Filodendron (Philodendron) to duża grupa roślin należących do rodziny obrazkowatych (Araceae). Jako rośliny doniczkowe są to głównie pnącza. Filodendrony pochodzą z Ameryki Środkowej i Południowej z obszarów tropikalnych.

Nazwa Philodendron pochodzi z greki i oznacza "kocha drzewo" lub "przyjaciel drzewa". Filodendrony wspinają się wysoko po drzewach w lasach tropikalnych nie uszkadzając ich.

Filodendrony osiągać w naturalnym środowisku nawet do kilkunastu metrów. W warunkach domowych rzadko przekraczają 2 m długości. Mają nagie łodygi, które stanowią organ czepny pnącza oraz rzadziej łodygi drewniejące (u gatunków drzewiastych).

Liście wyrastają pojedynczo na segmentach łodygi. Ogonki liściowe są długie i tworzą pochwę, która nie okala łodygi. Zależnie od gatunku i odmiany liście bardzo się różnią zarówno wielkością (od 5 do 165 cm długości!) jak i kształtem (od lancetowatych po złożone) i kolorem. Te uprawiane w mieszkaniach zwykle są jednak sercowate, strzałkowate, spiczaste i całobrzegie.

Rośliny wytwarzają kwiatostan typu złożonej kolby. Jest ona wyraźnie podzielona na kwiaty żeńskie (u nasady) i męskie (w górnej części kolby). Kwiatostan jest otoczony charakterystyczną pochwą tworzącą otwartą u góry komorę z łódkowatym wydłużeniem wzdłuż kolby. Kwiatostany nie zawiązują się w warunkach domowych.

Filodendrony wytwarzają korzenie podziemne i powietrzne / podporowe (w miejscach węzłów).

Są to rośliny trujące i szczególnie niebezpieczne dla kotów!

Wymagania i uprawa

Filodendrony najlepiej rosną w rozproszonym świetle (bardzo źle znoszą bezpośrednie słońce!) i dużej wilgotności powietrza. Rośliny przez okres wiosny i lata potrzebują sporo wody – musimy je podlewać umiarkowanie ale często. Lubi zraszanie miękką wodą (np. deszczówką).

Pnącza te wymagają nawożenia. W okresie od kwietnia do sierpnia powinniśmy stosować naprzemiennie nawozy mineralne i organiczne. Maja szczególne zapotrzebowanie na magnez.

Filodendrony nie przechodzą spoczynku – w okresie zimy możemy je przestawić bliżej światła oraz zmniejszyć częstotliwość podlewania.

Młode rośliny powinno się przesadzać corocznie, a starsze co 2-3 lata. Są czasem atakowane przez przędziorki i patogeny (bakterie i grzyby) powodujące plamistość liści.

Zastosowanie

Egzotyczne pnącza doskonale nadają się do nowoczesnych wnętrz. Są świetne do pokoi dziennych i sypialni. Uprawiane w widnych łazienkach powinny stać na miseczce z wodą, aby parująca woda zapewniała im odpowiednie warunki.

Na terenach Amazonii filodendrony są bardzo rozpowszechnione i używane w wielu dziedzinach – od medycyny ludowej na problemy skórne po wytwarzanie plecionych koszy i lin (z korzeni powietrznych).

Wybrane gatunki

Gatunkami najczęściej uprawianymi w naszych domach są:

  • Filodendron czerwieniejący (Philodendron erubescens)
  • Filodendron pnący (Philodendron scandens syn. hederaceum) (zdj. 2)
  • Filodendron podwójnie pierzasty (Philodendron bipinnatifidum)
  • Filodendron brodawkowaty (Philodendron verrucosum) (zdj. 4)


Tekst: Katarzyna Jeziorska, zdjęcia: "Philodendron sp."/Forest & Kim Starr/CC BY 3.0, Floradania.dk, Philodendron sp./berniedup/CC BY-SA 2.0, "Ecuador Philodendron (Philodendron verrucosum)"/blumenbiene/CC BY 2.0