Logo
Logo
Gardeners' world listopad - grudzień 2019

Zanim opuścisz stronę, zapisz się do bezpłatnego newslettera Zielonego Ogródka i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie Magazynu
Gardeners` World Polska.

W naszym newsletterze co tydzień znajdziesz:
  • - aktualności z branży ogrodniczej,
  • - porady ogrodnicze krok po kroku,
  • - projekty i reportaże z wizyt w ogrodach,
  • - katalog roślin ogrodowych i doniczkowych.
83
Do góry
Artykuł na: 9-16 minut

Rabata kwiatowa: projektowanie i zakładanie rabaty w ogrodzie

Założenie całorocznej rabaty jest trudne z uwagi na konieczność dobrania wielu roślin dekoracyjnych w różnych porach roku. Podpowiadamy, jak odpowiednio dobrać rośliny oraz rozplanować ich nasadzenie. Poznaj zasady zakładania całorocznej rabaty i ciesz się kolorami kwiatów od wczesnej wiosny do późnej jesieni.

Typy rabat

Rabata całoroczna to szczególny typ rabaty – dekoracyjna przez cały sezon, t.j. obsypana kwiatami od wczesnej wiosny do późnej jesieni. Rośliny powinny być tak dobrane, aby o każdej porze roku w każdej części rabaty znajdowało się coś atrakcyjnego. Rabata może być także ozdobna w zimie, jeśli posadzimy (najlepiej z tyłu) krzewy ozdobne zimą

Zdecydowanie najłatwiej jest stworzyć rabaty sezonowe – rabatę wiosenną (dekoracyjna tylko na wiosnę, a później likwidowaną), rabatę letnią oraz rabatę jesienną.

Najmniej kłopotliwe w pielęgnacji są rabaty jednogatunkowe, a jak możemy się domyślić, dosyć wymagające są rabaty wielogatunkowe, gdyż wiele roślin, które chcielibyśmy na nich mieć mają często bardzo odmienne wymagania – inną porę kwitnienia oraz sezonową dekoracyjność.

Rabata kwiatowafot fot. Susana Alexandria - Pixabay
Rabata kwiatowa fot. John R Perry - Pixabay
Fot. Susana Alexandria, John R Perry/Pixabay

Rabata sezonowa jesienna oraz letnia

Gdzie założyć rabatę?

  • Miejsce
    Umiejscowienie rabaty w ogrodzie bywa bardzo różne. Można ją założyć przy ogrodzeniu, obok domu lub wzdłuż ścieżki ogrodowej – wszędzie tam gdzie może być ozdobą ogrodu. Można ją także umiejscowić na tle krzewów, ściany domu lub też uczynić centralnym lub dominującym akcentem w ogrodzie (zazwyczaj jednak nie umieszczamy rabaty na środku ogrodu). Więcej o planowaniu ogrodu dowiesz się z artykułu Planowanie i zakładanie ogrodu.

    Zanim posadzimy rośliny należy odpowiednio przygotować glebę pod rabatę. W tym celu należy obowiązkowo usunąć wszelkie chwasty, ziemię głęboko przekopać oraz wymieszać z nawozem organicznym (kompostu lub obornika), a w razie jego braku – z dodatkiem nawozu wieloskładnikowego. Najlepiej przystąpić do tych prac wiosną (w końcu marca lub kwietniu) albo jesienią (we wrześniu).


  • Kształt i rozmiar
    Nawet, jeśli masz ogród jest pełen roślin, to zawsze znajdzie się w nim miejsce na choćby niewielką rabatę. Wielkość rabaty dopasowujemy do rozmiarów i charakteru ogrodu ale nie oznacza to, że rabata nie może być duża. Wielkość rabaty uzależniony jest przede wszystkim od czasu, który będziemy mogli poświęcić na jej późniejsza pielęgnację! Nic tak nie szpeci ogrodu jak duża, zaniedbana rabata w centralnym jego punkcie. Dlatego też zanim wbijemy łopatę w ziemię dobrze się zastanówmy nad rozmiarem naszej przyszłej rabaty.

