Logo
Logo
55
Do góry
Artykuł na: 6-9 minut

Cięcie drzew i krzewów ogrodowych. Rodzaje i terminy przycinania

Niektóre drzewa i krzewy ozdobne nie wymagają cięcia, inne, by zdrowo rosły, należy systematycznie przycinać. Właściwy rodzaj i termin cięcia jest inny dla różnych grup roślin, a nawet poszczególnych odmian i zależy od zastosowania roślin w naszym ogrodzie oraz ich biologii.

Rodzaje cięć pielęgnacyjnych drzew i krzewów

Cięcie formujące

Jest to podstawowy rodzaj cięcia pielęgnacyjnego. W przypadku drzew pomaga utrzymać dominację przewodnika (pnia głównego; konkurencyjne, słabsze przewodniki trzeba wyciąć tuż przy jego nasadzie) i równomierne rozmieszczenie gałęzi. Oprócz tego zapobiega powstaniu rozwidleń pędów pod ostrym kątem, które sprzyjają wyłamywaniu się konarów. Cięcie formujące decyduje więc nie tylko o wyglądzie korony, ale także o jej wytrzymałości na rozłamanie.

W przypadku krzewów ten rodzaj cięcia ma największe znaczenie dla młodych egzemplarzy. Przede wszystkim ma zagęszczać roślinę (poprzez usuwanie wierzchołków pędów). Cięcie obejmuje też usuwanie pędów krzyżujących się, które deformują koronę krzewu i sprawiają, że do jej wnętrza dociera za mało światła. Cięcie formujące to także usuwanie odrostów pędowych (wybijają z podkładki, na której zaszczepiona jest szlachetna odmiana) i korzeniowych (wyrastają z korzeni). Pozostawione szybko zagłuszyłyby szlachetną odmianę.

Cięcie prześwietlające

Ma na celu rozluźnienie korony, aby do jej wnętrza dochodziło więcej światła.
Uwaga! Jednorazowo można usunąć nie więcej niż 15% korony drzewa.

Cięcie sanitarne

Polega na usunięciu suchych, chorych i uszkodzonych pędów, które są potencjalnym ogniskiem infekcji, a ponadto wyglądają nieestetycznie i mogą spaść na ziemię podczas wiatru lub pod ciężarem śniegu.

Cięcie korygujące

Wykonuje się je na starszych drzewach i krzewach, ukształtowanych w niewłaściwy sposób.

Cięcie odmładzające

Polega na sukcesywnym usuwaniu chorych i połamanych gałęzi starszych drzew i krzewów w celu pobudzenia ich do wytwarzania nowych pędów.
Uwaga! Istnieje spore ryzyko, że cięcie takie bardzo osłabi roślinę.

Przycinanie drzew

Cięcie wykonane w pierwszych latach wzrostu drzewa ułatwi jego przyjęcie się. Przeprowadzamy wtedy cięcie formujące. Właściwie wykonane wzmocni też późniejszą wytrzymałość drzewa na rozłamanie. Starsze okazy niezbyt dobrze znoszą przycinanie, wszak na grubych gałęziach powstają duże rany, których zabliźnianie może trwać latami (lub nigdy nie nastąpić – np. u orzecha lub robinii).

Korony drzew liściastych można przycinać przez cały rok, lecz najlepszym okresem jest czas od listopada do marca, zanim ruszą soki. Wyjątkiem są klon, grab i brzoza, które po przycięciu „płaczą”, dlatego formuje się je od czerwca do września.

Drzewa iglaste z reguły nie wymagają cięcia, chyba że konieczne jest usunięcie uszkodzonych lub porażonych przez choroby gałęzi. Na iglakach nie przeprowadza się cięć formujących koronę, bo rośliny te bez problemu zachowują kształt właściwy dla gatunku czy odmiany. Jeśli natomiast chcemy je formować w kulę lub stożek, cięcie drzewa należy wykonywać wczesną wiosną.

  • Im więcej gałęzi wytniemy, tym większe obciążenie dla drzewa, bo powstałe rany są łatwą drogą infekcji i żerowania szkodników. Ponadto, roślina będzie mniej odporna na suszę, a pędy wyrosłe po cięciu są podatne na odłamanie;
  • Podczas przycinania dążymy do zachowania naturalnego pokroju drzewa, charakterystycznego dla danego gatunku lub odmiany.

Przycinanie krzewów

Oprócz cięcia pielęgnacyjnego w przypadku większości krzewów ważne jest przycinanie pędów mające poprawić kwitnienie. Umożliwia zawiązanie kwiatów na nadchodzący sezon i zapobiega zbyt wybujałemu wzrostowi roślin. O terminie cięcia krzewów decyduje przede wszystkim pora ich kwitnienia i to, na jakich pędach zawiązują pąki kwiatowe (tegorocznych bądź zeszłorocznych). Oprócz tego przy wyborze terminu trzeba wziąć pod uwagę informacje na temat biologii konkretnej rośliny, np. większość tawuł tnie się wczesną wiosną przed rozpoczęciem wegetacji (kwitną bowiem na nowych pędach), ale tawułę wczesną, zakwitającą od kwietnia na pędach zeszłorocznych, należy przycinać po kwitnieniu.

