Logo
Logo
Gardeners' world listopad - grudzień 2019
10
Do góry

TOP 10 bylin do ogrodu

Byliny ogrodowe to bardzo różnorodna grupa, zarówno pod względem wyglądu, jak i wymagań. Są wśród nich także gatunki uniwersalne, sprawdzające się niemal w każdym ogrodzie. Wspaniała wiadomość! Ale jak je aranżować i uprawiać?

Trudno wyobrazić sobie ogród bez kwiatów. Dlatego tak chętnie, w niemal każdej jego części, sadzimy rośliny ozdobne z kwiatów i liści, zwłaszcza byliny. Są podstawą rabaty kwiatowej – cenionej dekoracji każdego ogrodu. Ponadto byliny ozdabiają także ogrodzenia, mury, zbiorniki wodne, obiekty małej architektury i wiele innych elementów.

Które z nich zdążyły uzyskać status ogrodowych pewniaków?

Popularne byliny ogrodowe

Piwonia lekarska (Paeonia officinalis)

Bylina, osiąga zwykle do 1 m wysokości. Tworzy gęste rozety. Jej największą ozdobą są duże, pojedyncze lub pełne kwiaty, osadzone na szczytach pędów. Najczęściej mają różowy kolor (chociaż można nabyć także okazy kwitnące na biało lub czerwono). Piwonia kwitnie od maja do czerwca. Dobrze wygląda pojedynczo jak i w grupach. Pasuje do wysokich rabat.

piwonia fot. 286454 - Pixabay
Fot. 286454/Pixabay

Wymagania i uprawa: Piwonię lekarską najlepiej uprawiać w miejscach słonecznych, ale nienarażonych na silne wiatry. Lubi gleby średnio ciężkie – zasobne i umiarkowanie wilgotne. Ulewny deszcz może uszkodzić roślinę! Piwonię w okresie suszy powinno się podlewać, warto ją także regularnie nawozić wiosną nawozem ze zwiększoną ilością fosforu i potasu.


Rudbekia błyskotliwa (Rudbeckia fulgida)

Dorasta zwykle do 60 cm. To ceniony gatunek na słoneczne rabaty, a jej piękne kwiaty to właśnie małe słoneczka – żółte z brązowym lub czarnym środkiem. Kwitnie długo, bo od lipca aż do października. Szczególnie dobrze wpisuje się w nasadzenia w wiejskich ogrodach. Nadaje się na kwiat cięty, czyli do wazonu. Jest gatunkiem lubianym przez pszczoły (to roślina miododajna) i motyle.

rudbekia fot. dassel - Pixabay
Fot. dassel/Pixabay

Wymagania i uprawa: Rudbekia błyskotliwa może rosnąć na stanowisku słonecznym lub lekko zacienionym. Nie ma specjalnych wymagań. Dobrze rośnie na większości podłoży, o ile nie są zbyt wilgotne lub okresowo zalewane. Nie lubi jednak suszy – wtedy słabiej kwitnie. Dlatego w okresie bezdeszczowym powinna być podlewana. Od wiosny do późnego lata warto ją nawozić. W miejscach wietrznych należy ją podeprzeć.

Ostróżka ogrodowa (Delphinium cultorum)

Wysoka bylina, dorastająca do 2 m. U podstawy tworzy rozety klapowatych liści. Wytwarza długie pędy zakończone okazałym groniastym kwiatostanem. Kwiaty mają najczęściej barwę niebieską lub fioletową (rzadziej białą). Roślina kwitnie przez całe lato – od czerwca do sierpnia. Najczęściej sadzi się ją na wysokie rabaty, w pobliżu ogrodzeń, ścian i murów.


ostróżka ogrodowa
Fot. Jerzy Opioła/Wikimedia Commons

Wymagania i uprawa: Ostróżkę zaleca się uprawiać na stanowiskach słonecznych lub lekko osłoniętych. Nie ma dużych wymagań glebowych. Udaje się na większości podłoży, optymalna jest jednak piaszczysto-gliniasta gleba, zasobna w składniki pokarmowe. W czasie suszy ostróżkę warto podlewać. Roślinę zaleca się nawozić od wiosny do końca lata (kilkukrotnie). Jako że jest wysoka, może wymagać podpór. Jesienią jej pędy przycinamy tuż przy ziemi.

