Logo
Logo
Gardeners' world listopad - grudzień 2019

Zanim opuścisz stronę, zapisz się do bezpłatnego newslettera Zielonego Ogródka i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie Magazynu
Gardeners` World Polska.

W naszym newsletterze co tydzień znajdziesz:
  • - aktualności z branży ogrodniczej,
  • - porady ogrodnicze krok po kroku,
  • - projekty i reportaże z wizyt w ogrodach,
  • - katalog roślin ogrodowych i doniczkowych.
72
Do góry
Artykuł na: 6-9 minut

Cięcie drzew i krzewów owocowych – jak i kiedy przycinać?

Drzewa i krzewy owocowe wymagają silnego, regularnego cięcia. W przeciwieństwie do zieleni ozdobnej, w przypadku roślin owocowych celem zabiegu jest zwiększenie zdrowotności i jakości plonów. Roślinom można nadawać pożądany kształt i stymulować rozwój pędów.

Kiedy przycinać drzewa i krzewy owocowe?

Drzewa i krzewy owocowe można przycinać w dwóch terminach - zimowym (w czasie spoczynku) oraz letnim (w okresie wegetacji). U większości gatunków pierwsze cięcie przeprowadza się na przełomie lutego i marca, kolejne wykonuje się latem - usuwając nadmiar pędów. Jabłonie, grusze i śliwy przycina się jako pierwsze, brzoskwinie i nektaryny są wrażliwe na przymrozki i lepiej przyciąć je później, a wiśnie, czereśnie i morele z uwagi na podatność na raka bakteryjnego kory przycina się latem po zbiorze owoców.

Przycinanie pędów drzew i krzewów owocowych przyczynia się do wytwarzania młodych pędów oraz wycięcia wszystkich niepożądanych gałęzi - chorych, porażonych przez szkodniki, zbyt starych lub nadmiernie zacieniających. Warto pamiętać przy tym, że lekkie cięcie pobudza niewielki rozwój pędów, a silne sprzyja intensywnemu rozwojowi. Zabiegi wykonuje się regularnie – nawet corocznie. Tylko w taki sposób można konsekwentnie budować odpowiedni kształt korony i zwiększyć plonowanie.

przycięte pędy jabłoni fot. Oldiefan - Pixabay
Prawidłowo przycięte pędy roślin owocowych będą będą bujnie kwitły i rodziły dobrze wybarwione i słodkie owoce, fot. Oldiefan - Pixabay
 

Terminy i technika cięcia zależą od konkretnego gatunku (czasem nawet odmiany), warunków atmosferycznych oraz rejonu Polski. W zachodnich obszarach cięcie można wykonywać nieco wcześniej (o 1-2 tygodnie) niż na wschodzie. Istotne jest, aby zabiegu zimowego cięcia nie przeprowadzać, gdy temperatura spada poniżej -8°C. Optymalna jest bezdeszczowa, umiarkowanie ciepła pogoda (powyżej 0°C).

Tabela przedstawia zalecane terminy cięcia. W praktyce nie zawsze to się sprawdza ze względu na wahania pogody. Wtedy warto kierować się zasadą, że najpierw przycina się rośliny o największej mrozoodporności, później (po 2-3 tygodniach) przystępuje się do wykonywania zabiegu u gatunków bardziej wrażliwych na mróz.

Gatunek Termin cięcia zimowego Termin cięcia letniego
Jabłoń Od drugiej połowy lutego do końca marca Od lipca do sierpnia
Grusza Od drugiej połowy lutego do końca marca Od lipca do sierpnia
Śliwa Od końca lutego do końca marca Od lipca do sierpnia
Wiśnia - Od połowy lipca do końca sierpnia
Czereśnia - Od połowy lipca do końca sierpnia
Morela - Od połowy lipca do końca sierpnia
Porzeczka Od drugiej połowy stycznia do końca marca Od lipca do sierpnia
Agrest Od drugiej połowy stycznia do końca marca Od połowy lipca do połowy sierpnia
Jeżyna Od marca do połowy kwietnia Od połowy kwietnia do połowy września
Malina Od września do końca listopada -
Leszczyna Od listopada do marca -
Orzech włoski - Od połowy września do połowy października
Akitnidia - kiwi Od końca lutego do połowy marca Przez cały wrzesień
przycinanie malin fot.  rodimovpavel - Fotolia.com
Pędy malin przycina się od razu po owocowaniu, fot.  © rodimovpavel - Fotolia.com

Rodzaje cięcia - jak przycinać?

Cięcie odmładzające


Najczęściej wykonuje się je u drzew oraz krzewów starych. Przeprowadza się je w fazie spoczynku roślin lub po zbiorze owoców (u gatunków pestkowych). To intensywny rodzaj cięcia – dlatego warto rozłożyć go na raty (na 2-3 lata). Zasadniczo cięcie odmładzające poleca na usuwaniu najstarszych pędów i konarów oraz silnym przycięciu pędów rozgałęzionych. Prawidłowo wykonany zabieg umożliwia odnowienie drzewa lub krzewu i pobudza silny rozwój nowych pędów.

Cięcie formujące

Dokładna technika zależy m.in. od gatunku, podkładki i...preferencji. W większości przypadków przeprowadza się je tak, aby uzyskać pokrój z niską, rozłożystą koroną. Cięcie wykonuje się regularnie – co 1-2 lata, począwszy od momentu, gdy roślina wejdzie w okres owocowania. Oprócz likwidacji zbędnych gałęzi stosuje się także inny zabieg: przyginanie pędów. Zabieg ma na celu nadanie pędom jak najbardziej poziomego położenia (względem gruntu). Osiąga się to na różne sposoby: przywiązując pędy do pnia, zawieszając ciężarki lub zakładając klamerki. Optymalnie korona stanowi ok. 2/3 wysokości drzewa.

