Logo
Logo

Hydroponika, czyli bezglebowa uprawa roślin: Kompletny przewodnik dla początkujących

W świecie, gdzie miejsce jest na wagę złota, a ekologia staje się nie tylko trendem, ale koniecznością, pojawia się odpowiedź w postaci hydroponiki – sposobu uprawy roślin bez podłoża. Ten kompletny przewodnik dla początkujących odkrywa tajniki bezglebowej uprawy, pozwalając nawet mieszkańcom miejskich apartamentów cieszyć się świeżymi ziołami, warzywami i kwiatami. Czy prowadzenie uprawy hydroponicznej jest łatwe? Jak to zrobić we własnym domu? Tłumaczymy w naszym artykule.

Spis treści
Co to jest hydroponika i jak zmieniła świat ogrodnictwa? Czym jest semi-hydroponika? Różne sposoby upraw bezglebowych Czy warto inwestować w hydroponikę? Zalety uprawy Jakie rośliny najlepiej rosną w hydroponicznym systemie? Czy istnieją rośliny, które nie nadają się do hydroponiki? Jak zacząć samodzielną uprawę hydroponiczną w domu? Krok po kroku Filmy poradnikowe o uprawie roślin doniczkowych w systemie semi-hydroponiki

Czym jest i skąd wzięła się hydroponika?

Uprawa hydroponiczna, nazywana też hydroponiką lub kulturą wodną polega na hodowli roślin, w której zamiast tradycyjnego podłoża używa się tylko wodnych roztworów odżywek (soli mineralnych). Metody tej używa się na szeroką skalę (np. w szklarniach) przy produkcji warzyw czy ziół i innych roślin, ale z powodzeniem można stosować ją także w uprawie wielu roślin domowych.

Choć wzmianki o uprawie roślin bez użycia gleby znane są już z czasów starożytnych "wiszących ogrodów" Babilonu, to terminu hydroponika (od greckich słów hydros – woda i ponos – praca) użył po raz pierwszy amerykański naukowiec i hodowca William Frederick Gericke, który dzięki tej metodzie w latach trzydziestych XX wieku uzyskiwał dorodne i większe rośliny (warzywa) niż w uprawach tradycyjnych.

Co nazywamy semi-hydroponiką? Czym różni się od upraw hydroponicznych?

Obecnie, w warunkach domowych stosowana jest najczęściej uprawa tzw. semi-hydroponiczna, czyli wykorzystująca materiał stabilizujący (obojętny chemicznie granulat) i wodę. Rośliny umieszczane są więc w drobnych, koszyczkowatych doniczkach z dodatkiem keramzytu lub innego stabilizatora, a następnie w specjalnym roztworze wodnym z nawozami, gdzie korzenie swobodnie się rozwijają i pobierają składniki pokarmowe.

Oprócz keramzytu, materiałem stabilizującym roślinę w doniczce mogą być także inne obojętne chemicznie granulaty, np. perlit, pumeks (lub lawa) wulkaniczny, wermikulit lub inne mieszanki. Dzięki swojej trwałej, porowatej strukturze zapewniają one korzeniom nie tylko wilgoć, ale i niezbędny tlen.

Korzyści hydroponicznej uprawy roślin w domu

Założenie uprawy hydroponicznej w domu nie jest trudne – wystarczy zaopatrzyć się w konkretne rośliny, odpowiednie, fachowe pojemniki z systemami gromadzącymi wodę i ze wskaźnikami jej poziomu. Choć może wydawać się, że rośliny uprawiane bez podłoża nie będą tak dorodne i zdrowe, to jednak hydroponika okazuje się być metodą mającą bardzo wiele praktycznych zalet:

  • szybszy wzrost roślin,
  • brak konieczności kupowanie odpowiednich podłoży,
  • brak konieczności stosowanie środków ochrony roślin przed patogenami glebowymi,
  • niewielka przestrzeń potrzebna do uprawy roślin – uprawy hydroponiczne sprawdzą się nawet w małych mieszkaniach,
  • możliwość monitorowania ilości wody i wielkości systemu korzeniowego,
  • mniejsza częstotliwość uzupełniania wody (nawadniania) niż w uprawie tradycyjnej,
  • większa wilgotność powietrza w otoczeniu upraw hydroponicznych.

Aby cały proces przebiegał prawidłowo, trzeba odpowiednio przygotować system hydroponiczny i dobrać gatunki roślin, które najlepiej nadają się do tego celu i stale kontrolować warunki, w których prowadzimy uprawę.

 

Testujemy niezwykłe narzędzia ogrodnicze, których jeszcze nie znacie... a powinniście je mieć!
Przeczytaj także
Testujemy niezwykłe narzędzia ogrodnicze, których jeszcze nie znacie... a powinniście je mieć!

Rośliny najczęściej uprawiane hydroponicznie

Niemal wszystkie rośliny można uprawiać w systemie hydroponicznym, ale najczęściej i najlepiej sprawdza się hodowla roślin użytkowych, w tym warzyw (np. sałata, rukola, jarmuż, pomidory), ziół, truskawek, a także popularnych roślin domowych, takich jak dracena, filodendron, monstera, anturium, alokazja, syngonium.