Gailardia oścista (Gaillardia aristata)

Osiąga 50-70 cm wysokości. Ma krzaczasty pokrój, wypuszcza lancetowate liście, a kwitnie od lipca do września. Kwiatostany – koszyczki – są dwukolorowe: żółte, czerwone, brązowe. To jedna z najpiękniejszych bylin rabatowych, wyjątkowo dobrze wygląda sadzona w grupach. Można ją ścinać na bukiety do wazonu.

gailardia fot. M.Mazik
Fot. M. Mazik

Wymagania i uprawa: Gailardia lubi miejsca słoneczne, preferuje podłoża piaszczysto-gliniaste. Jeśli okres suszy się wydłuża, należy ją podlewać. Zwykle roślinę dokarmia się dwukrotnie – wiosną na początku wegetacji i w połowie lata. Warto usuwać przekwitające kwiatostany, co przedłuży kwitnienie. Po sezonie pędy powinno się przyciąć.


Goździk pierzasty (Dianthus plumarius)

Ma ok. 30 cm wysokości. Wypuszcza kępy wąskich liści o sinozielonej barwie. Kwitnie obficie, od maja do czerwca. Białe lub różowe kwiaty są drobne, pierzaste – i intensywnie, przyjemnie pachną. Z tego gatunku tworzy się obwódki, dekoruje on ogrody skalne i murki oraz sprawdza się jako roślina okrywowa.

Dianthus plumarius fot. Sten - Wikimedia Commons
Fot. Sten/Wikimedia Commons

Wymagania i uprawa: Goździk lubi miejsca słoneczne – dobrze radzi sobie nawet w tych bezpośrednio nasłonecznionych. Może rosnąć nawet na lekkich, piaszczystych podłożach (wtedy zaleca się go jednak nawozić). Ważne, aby gleba była przepuszczalna. Nie lubi podłoży kwaśnych oraz podmokłych. Nie wymaga szczególnych zabiegów pielęgnacyjnych. Z czasem trzeba go przycinać, aby nie rozrastał się zbyt ekspansywnie.

Floks szydlasty, płomyk szydlasty (Phlox subulata)

Bylina darniowa, tworząca gęste kobierce. Pokładające się pędy pokryte są drobnymi, lancetowatymi liśćmi. Kwiaty są drobne, promieniste, pięciopłatkowe i pojawiają się masowo od kwietnia do maja. Są białe, różowe lub fioletowe. Floks to doskonała ozdoba ogrodów skalnych i żwirowych, niskich rabat oraz obrzeży.

Floks szydlasty fot. iVerde
Fot. iVerde

Wymagania i uprawa: Ma małe wymagania – nie sprawi trudności początkującym ogrodnikom. Najobficiej kwitnie na stanowiskach słonecznych, ale radzi sobie także w półcieniu. Lubi gleby przepuszczalne, piaszczyste lub piaszczysto-gliniaste. W czasie długotrwałych susz warto go podlewać. Po kwitnieniu zaleca się przyciąć pędy.


Funkia (Hosta)

To jedna z najefektowniejszych bylin ozdobnych z liści. Tworzy gęste kępy. Liście w zależności od odmiany mają różną barwę – są jednolite lub wielokolorowe. Zwykle funkie, zwane też od łacińskiej nazwy hostami, kwitną od lipca do jesieni. Białe lub fioletowe kwiaty, osadzone na długich pędach, nie wyróżniają się jednak dekoracyjności. Roślina ma uniwersalne zastosowanie w ogrodzie – od rabat po ogrody skalne. Ze względu na nieduże wymagania świetlne, doskonale sprawdza się pod koronami drzew.

funkia fot. Hans Braxmeier - Pixabay
Fot. Hans Braxmeier/Pixabay

Wymagania i uprawa: Funkie mogą rosnąć w miejscach słonecznych, ale dobrze znoszą półcień i całkowite zacienienie. Lubią żyzne, próchnicze podłoża. Warto je ściółkować. W czasie długotrwałych susz wymagają podlewania. W trakcie sezonu warto je kilkakrotnie dokarmiać nawozem ze zwiększoną dawką azotu i potasu. Czasem usuwa się pędy kwiatostanowe, aby nie osłabiać rośliny. Minus? Cóż, to roślina bardzo lubiana przez ślimaki.

