Logo
Logo
Gardeners' world lipiec - sierpień 2019
59
Do góry
Artykuł na: 6-9 minut

Owocowe hity do uprawy na działce w ROD

Oprócz tradycyjnych drzew i krzewów owocowych, coraz większą popularność w zyskują tzw. superowoce. Mianem takim określa się gatunki drzew i krzewów, których owoce wyróżniają się szczególnymi właściwościami dietetycznymi i prozdrowotnymi – zapobiegającymi rozwojowi chorób cywilizacyjnych. Co ważne, ich uprawa najczęściej jest prosta – są idealne dla osób, które nie planują zakładać tradycyjnej części sadowniczej na działce, a chciałyby mieć swoje, zdrowe owoce. Warto więc, oprócz tradycyjnych, znanych od lat drzew i krzewów owocowych, znaleźć na działce miejsce na hity ostatnich lat. Jakie to rośliny? Jakie mają walory?

Dlaczego warto postawić na „superowoce”?

Obecnie niemal wszyscy poszukujemy zdrowych, naturalnych produktów żywnościowych, a normą staje się już potrzeba spożywania jak największej ilości owoców i warzyw. Według zaleceń lekarzy i dietetyków powinniśmy ograniczać spożycie mięsa, produktów zbożowych, aby ograniczać rozwój powszechnych chorób cywilizacyjnych, do których przede wszystkim zaliczamy nadciśnienie tętnicze, wysoki poziom cholesterolu we krwi, udary mózgu, niedokrwienie serca, miażdżyca.

Tym trendom wychodzą na przeciw właśnie tzw. superowoce, które cechują się zawartością wielu cennych dla zdrowia substancji: flawonoidów, antocyjanów, garbników, pektyn, kwasów organicznych oraz niezbędnych pierwiastków i witamin.

Owocowe hity na działkę 1

Fot. sergeispas, zoosnow, gogoton, Hans Braxmeier/Pixabay

Które gatunki są najbardziej pożądane?

Do roślin, które posiadają szczególnie cenione dziś właściwości prozdrowotne i dietetyczne zaliczają się przede wszystkim: aronia czarnoowocowa (Aronia melanocarpa), jagoda kamczacka (Lonicera caerulea var. kamtschatica), borówka wysoka (Vaccinium corymbosum) odmiany Earlieblue, Duke, Bluecrop, Spartan, Patriot, Chandler, rokitnik wąskolistny (Hippophae rhamnoides), róża owocowa, bez czarny (Sambucus nigra), a także świdośliwa olcholistna, morwa biała (Morus alba), pigwowiec (Chaenomeles) i dereń jadalny (Cornus mas) odmiany Jolico, Macrocarpa. Warto zaznaczyć, że wspólnym walorem tych gatunków jest połączenie cennych właściwości z niewymagającą uprawą.