    Kształt rabaty zależy od naszych upodobań. Najprostsza rabata może być wykonana w kształcie prostokąta (pod warunkiem, że jej długość jest, co najmniej 3-krotnie większa od szerokości), może ona być także nieregularna o falistej linii. Bardzo naturalnie wyglądają rabaty o nieregularnych kształtach, np. w kształcie nerkowatym lub półksiężycowatym, wzdłuż których można poprowadzić pięknie wijące się ścieżki.

Brzeg rabaty kwiatowej

Wybór odpowiednich roślin

Kwiaty na rabaty
Rabaty mogą się składać z kilku lub z wielu gatunków i odmian roślin. Zależy to od powierzchni, jaką dysponujemy oraz efektu, który zamierzamy osiągnąć. Pięknie kwitnących roślin rabatowych jest bardzo wiele. Wybór gatunków i odmian, kształtów, wielkości i kolorów może doprowadzić do zawrotu głowy. Mogą to być byliny, rośliny jednoroczne lub dwuletnie oraz rośliny cebulowe. Lista roślin polecanych na rabaty znajduje się na końcu artykułu.

Wymagania roślin
Wybierając rośliny na rabatę kwiatową należy przede wszystkim zwrócić uwagę na ich wymagania – warunki glebowe, wodne i ilość potrzebnego światła, a dopiero w drugiej kolejności barwę kwiatów, termin kwitnienia i cechy pokroju.

Warto wybierać rośliny o małych wymaganiach i łatwej pielęgnacji – tzw. pospolite gatunki roślin ogrodowych, rosnące prawie w każdym ogrodzie – np. niezapominajki, bratki, astry, dalie czy liliowce.

W zacienionych miejscach ogrodu dobrze sprawdzą się funkie, bergenia sercolistna lub kolorowe żurawki. Natomiast w słonecznych miejscach doskonale będą się prezentować piwonie, liliowce, jeżówka purpurowa, floksy i wiele innych.


Sezonowość
Powinniśmy zadbać o to, by przez cały sezon były na niej kwitnące rośliny lub zastosować rośliny zimozielone, o ozdobnych, barwnych liściach, które przez część sezonu zastąpią kwiaty.

Jednak zanim dokonamy wyboru kwiatów na rabatę, warto zdobyć choćby minimum informacji o roślinach – np. kiedy kwitną oraz jak wyglądają po przekwitnięciu – np. rośliny cebulowe kwitnące wiosną (tulipany, narcyzy, hiacynty) po przekwitnięciu są mało dekoracyjne, a po wykopaniu ich cebul pozostają puste pola. Dlatego obok nich warto posadzić rośliny okrywowe lub płożące, które szybko zarosną puste przestrzenie.

Kolory
Decydując się na wybór konkretnych gatunków o określonej barwie kwiatów dobrze jest dostosować się do kolorystyki otoczenia, stylu całego ogrodu oraz do miejsca, w którym rabata ma powstać. Rośliny kwitnące zwykle dobieramy zgodnie z własnym gustem, warto jednak poznać praktyczne zasady łączenia kolorów na podstawie koła barw. Znajomość zasad pozwoli nam uniknąć wrażenia chaosu i pstrokacizny. Więcej o planowaniu kolorowych nasadzeń dowiesz się z artykułu Kolorowe rabaty – jak dobierać kolory kwiatów?


Fot. Supreet Vaid/Freeimages

Patrząc na ogród pełen kwiatów pierwsze, na co zwracamy uwagę to kolory. Kwiaty dają nam prawie nieograniczone możliwości kształtowania charakteru naszego ogrodu, dlatego warto dobrze zastanowić się nad odpowiednim doborem ich kolorów. Mają one różnego rodzaju oddziaływanie, zarówno na nasze samopoczucie, jak i kontekst przestrzenny ogrodu. Więcej o oddziaływaniu kolorów dowiesz się z artykułu Kolory w ogrodzie – działanie i zastosowanie.