Jeżówka purpurowa (Echinacea purpurea)

Znana i ceniona roślina rabatowa, kojarzona z ogrodami wiejskimi i angielskimi. Ma charakterystyczny wygląd – jej kwiaty przypominają lotki do badmintona, o purpurowo-brązowej barwie. Kwitnie wyjątkowo długo, bo od lipca aż do października.


jeżówka fot. Matthias Irrgang - Pixabay
Fot. Matthias Irrgang/Pixabay

Wymagania i uprawa: Lubi stanowiska słoneczne i żyzne, piaszczysto-gliniaste lub gliniaste podłoża. Należy ją regularnie podlewać i kilkakrotnie dokarmiać w sezonie. Może wymagać podpór. Choć to gatunek krótkowieczny, to niesamowicie łatwo rozmnaża się z samosiewu. Jeśli nam na tym nie zależy, po kwitnieniu przycinamy jeżówki.

Liliowiec ogrodowy (Hemerocallis hybrida)

Dorasta do 80 cm. Z kępy długich, równowąskich liści wyłaniają się długie pędy, a na nich rozwijają się liczne dzwonkowate kwiaty. Ich barwa zależy od odmiany – a tych jest całe mnóstwo. Liliowiec z reguły kwitnie od czerwca do lipca. To roślina głównie wykorzystywana na rabaty. Dobrze wygląda sadzona w obrębie gatunku lub jako dekoracja zbiorników wodnych.

liliowiec ogrodowy
Fot. AnRo0002/Wikimedia Commons

Wymagania i uprawa: Liliowiec warto uprawiać na stanowiskach słonecznych lub lekko osłoniętych, wtedy zyskuje się gwarancję "pełni" kwitnienia. Optymalne podłoże to żyzne, przepuszczalne i umiarkowanie wilgotne. W czasie suszy liliowce podlewamy, a w sezonie warto je dokarmić nawozami wieloskładnikowymi. Są dość wysokie, więc mogą wymagać podpór. Niektóre odmiany powinno się okrywać przed nadejściem mrozów – sprawdźmy taka informację na etykiecie lub w internetowym opisie.


Pierwiosnek (Primula)

Chociaż pierwiosnek nie jest pierwszą byliną zakwitającą w ogrodzie (na co wskazywałaby łacińska nazwa, a która dała też początek potocznej nazwie – prymula), nadal traktuje się go jako zwiastuna wiosny. Gęsto ułożone obok siebie kwiaty, w wyrazistych barwach, pojawiają się w marcu – i mogą wyrastać nawet do maja. Ich barwa kwiatów i długość pędów kwiatostanowych zależą od gatunku i odmiany. Pierwiosnki są lubiane jako rośliny rabatowe oraz zdobiące obwódki i ogrody skalne. Mogą także rosnąć pod koroną drzew i krzewów.

pierwiosnek fot. iVerde
Fot. iVerde

Wymagania i uprawa: Pierwiosnki dobrze radzą sobie na stanowiskach częściowo osłoniętych. Lubią gleby przepuszczalne, próchnicze, zasobne w składniki pokarmowe. Są mrozoodporne – wiele gatunków bez problemu wytrzymuje nawet srogie zimy. Nie wymagają szczególnych zabiegów pielęgnacyjnych.

Tekst: Michał Mazik, zdjęcia tytułowe: iVerde


Komentarze

To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (5)
Rośliny cebulowe
Temat miesiąca
Rośliny cebulowe
Zobacz więcej
Warto przeczytać
Porady na ten tydzień
Tydzień 42, Sentencja nr:6
Tydzień 42, Sentencja nr:6
Najlepszym okresem na sadzenie drzew owocowych jest jesień (od pierwszych dni października do pierwszych przymrozków). Przed nastaniem zimy drzewka zdążą zregenerować uszkodzony system korzeniowy.
Tydzień 42, Sentencja nr:5
Tydzień 42, Sentencja nr:5
Opadłe z drzew owoce, których nie można wykorzystać do celów spożywczych, trzeba systematycznie usuwać, w przeciwnym wypadku staną się źródłm chorób roślin. Usuwamy i palimy także chore pędy i liście drzew oraz krzewów.
Tydzień 42, Sentencja nr:4
Tydzień 42, Sentencja nr:4
Krzewy róż warto teraz zasilić. Wierzchnią warstwę ziemi przemieszajmy z przefermentowanym obornikiem. Róże pienne należy zabezpieczyć przed nadchodzącą zimą. W tym celu przygina się je do ziemi i obsypuje ziemią.
Tydzień 42, Sentencja nr:2
Tydzień 42, Sentencja nr:2
W październiku możemy wysadzać do ogrodu drzewa i krzewy liściaste, które rosły w donicach. Sadzimy także drzewa i krzewy iglaste oraz pnącza.
Twoja strona ogrodu