Logo
Logo
Gardeners' world lipiec - sierpień 2021
54
Do góry
Artykuł na: 6-9 minut

Uprawa wierzby w ogrodzie

Wierzby to rośliny magiczne i niezwykłe ze względu na swoją urodę. Wykorzystuje się je w ogrodach i parkach jako drzewa i krzewy ozdobne, ale oprócz walorów dekoracyjnych mają także inne ciekawe zastosowania. Poznaj najpopularniejsze gatunki i odmiany wierzb i poznaj wierzbowe ciekawostki.

 

Rodzaj wierzba (Salix) jest niezwykle liczny gatunkowo i skomplikowany w klasyfikacji. Gatunki wierzb łatwo krzyżują się ze sobą, tworząc liczne mieszańce, często trudne do rozpoznania. Znanych jest około 400 gatunków wierzb, z czego w Polsce występuje 28. W naturze wierzby rosną na półkuli północnej, nielicznie występują w Ameryce Południowej. Wierzby są blisko spokrewnione z topolami.

  • Liście wierzb w zależności od gatunku mają kształt lancetowaty, eliptyczny, do prawie okrągłego.
  • Wierzby są dwupienne, tzn. na jednym osobniku występują kwiaty męskie, a na innym żeńskie. Ozdobne są kwiatostany męskie. Wielkie kotki (bazie) ukazują się przed liśćmi.
  • Wierzby są cennymi roślinami miododajnymi, zwłaszcza gatunki wcześnie kwitnące. Miód wierzbowy charakteryzuje się jasną barwą i delikatnym aromatem.
  • Wszystkie wierzby są światłolubne. Ze względu na różnorodność gatunkową i różne pochodzenie, mają różne wymagania glebowe: od suchych gleb piaszczystych do urodzajnych, ale zawsze wilgotnych siedlisk.
  • Wierzby uprawia się w ogrodach w celach dekoracyjnych. Wiele gatunków i mieszańców wierzb odznacza się barwną korą, dużymi, srebrzystymi baziami, ciekawym ulistnieniem bądź efektownym pokrojem.

Najpopularniejsze wierzby

Należą do nich m.in. dwa "duże drzewa": wierzba biała (S. alba) i wierzba krucha (S. fragilis), jeden gatunek "przejściowy": wierzba iwa (S. caprea) oraz różnej wielkości krzewy, takie jak: wierzba wiciowa (inaczej energetyczna - S. viminalis), wierzba purpurowa (inaczej wiklina - S. purpurea), wierzba szara (S. cinerea), wierzba pięciopręcikowa (S. pentandra) czy wierzba wawrzynkowa (S. daphnoides).

Wierzba całolistna Hakuro-nishiki
Fot. Plant Publicity Holland

Wierzba całolistna 'Hakuro-nishiki'

Wierzba iwa Curlilocks
Fot. Plant Publicity Holland

Wierzba iwa 'Curlilocks'

Wierzba biala LiempdeFot. Plant Publicity Holland

Wierzba biała 'Liempde'

wierzba placzaca
Fot. Christa Richert/SXC

Wierzba płacząca

Wierzby do małych ogrodów

  • Wierzba argentyńska (Salix sepulcralis)
    Niskie drzewo lub wysoki krzew o korze żółtej lub pomarańczowej. Gałęzie poskręcane, liście lancetowate, poskręcane. Rośnie szybko, przyrastając do 60 cm rocznie. Warto ją mieć w ogrodzie ze względu na oryginalny pokrój. Rośnie na każdej wilgotnej glebie. Nadaje się do uprawy w pojemnikach ustawianych na tarasach i balkonach.

  • Wierzba całolistnaHakuro-nishiki’ (Salix integra)
    Krzew lub niskie drzewo z przewieszającymi gałązkami. Występuje w formie kulistej, często szczepionej na pniu. Liście trójkolorowe (biało-różowo-zielone) z daleka przypominają kwiaty. Wymaga intensywnego cięcia. Przy silnym cięciu zachowuje kulisty kształt korony i trójbarwne liście.
  • Wierzba szwajcarska (Salix helvetica)
    Zwarty, wolno rosnący krzew z krótkimi, jasnymi gałązkami. Liście gęsto rozmieszczone, zielono-szare. Osiąga wysokość i szerokość 1 m. Tworzy zgrabną kulistą koroną.

  • Wierzba iwa (Salix caprea)
    Wierzba zwykle szczepiona w koronie. Bardzo dekoracyjne drzewko. Rośnie silnie budując gęstą koronę. Wymaga silnego przycinania na wiosnę. Cięcia wykonuje się po przekwitnięciu. Na wiosnę kwitnie dając okazałe, 2,5 cm. bazie. Ogólną cechą wierzby jest powolny wzrost. Osiąga ona niewielkie rozmiary, dlatego doskonale nadają się do sadzenia nawet w bardzo małych ogrodach. Przez kilka lat po posadzeniu drzewko potrzebuje podpory.

Wierzby do parków i dużych ogrodów

  • Wierzba płacząca (Salix x sepulcralis 'Chrysocoma')
    To drzewo o szerokiej, gęstej i regularnej koronie. Gałęzie długie, wiotkie i zwisające. Nie stanowi samodzielnego gatunku, a jest mieszańcem pochodzącej z Chin wierzby babilońskiej (odmiany "płaczącej" 'Babylon') oraz naszej rodzimej wierzby białej (odmiany 'Vitellina').