Cięcie krzewów
Rys.1
Cięcie krzewów
Rys. 2

Sposób cięcia krzewów kwitnących na tegorocznych pędach

Sposób cięcia krzewów kwitnących na zeszłorocznych pędach


Terminy cięcia poszczególnych grup krzewów

Przycinanie krzewów liściastych

  • Kwitnące na pędach tegorocznych. Większość gatunków krzewów liściastych, np. budleję, hortensję bukietową i krzewiastą, pięciorniki, róże wielo- i wielkokwiatowe, większość tawuł i wrzosy, tniemy co roku wczesną wiosną (od lutego do momentu rozpoczęcia wegetacji). W ten sposób przycinamy zeszłoroczne pędy (rys. 1), które następnie rozgałęzią się i roślina zakwita jeszcze w tym samym roku na nowych pędach – latem lub jesienią (zależnie od gatunku). Cięcie krzewów wykonujemy tak, by gałązki miały dwa-cztery zdrowe pąki.
  • Kwitnące na pędach zeszłorocznych. Krzewy kwitnące wiosną, takie jak: forsycja, krzewuszka, lilak, migdałek, pigwowiec, porzeczka czerwona, tawuła wczesna i van Houtta, wawrzynek, wierzby (odmiany ozdobne), wrzośce, złotlin, oraz latem: jaśminowiec, żylistek, tniemy tuż po kwitnieniu. Najstarsze pędy przycina się przy ziemi, a jednoroczne – skraca o połowę (rys. 2). Krzewy te zawiązują bowiem pąki już w lecie po kwitnieniu, jeśli więc zostaną przycięte zbyt późno, w następnym roku nie zakwitną. Gatunki kwitnące wiosną przycinamy co roku, a latem – raz na kilka lat, aby nie ograniczyć zbytnio kwitnienia.

Przycinanie krzewów iglastych

Podobnie jak drzewa iglaste – wymagają cięcia tylko wtedy, gdy konieczne jest usunięcie uszkodzonych lub porażonych przez choroby pędów. Cięcie mające na celu uformowanie roślin w kulę czy stożek wykonujemy wczesną wiosną.

Jakich roślin się nie przycina?

Jeśli korona drzewa została uformowana w szkółce, unikamy cięcia we własnym zakresie. Usuwamy jedynie pędy konkurujące z przewodnikiem i wyrastające w sposób niewłaściwy. Warto pamiętać, że przycinanie źle znoszą iglaki.

Miejmy na uwadze, że rany po cięciu niektórych krzewów wyjątkowo źle się goją. Do gatunków tych należą: azalia, ketmia syryjska, klon palmowy, magnolia, oczar, perukowiec podolski, różanecznik, sumak octowiec, świdośliwa, wawrzynek wilczełyko i złotokap.

Tekst: Małgorzata Cuch, zdjęcie tytułowe: Michael Schwarzenberger/Pixabay


Warto przeczytać

To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (15)

Komentarze

Nowe treści
Wieści z branży
Nowe rośliny
Czytelnicy radzą

Podziel się z nami swoim ogrodniczym doświadczeniem.
W nagrodę otrzymasz wybrane czasopismo.

Urban Jungle
Temat miesiąca
Urban Jungle
Zobacz więcej
Porady na ten tydzień
Tydzień 5, Sentencja nr:7
Tydzień 5, Sentencja nr:7
Rośliny rosnące w doniczkach, pozostawione na zimę na balkonie lub tarasie, wymagają szczególnej uwagi. Gdy przyjdzie ocieplenie, należy je dobrze podlewać, w innym przypadku grozi im susza fizjologiczna.
Tydzień 5, Sentencja nr:6
Tydzień 5, Sentencja nr:6
Jak zimową porą wprowadzić wiosnę do naszego mieszkania? Wystarczy ustawić w pokoju pięknie pachnący hiacynt, który pobudzi swoim zapachem nasze zmysły
Tydzień 5, Sentencja nr:5
Tydzień 5, Sentencja nr:5
Warto sprawdzić, czy osłony chroniące rośliny przed mrozem nie są uszkodzone i właściwie spełniają swą funkcję.
Tydzień 5, Sentencja nr:3
Tydzień 5, Sentencja nr:3
Kwiaty domowe przechodzą teraz okres spoczynku. Podlewajmy je zatem umiarkowanie i nie nawoźmy. Przenieśmy je w jak najjaśniejsze miejsce. Sprawdźmy też, które rośliny potrzebują zraszania w zimie.
Tydzień 5, Sentencja nr:1
Tydzień 5, Sentencja nr:1
W dalszym ciągu pamiętajmy o konieczności otrząsania śniegu z krzewów iglastych, zwłaszcza tych o pokroju kolumnowym. Zapobiegnie to wyłamywaniu gałęzi i deformacji roślin.
Twoja strona ogrodu