Logo
Logo

Jak zwiększyć plony warzyw i uniknąć chorób? Zastosuj płodozmian | Podpowiadamy, jak to łatwo zaplanować

Każdy ogrodnik marzy o zdrowych i obfitych plonach. Jednak, aby to osiągnąć, nie wystarczy tylko odpowiednie nawadnianie i nawożenie. Sekretem sukcesu jest płodozmian - praktyka, która może odmienić Twoją uprawę. Dowiedz się, jak skutecznie wprowadzić płodozmian w swoim warzywniku i cieszyć się zdrowymi roślinami przez cały rok.

Spis treści
Co to znaczy płodozmian? Na czym polega w ogrodnictwie? Jak zrobić płodozmian w ogrodzie? Jak zaplanować czteroletnią uprawę warzyw zgodnie z zasadami płodozmianu? Jak rotować warzywa, by uzyskać najlepsze efekty? Na czym polega trójpolówka?

Dlaczego płodozmian jest kluczem do sukcesu w Twoim warzywniku?

Płodozmian jest praktyką ogrodniczą polegającą na stosowaniu kolejno po sobie upraw warzyw na jednym obszarze. Cykl płodozmianu powtarza się co kilka lat. Następstwo warzyw po sobie na tym samym polu ustala się na podstawie wiedzy o ich wymaganiach nawozowych (nawożenie obornikiem) oraz wzajemnym oddziaływaniu roślin na siebie. Właściwe stosowanie płodozmianu może znacząco zredukować potrzebę stosowania środków chemicznych w ogrodzie, co przekłada się na zdrowsze warzywa i mniejszy wpływ na środowisko.

Istotą płodozmianu jest także zapobieganie chorobom i szkodnikom nagromadzonym w glebie przy ciągłej uprawie jednej grupy warzyw. Niektóre choroby warzyw (np. kiła kapusty porażająca warzywa kapustne czy biała zgnilizna porażająca warzywa cebulowe) mogą przetrwać w glebie przez ponad 4 lata! Dlatego tak ważne jest, aby regularnie zmieniać miejsce uprawy poszczególnych gatunków warzyw, dzięki czemu możemy znacząco zredukować ryzyko wystąpienia tych chorób.

Efektem płodozmianu jest zwiększenie żyzności gleby i jej biologicznej aktywności, ograniczanie występowania chorób, szkodników i chwastów oraz umożliwienie warzywom pełnego wykorzystania składników pokarmowych z gleby.

Kasia In / YouTube


Jakie warzywa sadzić przed i po głównym plonie?

Niezależnie od rozmiarów ogródka warto wdrożyć płodozmian, by mieć zdrowe rośliny i obfite zbiory. Możesz początkowo uznać go za zbyt skomplikowany i czuć się przytłoczony wiedzą, ale wcale nie musi takim być. Przygotowaliśmy prosty przewodnik po płodozmianie, który przyniesie korzyści na każdej działce.

W celu intensywnego wykorzystania warzywnika, oprócz warzyw o długim okresie wzrostu, uprawianych jako plon główny, wysiewa się lub sadzi warzywa, o krótkim okresie wegetacyjnym, t.j. sałata, szpinak, kalarepa, rzodkiewka.

  • Przedplony – to warzywa poprzedzające plon główny.
  • Poplony – to warzywa sadzone po plonie głównym.

Jak zaplanować uprawę w warzywniku zgodnie z zasadami płodozmianu?

Nadrzędną przyczyną stosowania płodozmianu jest chęć uniknięcia nagromadzenia szkodników i chorób atakujących całe rodziny roślin. Płodozmian poprawia również strukturę ziemi i jej zasobność, a także – poprzez zebranie wszystkich warzyw o podobnych wymaganiach w grupy – ułatwia pielęgnację upraw.

Uprawę warzyw w warzywniku należy zaplanować. Zależnie od częstotliwości stosowania obornika, warzywnik należy podzielić na 4 równe części: A, B, C, D. Co roku (na jesieni) nawozimy obornikiem jedną trzecią powierzchni uprawnej. W związku z tym na każdym każde z poletek ma różny poziom żyzności.

  • Na żyznych poletkach sadzimy warzywa o dużych wymaganiach pokarmowych – A.
  • Na drugiej kwaterze miejsce zajmują warzywa o średnich wymaganiach pokarmowych – B.
  • Kwaterę trzecią stanowią warzywa o małych wymaganiach pokarmowych – C.
  • Czwarta kwatera to warzywa wieloletnie - D.

A - warzywa o dużych wymaganiach pokarmowych
Warzywa o dużych wymaganiach pokarmowych (uprawiane w pierwszym roku po oborniku)

 B - warzywa o średnich wymaganiach pokarmowych
Warzywa o średnich wymaganiach pokarmowych (uprawiane w drugim roku po oborniku)

C - warzywa o małych wymaganiach pokarmowych
Warzywa o małych wymaganiach pokarmowych
(uprawiane w trzecim roku po oborniku)

D - warzywa wieloletnie
Warzywa
wieloletnie

Warzywa kapustne:
  • kapusta biała
  • kapusta czerwona
  • kapusta włoska
  • kalafior brokuł
Warzywa cebulowe:
  • cebula
  • czosnek
  • por
Na glebach mniej żyznych, warzywa cebulowe uprawia się w pierwszym roku po oborniku.
Warzywa strączkowe:
  • groch
  • fasola
  • bób
Warzywa strączkowe w największym stopniu przyczyniają się do poprawienia żyzności gleby.
Warzywa
wieloletnie:
  • szparag
  • rabarbar
  • zioła wieloletnie
  • karczoch
  • truskawki