  • Wierzba biała (Salix alba) i wierzba krucha (Salix fragilis)
    Są charakterystyczne dla polskiego krajobrazu, szczególnie wsi mazowieckiej. Można je spotkać przy drogach, wzdłuż rowów, na łąkach. Drzewa te tradycyjnie od wieków na wiosnę są drastycznie ogławiane. Jest to nic innego jak okaleczanie drzew, które częściej są atakowane przez drobnoustroje, szybko rozkładające miękkie drewno. Ogławiane drzewa o wiele krócej żyją.

wierzba fot. PublicDomainPictures
Fot. PublicDomainPictures
wierzba w ogrodzie fot. AnnaER - Pixabay
Fot. AnnaER/Pixabay
wierzba tunel fot. annegru - Pixabay
Fot. annegru/Pixabay
wierzba fot. Emilian Robert Vicol - Pixabay
Fot. Emilian Robert Vicol/Pixabay

Inne zastosowania wierzby

Wierzby wykorzystuje się w ogrodach i parkach jako drzewa i krzewy ozdobne, ale oprócz walorów dekoracyjnych mają także inne ciekawe zastosowania – jako źródło energii, jako materiał do wyplatania koszyków lub element ozdobny w bukietach.

--- Liczne wierzby krzaczaste: wierzba wawrzynkowa (Salix daphnoides) czy wierzba ostrolistna (Salix acutifolia) wykorzystywane są w zadrzewieniach ochronnych przy zabezpieczaniu wydm, nasypów, grobli, skarp.

--- Wierzba purpurowa (Salix purpurea) czy wierzba wiciowa (Salix viminalis) są podstawą w wikliniarstwie, są to tak zwane wierzby koszykarskie.

--- Od kilkunastu lat wierzba jest doceniana jako materiał energetyczny, zwłaszcza wierzba wiciowa (Salix viminalis).

--- Wierzby wykorzystuje się jako biologiczne oczyszczalnie ścieków i wody gdyż pochłaniają metale ciężkie: ołów i kadm.

--- W przemyśle zielarskim z kory wierzby pozyskuje się kwas salicylowy i taninę, które mają właściwości przeciwgorączkowe i napotne.

--- Dekoracyjne wierzby wykorzystywane są w bukieciarstwie. Są to m.in.:

  • Wierzba purpurowa (Salix purpurea) o pędach pokrytych niebieskawo-białym nalotem.
  • Wierzba wawrzynkowa (Salix daphnoides) o pędach czerwonych, połyskujących.
  • Wierzba babilońska (Salix babylonica) ‘Tortuosa’ o pędach poskręcanych.
  • Wierzba sachalińska (Salix udensis) o pędach taśmowato spłaszczonych, skręconych na wierzchołkach, czerwonawych.
  • Wierzba całolistna (Salix integra) ‘Hakuro-nishiki’ – jej młode liście na wierzchołkach pędów są biało-różowe, później stają się pstre.
  • Wierzba płożąca odm. srebrzysta (Salix repens var. nitida) o liściach obustronnie srebrzystych od gęsto ułożonych włosków.
  • Wierzba żyłkowana (Salix reticulata) o liściach na górnej stronie liście pomarszczonych.
  • Wierzba iwa (Salix caprea) ‘Mas’ o bardzo licznych baziach.
  • Wierzba smukłoszyjkowa (Salix gracilistyla) 'Melanostachys' o baziach bardzo ciemnych pokrytych ciemnymi łuskami.
  • Wierzba mupińska (Salix moupinensis) o baziach do 10 cm długości, wyprostowanych.

wierzbowe bazie
Fot. Stephanie Berghaeuser/SXC

Ciekawostka

W wierzeniach pogańskich wierzba była symbolem płodności. W religii chrześcijańskiej wierzba także znalazła dla siebie godne miejsce: do dziś dnia w Wielkanoc najpopularniejsze palemki wykonane są z gałązek wierzbowych obsypanych dużymi baziami.

Tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl, źródło: Colour Your Life, zdjęcie tytułowe: Hans Braxmeier/Pixabay

Warto przeczytać
To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (4)
Nowe treści

Komentarze

Porady na ten tydzień
Tydzień 30, Sentencja nr:8
Tydzień 30, Sentencja nr:8
Nie zapomnijmy o pielęgnacji róż. Ważne jest systematyczne usuwanie przekwitłych kwiatów oraz wycinanie dzikich pędów.
Tydzień 30, Sentencja nr:7
Tydzień 30, Sentencja nr:7
Po zakończeniu zbioru wczesnych malin usuwamy zeszłoroczne pędy, na których znajdowały się owoce. Palimy je, bo mogą stanowić źródło chorób. Jeśli młode gałązki są słabe lub połamane też je wycinamy przy samej ziemi.
Tydzień 30, Sentencja nr:6
Tydzień 30, Sentencja nr:6
Pamiętajmy o usuwaniu nadmiaru roślin wodnych z oczka, w przeciwnym razie może dojść do zaburzenia równowagi biologicznej w zbiorniku. Rośliny nie powinny zajmować więcej niż 1/3 powierzchni lustra wodnego.
Tydzień 30, Sentencja nr:5
Tydzień 30, Sentencja nr:5
Latem trawa jest bardziej narażona na wysychanie (szczególnie młode trawniki, założone w tym sezonie), dlatego trzeba ją systematycznie nawadniać (co 1-3 dni). Podlewanie najlepiej przeprowadzać wczesnym rankiem lub późnym wieczorem.
Tydzień 30, Sentencja nr:3
Tydzień 30, Sentencja nr:3
Jeżeli trawa na naszym trawniku jest żółta, dobrze ją podlejmy, a następnie (gdy się zazieleni) skośmy i zasilmy nawozem azotowym.
 
Serwisy partnerskie
Dom i wnętrze
Twoja strona ogrodu