Błędy w uprawie sałaty | Sprawdź, co robisz źle!

Najczęściej popełniane błędy w uprawie sałaty

Źle dobrane stanowisko i gleba

Choć ogólnie sałata należy do warzyw o przeciętnych wymaganiach, warto pamiętać, że dobry wybór stanowiska i przygotowanie gleby jest bardzo ważne w udanej uprawie. Przede wszystkim sałata nie może być wysiana i uprawiana w miejscu zacienionym. Zapewnienie odpowiedniego nasłonecznienia jest kluczowe w rozwoju sałaty i budowaniu ładnych główek. W miejscach zbyt zacienionych, bez odpowiedniego dostępu światła sałata będzie nadmiernie wybujała i będzie bardzo słabo zawiązywała główki.

Podłoże pod uprawę sałaty nie może być suche, zbite i twarde (zasklepione). Optymalna dla sałaty jest gliniasto-piaszczysta, szybko nagrzewająca się wiosną, żyzna, próchniczna i dobrze spulchniona gleba o odczynie zbliżonym do obojętnego lub lekko kwaśnego (6,5-7). Podłoże kwaśne nie nadaje się do uprawy sałaty i w takim przypadku należy je wcześniej zwapnować (sałata dobrze rośnie w sezonie po wapnowaniu gleby). Przed sadzeniem lub wysiewem sałaty najkorzystniej będzie w roku poprzedzającym uprawę, głęboko spulchnić (np. przekopać) i zasilić glebę rozłożonym obornikiem lub kompostem. Można także przed uprawą spulchnić podłoże, mieszając je z wieloskładnikowym nawozem mineralnym, a następnie zagrabić. Tak przygotowane podłoże, nie będzie wymagało dodatkowego nawożenia w czasie uprawy sałaty.

Warto także pamiętać, że najlepsze do uprawy sałaty będzie stanowisko, na którym wcześniej uprawiane były np. ogórki, warzywa kapustne (np. kapusta, kalafior, kalarepa, brokuł) lub strączkowych (np. groch, bób) i najlepiej co roku zmieniać miejsce jej uprawy (zmianowanie).

Nieodpowiedni wybór odmiany sałaty i sposób uprawy

Częstym błędem jest niewłaściwy wybór nasion lub odmiany sałaty, co później wpływa na słaby wzrost i plonowanie. Kiedy kupujemy nasiona, warto sprawdzić, jaki typ sałaty nam jest potrzebny. Ponadto, należy kupować nasiona ze sprawdzonych, fachowych źródeł, a do uprawy gruntowej wybierać odmiany odporne, np. na niską i wysoką temperaturę, choroby i szkodniki oraz tolerancyjne w stosunku do wahań wilgotności gleby.

Najczęściej spotykane i uprawiane są: sałata masłowa, krucha (lodowa), rzymska, liściowa (rozetkowa) i łodygowa. Wśród nich zdecydowany prym wiedzie sałata masłowa. Może być ona uprawiana w bardzo różny sposób – z rozsady, wysiewana bezpośrednio do gruntu, pod osłonami (w tunelach foliowych i szklarniach) jak też w donicach. Sposób uprawy powinniśmy wybrać analizując możliwości, którymi dysponujemy.

Warto pamiętać, że sałata masłowa najlepiej rośnie, zawiązuje i buduje główki w określonej, niezbyt wysokiej temperaturze. Z tego względu, w uprawie amatorskiej korzystnie jest siać ją wczesną wiosną, kiedy mamy temperatury poniżej 20°C – idealne warunki cieplne do rozwoju i budowania główek sałaty, to temperatura w granicach 12-14°C.

Niewłaściwa temperatura, czyli za wysoka (powyżej 20°C do 30°C), albo też zbyt niska (poniżej 5°C) może powodować, że sałata zamiast budować główki będzie tworzyła, wybujałe pędy kwiatostanowe.

Biorąc pod uwagę wagę temperatury w rozwoju i plonowaniu sałaty, najlepiej i najprościej wysiewać ją do gruntu w terminach od połowy marca do połowy kwietnia lub ewentualnie na przełomie lipca i sierpnia. Nasiona wysiewa się zazwyczaj w rzędach, we wcześniej przygotowanych rowkach (lub rzutowo) na głębokość około 1 cm.

Błędy w pielęgnacji sałaty

W uprawie sałaty absolutnym błędem jest zaniedbanie regularnego odchwaszczania sałaty oraz właściwego nawadniania. Warzywo to ma dość wysokie wymagania wodne, ale z drugiej strony nie lubi nadmiaru wilgoci w glebie, więc podlewać należy umiarkowanie (kiedy przeschnie gleba).

Błędem przy podlewaniu jest także moczenie liści (szczególnie latem przy silnym nasłonecznieniu), ponieważ może prowadzić do poparzenia liści, ale także rozwoju chorób grzybowych. W razie potrzeby lub gdy mamy słabszą glebę ważne jest również nawożenie dolistnie (głównie w okresie budowania główek) nawozami mineralnymi, dolistnymi (w tym także wapniowymi).

Zły termin zbioru sałaty

Odpowiedni termin zbioru sałaty ma znaczący wpływ na jej walory smakowe. Z tego względu należy starać się by zbierać główki sałaty na bieżąco, w miarę ich dojrzewania. Sałaty zebrane zbyt późno lub za wcześnie zdecydowanie będą gorszy smak (np. gorzki). Zbiór odmian sianych na wiosnę (w zależności od odmiany) przypada zwykle na okres od maja do lipca, a wysiewanych z końcem lipca i na początku sierpnia - we wrześniu i październiku.

Tekst: Maciej Aleksandrowicz, zdjęcie tytułowe: Phuc Long/Unsplash