Fot. iBulb.org

Rabata wielogatunkowa wygląda bardzo naturalnie. Trzeba jednak pamiętać, aby obok siebie sadzić rośliny o podobnych wymaganiach oraz o tym, że wiosenne kwiaty po przekwitnięciu będą wyglądały mało dekoracyjnie. Cebule po zeschnięciu liści będzie trzeba wykopać.


Sadzenie roślin: jak posadzić kwiaty na rabacie?

Układ piętrowy
Tradycyjną rabatę kwiatową komponuje się piętrowo, według zasady - niskie rośliny sadzimy z przodu, wysokie z tyłu, a średnie pośrodku. Rośliny na rabacie powinny być posadzone tak, aby nie zasłaniały się wzajemnie. Im wyższe rośliny, tym mniej okazów powinno być w grupie. Dzięki takiemu układowi będą odpowiednio wyeksponowane, a co najważniejsze - rabata będzie wyglądać naturalnie. Nie musimy jednak ściśle przestrzegać zasad - można od czasu do czasu pozwolić sobie na małe odstępstwo, aby rabata nie nabrała wyglądu schodów.

Naturalny wygląd
Sadzenie roślin na rabatach rządzi się swoimi zasadami kompozycji. Ważne jest, aby grupy roślin nie tworzyły prostych rzędów, ale luźne, wzajemnie przenikające się pasy. Im bardziej naturalny wygląd, tym lepiej, dlatego warto pozwolić sobie na odrobinę kontrolowanego chaosu.

Między niskie rośliny można gdzieniegdzie posadzić kilka wyższych egzemplarzy, a wysokie warto posadzić w kilku, oddalonych od siebie grupach tak, aby nie tworzyły jednolitej ściany.

Rabata kwiatowa fot. Nat Arnett - Freeimages
fot. Nat Arnett/Freeimages

Posadź z głową: nie przesadzaj!
Przed sadzeniem najlepiej rozstawić wszystkie rośliny w doniczkach oraz cebule na miejscu przyszłej rabaty, poczynając od największych i najważniejszych, stanowiących jej główne elementy, aby zobaczyć czy wcześniej wykonany przez nas projekt rabaty spełnia nasze oczekiwania. Pamiętaj aby zachować odstęp pomiędzy sadzonymi roślinami, aby mogły się swobodnie rozrastać.

Zobacz ponad 100 darmowych projektów ogrodów!


Plan rabaty kwiatowej

Prawidłowe założenie rabaty kwiatowej tak aby była dekoracyjna przez cały sezon, a rośliny rosnące obok siebie miały podobne wymagania i siłę wzrostu jest bardzo trudne i wymaga odpowiedniego planowania. 

Liczba roślin/m2 na rabacie
• wysokie 1 – 3
• średnie 4 – 6
• niskie 7 – 9

Przed posadzeniem roślin warto sporządzić plan rabaty, określający jej wielkość, kształt oraz rozmieszczenie zaplanowanych do sadzenia gatunków i odmian roślin. Wystarczy na zwykłej kartce papieru rozrysować kształt rabaty i rozmieścić poszczególne gatunki i odmiany roślin według ich wysokości oraz terminu kwitnienia (schemat przedstawiamy poniżej). Obok siebie powinny się znaleźć rośliny o takich samych wymaganiach glebowych i świetlnych oraz o podobnej sile wzrostu, by szybciej rosnące nie zagłuszyły tych, które rosną wolniej.

plan rabaty

Najłatwiej zrobić to wykorzystując kolorowe plamy odzwierciedlające rozmieszczenie roślin zależnie od wielkości (od najmniejszych na froncie do największych z tyłu) oraz terminu kwitnienia (kolor ciemnozielony – rośliny okrywowe lub płożące, kolor jasnozielony – rośliny cebulowe kwitnące wiosną, kolor żółty – byliny kwitnące latem, kolor fioletowy – byliny kwitnące jesienią. Poszczególne pola na rabacie mogą mieć różną wielkość i kształt. Już po kilku miesiącach, rozrastające się rośliny sprawią, że regularność konturów zostanie zatarta.


