
Twoja strona ogrodu