Warzywa dyniowate:

  • ogórek
  • cukinia
  • dynia

Warzywa korzeniowe: 

  • marchew (późna)
  • pietruszka
  • burak ćwikłowy

Inne:

  • marchew (wczesna)
  • koper
  • sałaty
  • szpinak
  • rzodkiewka
  • kalarepa
  • zioła jednoroczne
 
Warzywa psiankowate:
  • pomidor (karłowe odmiany)
  • ziemniaki (wczesne)
Warzywa psiankowate:
  • pomidor
  • ziemniaki
  • papryka
  • bakłażan
   
Inne:
  • seler
Inne:
  • melon
  • rzodkiew
  • brukselka
   
Układając płodozmian warto pamiętać, by po warzywach o bardzo dużych wymaganiach pokarmowych sadzić te o średnich wymaganiach, następnie warzywa korzeniowe, po nich rośliny motylkowate. 

Zamiana miejsc: rotacja poletek

Warzywa na poletkach co roku zmieniają swoją pozycję. Należy przyjąć zasadę, że w kolejnym roku miejsce po warzywach o wysokich wymaganiach pokarmowych (A), zajmują warzywa o średnich wymaganiach pokarmowych (B), a ich miejsce zajmują warzywa o małych wymaganiach pokarmowych (C). Warzywa wieloletnie (D), nie zmieniają swojej pozycji. W skrócie:

  • A  zmienia się na  B,
  • B  zmienia się na  C,
  • C  zmienia się na  A.

Trzyletni płodozmian: prosty i skuteczny plan dla Twojego warzywnika.

Przedstawiamy trzyletni płodozmian, który łatwiej przestrzegać niż dłuższy, nieporęczny system cztero-, pięcio-, a nawet sześcioletni. Jest także bardziej praktyczny na niewielkiej przestrzeni i w zupełności wystarczający dla większości działek.

Uprawa warzyw może przebiegać według dwóch schematów – warzywnik zagonowy (kwadraty) oraz warzywnik pasowy (prostokąty).

Schemat płodozmianu: warzywnik zagonowy

Warzywa uprawiane są na niewielkich zagonach (poletkach nie przekraczających 4 m2 – t.j. 2x2 m.). Zagony mogą być większe pod warunkiem utworzenia ścieżek wewnątrz zagonów, ułatwiających dostęp do warzyw. Pomiędzy zagonami poprowadzone są szerokie ścieżki (szerokość taczki), umożliwiające pielęgnację warzyw.

1 rok po oborniku

 

2 rok po oborniku

 

3 rok po oborniku

1 rok po oborniku   2 rok po oborniku   3 rok po oborniku

Schemat płodozmianu: warzywnik pasowy

Warzywa uprawiane są w długich, prostych rzędach, pomiędzy którymi poprowadzone są ścieżki ułatwiające do nich dostęp. Długość rzędów jest dowolna, zależy tylko od powierzchni, którą chcemy przeznaczyć pod uprawę warzyw.

Rzędy nie powinny być szerokie (najlepiej gdy mają maksymalnie 150 cm – aby można było łatwo pielęgnować warzywa). W przypadku, gdy rzędy są szersze niż 150 cm konieczne jest wytyczenie dodatkowych ścieżek dzielących rzędy na dwie części.

1 rok po oborniku

 

2 rok po oborniku

 

3 rok po oborniku

1 rok po oborniku   2 rok po oborniku   3 rok po oborniku

1 rok po oborniku

Pamiętaj, że odpowiednie zaplanowanie uprawy i rotacja jest kluczem do sukcesu. Dzięki temu możemy zapewnić naszym roślinom optymalne warunki do wzrostu i rozwoju, a co najważniejsze - zbierać zdrowe i obfite plony z naszego warzywnika!


Tekst i rysunki: Redakcja ZielonyOgrodek.pl, zdjęcie tytułowe: hiphoto39/Fotolia

Autor
Jak zwiększyć plony warzyw i uniknąć chorób? Zastosuj płodozmian | Podpowiadamy, jak to łatwo zaplanować
Jak zwiększyć plony warzyw i uniknąć chorób? Zastosuj płodozmian | Podpowiadamy, jak to łatwo zaplanować
Redakcja portalu ZielonyOgrodek.pl

Portal ZielonyOgrodek.pl prowadzony jest przez doświadczony zespół redakcyjny. Tworzymy dla Was treści z pasją i zaangażowaniem, ale przede wszystkim dzielimy się naszymi pomysłami i ogrodowym doświadczeniem.

Tagi
Powiązane tematy
Zwiń Pokaż więcej (17)
Powiązane rośliny
 

Komentarze

Dodaj komentarz
Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu. Może będziesz pierwsza/-y? Zajrzyj na Forum ZielonyOgrodek.pl

Gość jolanta39

06-04-2020 19:24

jak ułożyć 5-letni płodozmian gdzie zimą też będą warzywa? proszę o przykłady

Zajrzyj na Forum ZielonyOgrodek.pl