Rośliny na całoroczną rabatę kwiatową

Rośliny płożące lub okrywowe:

  • bluszczyk kurdybanek (Glechoma hederacea)
  • bluszcz pospolity (Hedera helix)
  • dąbrówka rozłogowa (Ajuga reptans)
  • funkia (Hosta)

Rośliny cebulowe kwitnące wiosną:

  • szafirek (Muscari)
  • tulipan (Tulipa)
  • narcyz (Narcissus)
  • hiacynt (Hyacinthus)

Byliny kwitnące latem:

niskie:

  • zawciąg nadmorski (Armeria maritima)
  • goździk kropkowany (Dianthus deltoides)
średnie:
  • piwonia (Paeonia)
  • płomyk wiechowaty (Phlox paniculata)
  • liliowiec ogrodowy (Hemerocallis hybrida)
  • złocień właściwy (Leucanthemum vulgare)
wysokie:
  • jeżówka purpurowa (Echinacea purpurea)
  • dalia ogrodowa (Dahlia x cultorum)

Byliny kwitnące jesienią:

niskie:
  • aster krzaczasty (Aster dumosus)*
  • zawciąg nadmorski (Armeria maritima)
  • goździk kropkowany (Dianthus deltoides)
średnie:
  • aster nowobelgijski (Aster novi-belgii)
wysokie:
  • dalia ogrodowa (Dahlia x cultorum)
  • aster nowoangielski (Aster novae-angliae)
  • dzielżan ogrodowy (Helenium hybridum)
  • słoneczniczek szorstki (Heliopsis helianthoides)

* Aster krzaczasty czyli aster karłowaty (Aster dumosus) według nowych ujęć taksonomicznych przeniesiony został do innego rodzaju i obecnie prawidłowa jego nazwa to Symphyotrichum dumosum

 Tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl, zdjęcia: Steffani Lehmann/Pixabay


Warto przeczytać

Komentarze

To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (18)
Powiązane rośliny
Wybrane dla Ciebie
Wieści z branży
Zimowa ochrona
Temat miesiąca
Zimowa ochrona
Zobacz więcej
Porady na ten tydzień
Tydzień 47, Sentencja nr:6
Tydzień 47, Sentencja nr:6
Kolumnowe odmiany iglaków trzeba szczelnie obwiązać sznurkiem a bardziej wrażliwe odmiany owinąć agrowłókniną, aby ciężar śniegu nie wyłamał gałązek.
Tydzień 47, Sentencja nr:5
Tydzień 47, Sentencja nr:5
Opadające liście należy usówać również z niższych krzewów. W tym celu możemy użyć miotłograbi o miękkich, sprężystych zębach lub odkurzacza ogrodowego (elektrycznego lub spalinowego).
Tydzień 47, Sentencja nr:4
Tydzień 47, Sentencja nr:4
Przykryjmy miejsca, gdzie we wrześniu lub październiku zostały posadzone cebulki roślin kwitnących wiosną. Najlepsza do tego celu będzie kora lub torf (warstwa grubości 2–4-cm), gałązki świerkowe, suche liście lub słoma.
Tydzień 47, Sentencja nr:3
Tydzień 47, Sentencja nr:3
Po pierwszych przymrozkach, zanim ziemia w ogrodzie zamarznie, trzeba zabezpieczyć rośliny wrażliwe na mróz. Wokół bylin, które mogą przemarznąć pokryjmy glebę korą, liśćmi lub obornikiem (ściółkowanie zapobiega wahaniom temperatury w glebie i sprzyja utrzymaniu jej wilgotności). Rośliny można także okrywać gałązkami sosnowymi lub...
Tydzień 47, Sentencja nr:1
Tydzień 47, Sentencja nr:1
Pod koronami drzew i krzewów warto rozprowadzić dojrzały kompost. Jest to uniwersalny nawóz do stosowania jesienią, można nim nawozić do końca listopada.
Twoja strona ogrodu