Logo
Logo
Gardeners' world wrzesień - październik 2019
43
Do góry
Artykuł na: 6-9 minut

Cięcie drzew i krzewów ogrodowych. Rodzaje i terminy przycinania

Niektóre drzewa i krzewy ozdobne nie wymagają cięcia, inne, by zdrowo rosły, należy systematycznie przycinać. Właściwy rodzaj i termin cięcia jest inny dla różnych grup roślin, a nawet poszczególnych odmian, i zależy od zastosowania roślin w naszym ogrodzie oraz ich biologii.

Rodzaje cięć pielęgnacyjnych drzew i krzewów

Cięcie formujące

Jest to podstawowy rodzaj cięcia pielęgnacyjnego. W przypadku drzew pomaga utrzymać dominację przewodnika (pnia głównego; konkurencyjne, słabsze przewodniki trzeba wyciąć tuż przy jego nasadzie) i równomierne rozmieszczenie gałęzi. Oprócz tego zapobiega powstaniu rozwidleń pędów pod ostrym kątem, które sprzyjają wyłamywaniu się konarów. Cięcie formujące decyduje więc nie tylko o wyglądzie korony, ale także o jej wytrzymałości na rozłamanie.

W przypadku krzewów ten rodzaj cięcia ma największe znaczenie dla młodych egzemplarzy. Przede wszystkim ma zagęszczać roślinę (poprzez usuwanie wierzchołków pędów). Cięcie obejmuje też usuwanie pędów krzyżujących się, które deformują koronę krzewu i sprawiają, że do jej wnętrza dociera za mało światła. Cięcie formujące to także usuwanie odrostów pędowych (wybijają z podkładki, na której zaszczepiona jest szlachetna odmiana) i korzeniowych (wyrastają z korzeni). Pozostawione szybko zagłuszyłyby szlachetną odmianę.

Cięcie prześwietlające

Ma na celu rozluźnienie korony, aby do jej wnętrza dochodziło więcej światła.
Uwaga! Jednorazowo można usunąć nie więcej niż 15% korony drzewa.

Cięcie sanitarne

Polega na usunięciu suchych, chorych i uszkodzonych pędów, które są potencjalnym ogniskiem infekcji, a ponadto wyglądają nieestetycznie i mogą spaść na ziemię podczas wiatru lub pod ciężarem śniegu.

Cięcie korygujące


Wykonuje się je na starszych drzewach i krzewach, ukształtowanych w niewłaściwy sposób.

Cięcie odmładzające

Polega na sukcesywnym usuwaniu chorych i połamanych gałęzi starszych drzew i krzewów w celu pobudzenia ich do wytwarzania nowych pędów.
Uwaga! Istnieje spore ryzyko, że cięcie takie bardzo osłabi roślinę.

  sekator do cięcia roślin fot. Arturs Budkevics - Pixabay.com
 

Poznaj zasady cięcia
innych roślin ogrodowych
:

   

Przycinanie drzew

Cięcie wykonane w pierwszych latach wzrostu drzewa ułatwi jego przyjęcie się. Przeprowadzamy wtedy cięcie formujące. Właściwie wykonane wzmocni też późniejszą wytrzymałość drzewa na rozłamanie. Starsze okazy niezbyt dobrze znoszą przycinanie, wszak na grubych gałęziach powstają duże rany, których zabliźnianie może trwać latami (lub nigdy nie nastąpić – np. u orzecha lub robinii).

Korony drzew liściastych można przycinać przez cały rok, lecz najlepszym okresem jest czas od listopada do marca, zanim ruszą soki. Wyjątkiem są klon, grab i brzoza, które po przycięciu „płaczą”, dlatego formuje się je od czerwca do września.

Drzewa iglaste z reguły nie wymagają cięcia, chyba że konieczne jest usunięcie uszkodzonych lub porażonych przez choroby gałęzi. Na iglakach nie przeprowadza się cięć formujących koronę, bo rośliny te bez problemu zachowują kształt właściwy dla gatunku czy odmiany. Jeśli natomiast chcemy je formować w kulę lub stożek, cięcie drzewa należy wykonywać wczesną wiosną.


Oto, co jeszcze warto wiedzieć o cięciu drzew:

  • im więcej gałęzi wytniemy, tym większe obciążenie dla drzewa, bo powstałe rany są łatwą drogą infekcji i żerowania szkodników. Ponadto, roślina będzie mniej odporna na suszę, a pędy wyrosłe po cięciu są podatne na odłamanie;
  • podczas przycinania dążymy do zachowania naturalnego pokroju drzewa, charakterystycznego dla danego gatunku lub odmiany.

