Logo
Logo
100
Okazje
Artykuł na: 6-9 minut

Płodozmian w warzywniku | Czym jest i jak go dobrze zaplanować?

Stosowanie płodozmianu ne jest trudne! Dowiedz się, jak zaplanować uprawę warzyw zgodnie z zasadami płodozmianu i zmianowania. Dzięki tym zasadom, plony z Twojego warzywnika będą obfite i zdrowe. Poznaj grupy warzyw oraz ich wymagania pokarmowe. Dowiedz się także, które warzywa sadzić po sobie.

 

Czym jest płodozmian?

Płodozmian jest praktyką ogrodniczą polegającą na stosowaniu kolejno po sobie upraw warzyw na jednym obszarze. Cykl płodozmianu powtarza się co kilka lat. Następstwo warzyw po sobie na tym samym polu ustala się na podstawie wiedzy o ich wymaganiach nawozowych (nawożenie obornikiem) oraz wzajemnym oddziaływaniu roślin na siebie.

Istotą płodozmianu jest także zapobieganie chorobom i szkodnikom nagromadzonym w glebie przy ciągłej uprawie jednej grupy warzyw. Niektóre choroby warzyw (np. kiła kapusty porażająca warzywa kapustne czy biała zgnilizna porażająca warzywa cebulowe) mogą przetrwać w glebie przez ponad 4 lata!

Efektem płodozmianu jest zwiększenie żyzności gleby i jej biologicznej aktywności, ograniczanie występowania chorób, szkodników i chwastów oraz umożliwienie warzywom pełnego wykorzystania składników pokarmowych z gleby.

 

Zaplanuj warzywa: przedplony i poplony

W celu intensywnego wykorzystania warzywnika, oprócz warzyw o długim okresie wzrostu, uprawianych jako plon główny, wysiewa się lub sadzi warzywa, o krótkim okresie wegetacyjnym, t.j. sałata, szpinak, kalarepa, rzodkiewka.

  • Przedplony – to warzywa poprzedzające plon główny.
  • Poplony – to warzywa sadzone po plonie głównym.

Plan warzywnika zgodnie z płodozmianem

Uprawę warzyw w warzywniku należy zaplanować. Zależnie od częstotliwości stosowania obornika, warzywnik należy podzielić na 4 równe części: A, B, C, D. Co roku (na jesieni) nawozimy obornikiem jedną trzecią powierzchni uprawnej. W związku z tym na każdym każde z poletek ma różny poziom żyzności.

  • Na żyznych poletkach sadzimy warzywa o dużych wymaganiach pokarmowych – A.
  • Na drugiej kwaterze miejsce zajmują warzywa o średnich wymaganiach pokarmowych – B.
  • Kwaterę trzecią stanowią warzywa o małych wymaganiach pokarmowych – C.
  • Czwarta kwatera to warzywa wieloletnie - D.

A - warzywa o dużych wymaganiach pokarmowych
Warzywa o dużych wymaganiach pokarmowych (uprawiane w pierwszym roku po oborniku)

 B - warzywa o średnich wymaganiach pokarmowych
Warzywa o średnich wymaganiach pokarmowych (uprawiane w drugim roku po oborniku)

C - warzywa o małych wymaganiach pokarmowych
Warzywa o małych wymaganiach pokarmowych
(uprawiane w trzecim roku po oborniku)

D - warzywa wieloletnie
Warzywa
wieloletnie

Warzywa kapustne:
  • kapusta biała
  • kapusta czerwona
  • kapusta włoska
  • kalafior brokuł
Warzywa cebulowe:
  • cebula
  • czosnek
  • por
Na glebach mniej żyznych, warzywa cebulowe uprawia się w pierwszym roku po oborniku.
Warzywa strączkowe:
  • groch
  • fasola
  • bób
Warzywa strączkowe w największym stopniu przyczyniają się do poprawienia żyzności gleby.
Warzywa
wieloletnie:
  • szparag
  • rabarbar
  • zioła wieloletnie
  • karczoch
  • truskawki

Warzywa dyniowate:

  • ogórek
  • cukinia
  • dynia

Warzywa korzeniowe: 

  • marchew (późna)
  • pietruszka
  • burak ćwikłowy

Inne:

  • marchew (wczesna)
  • koper
  • sałaty
  • szpinak
  • rzodkiewka
  • kalarepa
  • zioła jednoroczne
 
Warzywa psiankowate:
  • pomidor (karłowe odmiany)
  • ziemniaki (wczesne)
Warzywa psiankowate:
  • pomidor
  • ziemniaki
  • papryka
  • bakłażan
   
Inne:
  • seler
Inne:
  • melon
  • rzodkiew
  • brukselka
   
Układając płodozmian warto pamiętać, by po warzywach o bardzo dużych wymaganiach pokarmowych sadzić te o średnich wymaganiach, następnie warzywa korzeniowe, po nich rośliny motylkowate.