Gatunki szczególnie polecane na działki w ROD

  1. Aronia czarnoowocowa, znana od lat, ale obecnie szczególnie doceniana ze względu na właściwości dietetyczne oraz lecznicze owoców – zawierają bogactwo związków mineralnych (m. in. wapń, żelazo, mangan), witamin (C, B2, B6, E, PP) oraz antocyjanów, flawonoidów, garbników i pektyn. Co ważne, jest odporna na choroby i szkodniki, niskie temperatury i ma niewielkie wymagania glebowe i pokarmowe – idealna do uprawy na działce. Najlepsze odmiany to: Galicjanka, Nero.
  2. Jagoda kamczacka (suchodrzew jadalny), to łatwy w uprawie krzew, a niedoceniany i dość rzadko sadzony. Jego owoce zawierają substancje, które między innymi wpływają na wzmocnienie naczyń krwionośnych, zapobiegające rozwojowi komórek nowotworowych, obniżające ciśnienie krwi. Są to głównie bezcenne witaminy, antocyjany, flawonoidy, polifenole. Owoce jagody kamczackiej można spożywać zarówno na surowo, jak i przetworzone, nadają się na przetwory. Najlepsze odmiany to: Bolearis, Jugana.
  3. Rokitnik, nazywany często ogrodową apteką, może mieć formę krzewu lub małego drzewka w ogrodzie. Trzeba pamiętać jednak, że jest to krzew dwupienny, czyli do owocowania potrzebne jest posadzenie obok siebie osobników męskich i żeńskich. Zwykle rokitnik uważany jest i stosowany jako roślina ozdobna, jednak jego owoce zawierają ogromne ilości witaminy C, a także B, E, K, PP oraz kwasy organiczne, pektyny i składniki mineralne oraz pomagają w leczeniu schorzeń żołądka, anemii oraz chorób krążenia. Najlepiej zbierać je wraz z gałązkami i stosować (np. na soki, dżemy) po przemrożeniu.
  4. Róża owocowa (np. róża dzika, róża pomarszczona, roża 'Konstancin', 'Karpatia') – wspólne określenie dla gatunków róż, których owoce są szczególnie cenne. Ich największą zaletą jest odporność na mróz i małe wymagania uprawowe w połączeniu z bogactwem witamin zawartych w ich owocach. Znajdziemy w nich wyjątkowo duże ilości witaminy C (średnio 20 razy więcej niż w cytrusach!) oraz A, K, B2, PP. Zawierają także garbniki, kwasy organiczne, pektyny, olejek eteryczny i sole mineralne. Oprócz owoców stosuje się także płatki kwiatów (konfitury, nalewki). Spożywanie owoców róży i ich przetworów zalecane jest przy kłopotach zdrowotnych – przeziębienie, zapalenie jelit i żołądka, nadciśnienie tętnicze, schorzenia nerek i wątroby, zaburzenia trawienia.

Owocowe hity na działkę 2

Fot. alsen, Hans Braxmeier, MrGajowy3/Pixabay


Tradycyjne gatunki owocowe – nowe i starsze odmiany

Wśród tradycyjnych gatunków drzew i krzewów owocowych również znajdziemy cenne i stosunkowo odporne nowe odmiany, polecane do uprawy na działkach.

  • Agrest –  odmiany o czerwonych owocach: Captivator, Kamieniar i o zielonych owocach: Invicta, Resika
  • Czereśnie – odmiany: Karesowa, Kordia (dla dobrego owocowania wymagają zapylacza – odmiany Van lub Sam), Lapins (odmiana samopylna)
  • Jeżyna bezkolcowa – odmiany: Loch Ness, Navaho
  • Malina – odmiana Laszka, Sokolica oraz jesienna – Polesie
  • Wiśnia – np. odmiana Debreceni

Nowością w ostatnim czasie są bardzo plenne grusze azjatyckie, których owoce są bardzo trwałe, soczyste, łatwe w przechowywaniu oraz odporniejsze na choroby niż tradycyjne grusze (atakowane ostatnio mocno przez chorobę grzybową – rdzę gruszy). Godne polecenia do uprawy na działce są odmiany: Chojuro, Kosui, Shinseiki, Nijisseiki.

Więcej w artykule: Drzewa i krzewy na działce w ROD. Jak wybierać i sadzić?

Moda na jabłonie retro

Duże zainteresowanie znajdują także starsze nieco zapomniane odmiany jabłoni, które charakteryzują się odpornością na choroby, długim okresem przechowywania i walorami smakowymi. Można wymienić tu odmiany takie, jak np. Szara Reneta (owoce wykorzystywane do przetworów), Malinowa Oberlandzka, Grafsztynek, Książę Albert Pruski.

Tekst: Radosław Pisarczyk, zdjęcie tytułowe: nullahumana/Pixabay

Czytelnicy radzą

Podziel się z nami swoim ogrodniczym doświadczeniem.
W nagrodę otrzymasz wybrane czasopismo.

To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (17)

 

Nowe treści
Ochrona roślin
Temat miesiąca
Ochrona roślin
Warto przeczytać
Twoja strona ogrodu