Te owoce warto uprawiać na działce ROD! Poznaj "superhity" ostatnich lat!

Obecnie niemal wszyscy poszukujemy zdrowych, naturalnych produktów żywnościowych, a normą staje się już potrzeba spożywania jak największej ilości owoców i warzyw. Według zaleceń lekarzy i dietetyków powinniśmy ograniczać spożycie mięsa, produktów zbożowych, aby ograniczać rozwój powszechnych chorób cywilizacyjnych, do których przede wszystkim zaliczamy nadciśnienie tętnicze, wysoki poziom cholesterolu we krwi, udary mózgu, niedokrwienie serca, miażdżyca.

Warto postawić na "superowoce"!

Tym trendom wychodzą na przeciw tzw. superowoce, które cechują się zawartością wielu cennych dla zdrowia substancji: flawonoidów, antocyjanów, garbników, pektyn, kwasów organicznych oraz niezbędnych pierwiastków i witamin.

Które rośliny owocowe są szczególnie polecane?

Do roślin, które posiadają szczególnie cenione dziś właściwości prozdrowotne i dietetyczne zaliczają się przede wszystkim: 

• Aronia czarna, czarnoowocowa (łac. Aronia melanocarpa) – znana od lat, ale obecnie szczególnie doceniana ze względu na właściwości dietetyczne oraz lecznicze owoców – zawierają bogactwo związków mineralnych (m. in. wapń, żelazo, mangan), witamin (C, B2, B6, E, PP) oraz antocyjanów, flawonoidów, garbników i pektyn. Co ważne, jest odporna na choroby i szkodniki, niskie temperatury i ma niewielkie wymagania glebowe i pokarmowe – idealna do uprawy na działce. 
  • Najlepsze odmiany to: 'Galicjanka', 'Nero'.
  
  
• Jagoda kamczacka (łac. Lonicera caerulea var. kamtschatica) (suchodrzew jadalny) – to łatwy w uprawie krzew, a niedoceniany i dość rzadko sadzony. Jego owoce zawierają substancje, które między innymi wpływają na wzmocnienie naczyń krwionośnych, zapobiegające rozwojowi komórek nowotworowych, obniżające ciśnienie krwi. Są to głównie bezcenne witaminy, antocyjany, flawonoidy, polifenole. Owoce jagody kamczackiej można spożywać zarówno na surowo, jak i przetworzone, nadają się na przetwory. 
  • Najlepsze odmiany to: 'Bolearis', 'Jugana'.
  
  
• Rokitnik (łac. Hippophae sp.) – nazywany często ogrodową apteką, może mieć formę krzewu lub małego drzewka w ogrodzie. Trzeba pamiętać jednak, że jest to krzew dwupienny, czyli do owocowania potrzebne jest posadzenie obok siebie osobników męskich i żeńskich. Zwykle rokitnik uważany jest i stosowany jako roślina ozdobna, jednak jego owoce zawierają ogromne ilości witaminy C, a także B, E, K, PP oraz kwasy organiczne, pektyny i składniki mineralne oraz pomagają w leczeniu schorzeń żołądka, anemii oraz chorób krążenia. Najlepiej zbierać je wraz z gałązkami i stosować (np. na soki, dżemy) po przemrożeniu.
  
  
• Róża (łac. Rosa sp.) owocowa – wspólne określenie dla gatunków róż, których owoce są szczególnie cenne. Ich największą zaletą jest odporność na mróz i małe wymagania uprawowe w połączeniu z bogactwem witamin zawartych w ich owocach. Znajdziemy w nich wyjątkowo duże ilości witaminy C (średnio 20 razy więcej niż w cytrusach!) oraz A, K, B2, PP. Zawierają także garbniki, kwasy organiczne, pektyny, olejek eteryczny i sole mineralne. Oprócz owoców stosuje się także płatki kwiatów (konfitury, nalewki). Spożywanie owoców róży i ich przetworów zalecane jest przy kłopotach zdrowotnych – przeziębienie, zapalenie jelit i żołądka, nadciśnienie tętnicze, schorzenia nerek i wątroby, zaburzenia trawienia.
  • Najlepsze gatunki i odmiany to: róża dzika, róża pomarszczona, roża 'Konstancin', 'Karpatia'.
  
  

Wśród pozostałych bardzo ważnych i niezwykle wartościowych owoców należy wymienić: borówkę wysoką (łac. Vaccinium corymbosum), bez czarny (łac. Sambucus nigra), a także morwę białą (łac. Morus alba), pigwowca (łac. Chaenomeles) i derenia jadalnego (łac. Cornus mas).

Warto zaznaczyć, że wspólnym walorem powyższych gatunków jest połączenie cennych właściwości z bardzo łatwą, niewymagającą uprawą.

Tradycyjne gatunki owocowe – nowe i starsze odmiany

Wśród tradycyjnych gatunków drzew i krzewów owocowych również znajdziemy cenne i stosunkowo odporne nowe odmiany, polecane do uprawy na działkach.

• Agrest – odmiany o czerwonych owocach: 'Captivator', 'Kamieniar' i o zielonych owocach: 'Invicta', 'Resika'
• Czereśnie – odmiany: 'Karesowa', 'Kordia' (dla dobrego owocowania wymagają zapylacza – odmiany 'Van' lub 'Sam'), 'Lapins' (odmiana samopylna)
• Jeżyna bezkolcowa – odmiany: 'Loch Ness' i 'Navaho'
• Malina – odmiany: 'Laszka', 'Sokolica' oraz jesienna – 'Polesie'
• Wiśnia – odmiany: 'Debreceni'
  
  

Nowością w ostatnim czasie są bardzo plenne grusze azjatyckie, których owoce są bardzo trwałe, soczyste, łatwe w przechowywaniu oraz odporniejsze na choroby niż tradycyjne grusze (atakowane ostatnio mocno przez chorobę grzybową – rdzę gruszy). Godne polecenia do uprawy na działce są odmiany: 'Chojuro', 'Kosui', 'Shinseiki', 'Nijisseiki'.

Moda na jabłonie retro

Duże zainteresowanie znajdują także starsze nieco zapomniane odmiany jabłoni, które charakteryzują się odpornością na choroby, długim okresem przechowywania i walorami smakowymi. Można wymienić tu odmiany takie, jak np.:

• 'Szara Reneta' (owoce wykorzystywane do przetworów),
• 'Malinowa Oberlandzka',
• 'Grafsztynek'
• czy 'Książę Albert Pruski'.

Tekst: Radosław Pisarczyk, zdjęcia tytułowe: Goran Horvat, Ulrike Leone, Didgeman, Uschi Dugulin, Hans, nullahumana/Pixabay

Chcesz wiedzieć więcej o działkach: budowie altany, uprawie roślin, itd. oraz o prawach i obowiązkach członka PZD? Sprawdź wszystkie artykuły o ROD!