Cięcie sanitarne

Wykonuje się je w razie potrzeby, w szczególności gdy drzewo lub krzew jest porażone przez choroby pędów (zgnilizny, huby, rak). Cięcie może być także konieczne przy wystąpieniu zdarzeń losowych (silny grad, huragany, zniszczenia przez mróz oraz przymrozki, itp.).W tym wypadku usuwa się przede wszystkim pędy suche, uszkodzone, słabe oraz porażone przez choroby. Cięcie prześwietlające – polega na usuwaniu nadmiaru pędów tak, aby do owoców docierała jak największa ilość światła. W rezultacie korona staje się luźniejsza. Zabieg można wykonywać w terminie zimowo-wiosennym lub latem.

Cięcie korygujące

Wykonuje się głównie na starszych drzewach i krzewach, które do tej pory były niewłaściwie przycinane. W czasie wykonywania tego zabiegu usuwa się m.in. pędy wybujałe, krzyżujące się i skierowane do wnętrza korony.

przycinane młodych pędów fot. bellakadife - Fotolia.com
Usuń wszystkie "wilki", czyli silne, pionowo rosnące pędy, fot. © bellakadife - Fotolia.com

Błędy podczas cięcia

Brak wprawy oraz wiedzy może spowodować wiele szkód w sadzie. Drzewa i krzewy owocowe nieodpowiednio cięte nie tylko gorzej plonują, ale mogą dziczeć, są porażane przez choroby i częściej atakowane przez szkodniki.


Zbyt silne cięcie
Jednorazowe usunięcie dużej ilości pędów jest niekorzystne dla rośliny. Jeśli jest taka potrzeba, zabieg rozkłada się na kilka sezonów. W przeciwnym wypadku drzewo (krzew) rozrasta się w sposób zbyt bujny i niekontrolowany (np.: powstają wilki), jest mniej odporne na mróz i podatne na choroby.

Stosowanie niewłaściwych narzędzi
Do cięcia należy używać odpowiednich narzędzi. Nawet w grupie sekatorów pojawiają się rozbieżności – te nożycowe służą do cięcia żywych pędów, a kowadełkowe – do suchych. Ponadto nie powinno się używać sprzętu nienaostrzonego, który powoduje duże rany kory i drewna. Po użyciu (oraz każdorazowo po cięciu porażonych okazów) narzędzia powinno się dezynfekować, np.: spirytusem.

Cięcie zbyt blisko pąka
Pędów nie wolno przycinać przy samym pąku (nie powinien wystawać ponad płaszczyznę cięcia). Rozwijający się z niego pęd słaby i podatny na uszkodzenia.

przycinanie starych pędów fot. bellakadife - Fotolia
Tylko młode pędy rodzą owoce, starsze trzeba co kilka lat wycinać, fot. © bellakadife - Fotolia

Zabezpieczanie ran po cięciu

Miejsca ran po cięciu konarów i grubszych pędów zaleca się smarować odpowiednim preparatem. Może to być Funaben, Maść ogrodnicza lub preparat Sztuczna Kora. Posmarowanie rany odpowiednim preparatem przyspieszy jej gojenie i zmniejszy ryzyko wystąpienia chorób grzybowych i bakteryjnych (np.: raka).

   
sekator do cięcia roślin fot. Arturs Budkevics - Pixabay.com

Poznaj zasady cięcia
innych roślin ogrodowych
:

   

Tekst: Michał Mazik, zdjęcie tytułowe: © M. Schuppich - Fotolia.com


Warto przeczytać

Komentarze

To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (8)
Wybrane dla Ciebie
Wieści z branży
Pomysły na Święta
Temat miesiąca
Pomysły na Święta
Zobacz więcej
Porady na ten tydzień
Tydzień 50, Sentencja nr:7
Tydzień 50, Sentencja nr:7
Gdy zima zaczyna się za oknami na naszych parapetach w dalszym ciągu kwitną niektóre rośliny. Należy je systematycznie podlewać.
Tydzień 50, Sentencja nr:6
Tydzień 50, Sentencja nr:6
Poinsecję można kupić już na początku grudnia – będzie wtedy przez kilka tygodni przypominać nam o zbliżających się Świętach.
Tydzień 50, Sentencja nr:5
Tydzień 50, Sentencja nr:5
Pamiętajmy, aby przed zimą wyczyścić i zakonserwować narzędzia ogrodnicze. Metalowe części warto zabezpieczyć smarem lub preparatem do konserwacji metalu. Narzędzia wygodnie jest przechowywać na specjalnych wieszakach lub stojakach. Miejsce to powinno być zabezpieczone przed wilgocią.
Tydzień 50, Sentencja nr:4
Tydzień 50, Sentencja nr:4
Krzewy zimozielone warto osłonić na zimę siatkami cieniującymi, które nie przepuszczają promieniowania UV i chronią przed wiatrem. Cieniowanie jest bardzo istotnym zabiegiem, ponieważ z powierzchni liści podczas silnego nasłonecznienia wyparowuje woda, a każda zamarznięta warstwa uniemożliwia roślinie uzupełnianie jej braku.
Tydzień 50, Sentencja nr:1
Tydzień 50, Sentencja nr:1
Podlewajmy zimozielone krzewy. Jest to bardzo ważne, ponieważ także zimą przez ich liście odparowuje woda, co naraża rośliny na uschnięcie (pamiętajmy jednak, by nie podlewać roślin ogrodowych podczas mrozów).
Twoja strona ogrodu