Zamiana miejsc: rotacja poletek

Warzywa na poletkach co roku zmieniają swoją pozycję. Należy przyjąć zasadę, że w kolejnym roku miejsce po warzywach o wysokich wymaganiach pokarmowych (A), zajmują warzywa o średnich wymaganiach pokarmowych (B), a ich miejsce zajmują warzywa o małych wymaganiach pokarmowych (C). Warzywa wieloletnie (D), nie zmieniają swojej pozycji. W skrócie:

  • A  zmienia się na  B,
  • B  zmienia się na  C,
  • C  zmienia się na  A.

Prosty schemat 3 letniej rotacji w warzywniku

warzyw może przebiegać według dwóch schematów – warzywnik zagonowy (kwadraty) oraz warzywnik pasowy (prostokąty).

Schemat płodozmianu: warzywnik zagonowy

Warzywa uprawiane są na niewielkich zagonach (poletkach nie przekraczających 4 m2 – t.j. 2x2 m.). Zagony mogą być większe pod warunkiem utworzenia ścieżek wewnątrz zagonów, ułatwiających dostęp do warzyw. Pomiędzy zagonami poprowadzone są szerokie ścieżki (szerokość taczki), umożliwiające pielęgnację warzyw.

1 rok po oborniku

 

2 rok po oborniku

 

3 rok po oborniku

1 rok po oborniku   2 rok po oborniku   3 rok po oborniku

Schemat płodozmianu: warzywnik pasowy

Warzywa uprawiane są w długich, prostych rzędach, pomiędzy którymi poprowadzone są ścieżki ułatwiające do nich dostęp. Długość rzędów jest dowolna, zależy tylko od powierzchni, którą chcemy przeznaczyć pod uprawę warzyw.

Rzędy nie powinny być szerokie (najlepiej gdy mają maksymalnie 150 cm – aby można było łatwo pielęgnować warzywa). W przypadku, gdy rzędy są szersze niż 150 cm konieczne jest wytyczenie dodatkowych ścieżek dzielących rzędy na dwie części.

1 rok po oborniku

 

2 rok po oborniku

 

3 rok po oborniku

1 rok po oborniku   2 rok po oborniku   3 rok po oborniku

1 rok po oborniku

Tekst i rysunki: Redakcja ZielonyOgrodek.pl, zdjęcie tytułowe: hiphoto39/Fotolia

Tagi
Newsletter
Zapisz się na newsletter, aby otrzymywać od nas bezpłatne porady ogrodnicze!
Warto przeczytać
To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (15)
Powiązane rośliny
Nowe treści

 

Lista zakupów

Komentarze

Porady na ten tydzień
Tydzień 3, Sentencja nr:5
Tydzień 3, Sentencja nr:5
Regularnie usuwajmy nadmiar śniegu z iglaków o pokroju kolumnowym, ponieważ może on spowodować wyłamanie gałęzi i deformację krzewów.
Tydzień 3, Sentencja nr:3
Tydzień 3, Sentencja nr:3
Należy dokonać inspekcji okryć chroniących rośliny doniczkowe na tarasie przed mrozem i śniegiem. W razie potrzeby poprawić je lub rozchylić.
Tydzień 3, Sentencja nr:2
Tydzień 3, Sentencja nr:2
Odgarniając śnieg ze ścieżek ogrodowych czy podjazdu starajmy się nie usypywać zbyt ciężkich hałd śniegowych – ubita warstwa śniegu wolniej topnieje i może powodować gnicie darni.
Tydzień 3, Sentencja nr:1
Tydzień 3, Sentencja nr:1
Skąpe zimowe światło, nadmierne lub zbyt rzadkie podlewanie mogą być przyczyną zrzucania liści, a w skrajnych przypadkach nawet zamierania całych roślin doniczkowych.
 
Serwisy partnerskie
Dom i wnętrze
Twoja strona ogrodu
 
Już jest! Nowe wydanie Gardeners` World
Gardeners' World Edycja Polska styczeń - luty 2022
Zamów z darmową dostawą do domu!