Jeżówka purpurowa (Echinacea purpurea) to bylina należąca do rodziny astrowatych (Asteraceae). Pochodzi ze wschodnich terenów Ameryki Północnej. 

Roślina dorasta do 1 m wysokości, tworząc wzniesione kępy. Liście są ciemnozielone o jajowato-lancetowatym kształcie.

Jeżówka, jak wszystkie rośliny z rodziny astrowatych, posiada kwiatostany typu koszyczka – wewnętrzne, "kłujące" kwiaty rurkowe są zwykle ciemno-brązowe, a zewnętrzne "płatki", czyli kwiaty języczkowe, mogą mieć barwy: białą, żółtą, pomarańczową, łososiową, pomarańczową, czerwoną, fioletową i purpurową.

Jeżówka purpurowa jest rośliną miododajną i przyciąga wiele pożytecznych owadów. Kwitnie od lipca do października.

Uprawa i wymagania

Bylina preferuje piaszczysto-gliniaste lub gliniaste gleby, średnio zasobne i lekko wilgotne. Najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych ale znosi też zacienienie.

W Polsce bylina ta jest całkowicie mrozoodporna i nie atakują jej choroby, choć w bardzo mokre lata może być porażana przez grzyby. Do podstawowych zabiegów pielęgnacyjnych należy ochrona przed ślimakami oraz podwiązywanie roślin, aby się nie pokładały. Po przekwitnięciu roślinę należy podciąć – może powtarzać kwitnienie późną jesienią.

Jeżówka bardzo łatwo zawiązuje nasiona i się wysiewa – tworzy dużo "samosiejek", które zazwyczaj nie powtarzają cech rodzicielskich (czyli różnią się od rośliny matecznej). Nasiona można zbierać i wysiewać wczesną wiosną do inspektu, a po paru tygodniach przesadzać sadzonki na miejsce stałe.

Zastosowanie

Bylina jest polecana do wszystkich ogrodów, ale najwspanialej prezentuje się w bylinowych ogrodach wiejskich. Nadaje się to tworzenia barwnych, mieszanych rabat. Pięknie wygląda sadzona w sąsiedztwie astrów i traw.

Nadaje się również na kwiat cięty, a po ususzeniu jest popularną roślina do suchych bukietów.

Jeżówkę purpurową zaliczamy do ziół – w medycynie ludowej jest stosowana jako lek na ból gardła i przeziębienie. Obecnie stosowana w formie herbat i mieszanek ziołowych ma wspomagać działanie mocniejszych leków ziołowych.

Polecane odmiany

  • 'Alba' – o kwiatach białych
  • 'Red Pearl' – o kwiatach czerwonych
  • 'Leuchtstern' – o kwiatach purpurowych
  • 'Marmolade' – kwiaty pełne, pomarańczowe

Ciekawostki

Nazwa byliny pochodzi od greckiego słowa echinos, oznaczającego jeża – wzięła się ona od charakterystycznych, "kłujących" kwiatostanów tej rośliny. Jeżówka jest uznawana za jedną z podstawowych roślin podnoszących odporność. Roślina jest znana w ziołolecznictwie od bardzo dawna – używali ją rdzenni Indianie Ameryki Północnej.


Tekst: Katarzyna Jeziorska, zdjęcia tytułowe: M W/Pixabay, Katarzyna Jeziorska