Co lubią zioła i jak o nie dbać? Wszystko, co musisz wiedzieć!

Zobacz, jakie zioła mamy w naszym sklepie online

Jakie warunki lubią zioła?

Odpowiedź na pytanie co lubią zioła nie jest prosta, gdyż zależy to od tego, skąd pochodzą i w jakich warunkach żyją w naturze. W uprawie najbardziej popularne są zioła przyprawowe, dlatego to właśnie na nich warto się skupić, tym bardziej, że liczba tych najpopularniejszych nie jest zbyt duża, w przeciwieństwie do ogromnej ilości roślin leczniczych, których uprawa i użytkowanie to bardziej skomplikowane zadanie.

Miejsce

W zależności od tego, skąd pochodzi dana roślina, może mieć różne wymagania, ale zwykle preferuje słoneczne, ciepłe i osłonięte od wiatru stanowiska (mięta i lubczyk wolą półcień). Poszczególne gatunki znacząco różnią się natomiast odpornością na niskie reperatury. Najbardziej wytrzymałe na mróz są gatunki bylinowe takie jak mięta pieprzowa, chrzan pospolity czy melisa lekarska, więc przez cały rok można uprawiać je w gruncie. Nieco niższą mrozoodpornością, ale pozwalającą na uprawę roślin w cieplejszych rejonach kraju na ciepłych stanowiskach charakteryzuje się macierzanka zwyczajna (tymianek), hyzop lekarski, lubczyk i szałwia lekarska.

Niestety, najbardziej cenione w kuchni za smak i aromat zioła, pochodzą z cieplejszych rejonów świata (min. rejonów śródziemnomorskich), dlatego walorami smakowymi świeżych roślin możemy cieszyć się jedynie w sezonie letnim (np. rozmaryn lekarski, bazylia pospolita, oregano). Podobnie wygląda sytuacja z ziołami jednorocznymi jak np. cząber, majeranek czy koper ogrodowy.

Niektóre z ziół mogą być też uprawiane jedynie w doniczkach, wystawianych latem do ogrodu i chowanych na zimę do pomieszczenia (np. wawrzyn szlachetny, z którego pochodzą liście laurowe). Wszystkie można natomiast suszyć i wykorzystywać w tej postaci o dowolnej porze roku.

Ziemia

Tak jak w przypadku stanowiska, podłoże pod uprawę ziół powinno być dostosowane do oczekiwań danego gatunku. Większość bylinowych ziół (np. mięta, chrzan), zadowoli się każdą typową i umiarkowanie wilgotną glebą ogrodową. Są jednak gatunki, które fatalnie znoszą suszę i wymagają podłoży stale lekko wilgotnych oraz żyznych (np. bazylia), a także zioła, które znacznie lepiej czują się na glebach lekkich, przepuszczalnych i umiarkowanie wilgotnych, a nawet przesychających (np. hyzop, rozmaryn, szałwia, tymianek).

Jak dbać o zioła?

Zioła uprawiane na odpowiednich stanowiskach nie wymagają zwykle żadnych szczególnych zabiegów pielęgnicach. Na niektóre trzeba jednak uważać, gdyż bywają bardzo ekspansywne i chętnie kolonizują najbliższe otoczenie (np. mięta pieprzowa, chrzan), dlatego najlepiej uprawiać je w zadołowanych w ziemi donicach (np. mięta) lub systematycznie usuwać niepożądane odrosty (np. chrzan).

Sadzenie

Zioła w ogrodzie sadzi się w różnym czasie:

• gatunki odporne na niskie temperatury można sadzić wiosną lub wczesną jesienią;
• gatunki jednoroczne lub szczególnie wrażliwe na zimno (np. bazylia, majeranek), najlepiej uprawiać z wcześniej przygotowanej rozsady, wysadzanej do gruntu po minięciu wiosennych przymrozków (maj);
• niektóre zioła jednoroczne można też siać wprost do gruntu (np. koper ogrodowy) w różnych terminach zaczynając od kwietnia.
  
  

Nawożenie

W zależności od gatunku, zioła wymagają różnego nawożenia. Rośliny preferujące żyzne, zasobne w składniki pokarmowe podłoża, warto zasilać w sezonie specjalnymi nawozami dla ziół lub biohumusem (np. bazylia). Gatunki o południowym rodowodzie, zasiedlające w naturze niezbyt żyzne gleby nie będą natomiast w ogóle potrzebowały nawożenia (np. tymianek, rozmaryn).

Przycinanie

Cięcie w uprawie ziół to ważny zabieg. Gatunki użytkowane ze względu na liście, bez przycinania wydadzą kwiaty, zanim zbierzemy z nich liście (np. szałwia, tymianek, bazylia, mięta), prze co osłabi się ich wartość użytkowa i pogorszy smak, dlatego należy ścinać ich pędy nawet 2-3 razy w sezonie.

Inaczej wygląda sytuacja z ziołami, których część użytkową są zarówno kwiaty jak i liście, bo takie gatunki przycina się zaraz po zakwitnięciu (majeranek).

Ochrona przez chorobami i szkodnikami

Ze względu na dużą zawartość olejków eterycznych w tkankach, zioła rzadko padają ofiarą szkodników, roślinom mogą natomiast zagrażać choroby (np. mączniak prawdziwy). Ponieważ jednak zioła stanowią szczególną grupę roślin (ich części użytkowe często zbiera się kilka razy w sezonie), nie powinno się stosować do ich ochrony chemicznych preparatów (choć kilka tego rodzaju środków dostępnych jest na rynku), a jedynie środki ekologiczne (np. BIO Spray na choroby grzybowe Compo, Target Natural Biosept Active Spray).

Tekst: Katarzyna Józefowicz, zdjęcie tytułowe: congerdesign / Pixabay

A ty? Jakie masz doświadczenia z pielęgnacją ziół? Daj znać w komentarzu!