Do hydroponiki nie będą się nadawały się rośliny, które nie lubią braku podłoża lub nadmiaru wody, np. kaktusy i inne sukulenty, dlatego przed rozpoczęciem takiej uprawy warto sprawdzić, czy rośliny, które chcemy uprawiać bez gleby nadają się do tego.

Jak zacząć przygodę z hydroponiką w domowych warunkach?

W sprzedaży możemy znaleźć zarówno zestawy do utrzymywania i uprawy roślin jedynie w samym roztworze wodnym (ze specjalnymi półkami), jak również doniczki (koszyczki), czyli wkłady wewnętrzne do hydroponiki do wspomnianej wcześniej uprawy semi-hydroponicznej, gdzie roślina jest stabilizowana przez np. keramzyt.

Wkład (koszyczek), w którym umieszczamy roślinę i stabilizujemy granulatem umieszcza się jeszcze w specjalnej, szczelnej, nieprzepuszczającej światła, plastikowej osłonce, będącej przestrzenią na roztwór wodny z dodatkiem nawozu (odżywka/pożywka).

Warto umieścić też w osłonce specjalny wskaźnik poziomu wody, który można znaleźć w sklepach ogrodniczych i dobrać odpowiedni do wielkości doniczki. Dzięki niemu łatwiej będzie kontrolować ilość wody w osłonce i odpowiednio ją uzupełniać.

Aby uprawa hydroponiczna przyniosła efekt, a rośliny odpowiednio się w niej rozwijały nie wystarczy sama woda i potrzebne jest dostarczenie do niej nawozu, czyli składników odżywczych – makro i mikroelementów, tworzących tzw. pożywkę. W sprzedaży znajdziemy wiele różnych nawozów/odżywek w postaci płynnej lub w formie proszku, mających odpowiednio zbilansowany skład i prostych w stosowaniu. Najrozsądniej w tym przypadku wybierać nawozy rozpuszczalne w wodzie i absolutnie nie przekraczać zalecanej przez producenta dawki. Zawsze należy dokładnie rozcieńczać skoncentrowane nawozy w formie żelu lub zawiesiny, aby unikać przenawożenia rośliny.

Trzeba też pamiętać, że rośliny uprawiane hydroponicznie oprócz wody i nawozu muszą mieć zapewniony właściwy poziom odczynu pH, aby składniki pokarmowe (pierwiastki) były przyswajane przez korzenie. Zazwyczaj optymalna wartość pH dla większości uprawianych w domach roślin doniczkowych mieści się w zakresie 5,0 do 6,5. Wyższa, zasadowa wartość pH (powyżej 7) może powodować blokowanie przyswajania wielu mikroelementów. Warto więc kontrolować poziom pH za pomocą prostych kwasomierzy lub specjalnych testerów poziomu pH roztworu. Jeśli wynik okaże się nieodpowiedni do hydroponicznej uprawy roślin, pH możemy regulować poprzez dodanie do roztworu specjalnego regulatora pH.

Ciesielska czy rozłupująca? Jaka siekiera do ogrodu?
Przeczytaj także
Ciesielska czy rozłupująca? Jaka siekiera do ogrodu?

Filmy opisujące domową uprawę semi-hydroponiczną roślin ozdobnych krok po kroku

Z filmiku dowiesz się, czym dokładnie jest hydroponika, jak rośliny mogą rosnąć w wodzie bez ryzyka gnicia korzeni oraz jakie narzędzia i zestawy są niezbędne do rozpoczęcia własnej uprawy hydroponicznej.

 

Dowiedz się, czym dokładnie jest adaptacja roślin do uprawy wodnej i zobacz, jak przygotować dla nich idealną pożywkę. Dowiedz się, jak mierzyć i regulować parametry EC i pH, aby Twoje rośliny rosły zdrowo i silnie, nawet bez użycia ziemi.

 

Tekst: Maciej Aleksandrowicz, zdjęcie tytułowe: scharfsinn86 / AdobeStock

Autor
Hydroponika, czyli bezglebowa uprawa roślin: Kompletny przewodnik dla początkujących
Hydroponika, czyli bezglebowa uprawa roślin: Kompletny przewodnik dla początkujących
Maciej Aleksandrowicz

Z wykształcenia specjalista ogrodnik, „przewidziany” do kształtowania wszelkich terenów zieleni, ale najlepiej wychodzi mu pisanie o roślinach i ogrodach. Od 2011 roku pisze artykuły i porady ogrodnicze, a z nami współpracuje regularnie od 2018 roku. Oprócz ciągłego podpatrywania świata i uczenia się czegoś nowego, lubi długie spacery, leniwe popołudnia i wieczory w ogrodzie, muzykę i smak kawy – najlepszego sprzymierzeńca przy tworzeniu tekstów dla Was.

Tagi
Powiązane tematy
 

Komentarze

Dodaj komentarz
Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu. Może będziesz pierwsza/-y? Zajrzyj na Forum ZielonyOgrodek.pl