Przycinanie krzewów

Oprócz cięcia pielęgnacyjnego w przypadku większości krzewów ważne jest przycinanie pędów mające poprawić kwitnienie. Umożliwia zawiązanie kwiatów na nadchodzący sezon i zapobiega zbyt wybujałemu wzrostowi roślin. O terminie cięcia krzewów decyduje przede wszystkim pora ich kwitnienia i to, na jakich pędach zawiązują pąki kwiatowe (tegorocznych bądź zeszłorocznych). Oprócz tego przy wyborze terminu trzeba wziąć pod uwagę informacje na temat biologii konkretnej rośliny, np. większość tawuł tnie się wczesną wiosną przed rozpoczęciem wegetacji (kwitną bowiem na nowych pędach), ale tawułę wczesną, zakwitającą od kwietnia na pędach zeszłorocznych, należy przycinać po kwitnieniu.

Cięcie krzewów Cięcie krzewów
Rys.1 Sposób cięcia krzewów kwitnących na
tegorocznych pędach
Rys. 2 Sposób cięcia krzewów kwitnących na
zeszłorocznych pędach


Oto terminy cięcia poszczególnych grup krzewów:

Przycinanie krzewów liściastych

  • Kwitnące na pędach tegorocznych. Większość gatunków krzewów liściastych, np. budleję, hortensję bukietową i krzewiastą, pięciorniki, róże wielo- i wielkokwiatowe, większość tawuł i wrzosy, tniemy co roku wczesną wiosną (od lutego do momentu rozpoczęcia wegetacji). W ten sposób przycinamy zeszłoroczne pędy (rys. 1), które następnie rozgałęzią się i roślina zakwita jeszcze w tym samym roku na nowych pędach – latem lub jesienią (zależnie od gatunku). Cięcie krzewów wykonujemy tak, by gałązki miały dwa-cztery zdrowe pąki.
  • Kwitnące na pędach zeszłorocznych. Krzewy kwitnące wiosną, takie jak: forsycja, krzewuszka, lilak, migdałek, pigwowiec, porzeczka czerwona, tawuła wczesna i van Houtta, wawrzynek, wierzby (odmiany ozdobne), wrzośce, złotlin, oraz latem: jaśminowiec, żylistek, tniemy tuż po kwitnieniu. Najstarsze pędy przycina się przy ziemi, a jednoroczne – skraca o połowę (rys. 2). Krzewy te zawiązują bowiem pąki już w lecie po kwitnieniu, jeśli więc zostaną przycięte zbyt późno, w następnym roku nie zakwitną. Gatunki kwitnące wiosną przycinamy co roku, a latem – raz na kilka lat, aby nie ograniczyć zbytnio kwitnienia.

Przycinanie krzewów iglastych

Podobnie jak drzewa iglaste – wymagają cięcia tylko wtedy, gdy konieczne jest usunięcie uszkodzonych lub porażonych przez choroby pędów. Cięcie mające na celu uformowanie roślin w kulę czy stożek wykonujemy wczesną wiosną.

Jakich roślin się nie przycina?

Jeśli korona drzewa została uformowana w szkółce, unikamy cięcia we własnym zakresie. Usuwamy jedynie pędy konkurujące z przewodnikiem i wyrastające w sposób niewłaściwy. Warto pamiętać, że przycinanie źle znoszą iglaki.

Miejmy na uwadze, że rany po cięciu niektórych krzewów wyjątkowo źle się goją. Do gatunków tych należą: azalia, ketmia syryjska, klon palmowy, magnolia, oczar, perukowiec podolski, różanecznik, sumak octowiec, świdośliwa, wawrzynek wilczełyko i złotokap.


Tekst: Małgorzata Cuch, zdjęcie tytułowe: Michael Schwarzenberger Pixabay

Komentarze

To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (14)
Nowe treści
Na czasie
Jesienny trawnik
Temat miesiąca
Jesienny trawnik
Zobacz więcej
Warto przeczytać
Porady na ten tydzień
Tydzień 39, Sentencja nr:8
Tydzień 39, Sentencja nr:8
Zbieramy obumarłe części roślin i opadające liście. Składamy je na pryzmie kompostowej, którą dokładnie przerzucamy. Ziemia kompostowa przyda nam się na przyszły rok.
Tydzień 39, Sentencja nr:6
Tydzień 39, Sentencja nr:6
Przesadzamy drzewa i krzewy iglaste np. tuje, cisy, świerki i sosny. Zdążą się zaaklimatyzować w nowym miejscu przed nadejściem przymrozków.
Tydzień 39, Sentencja nr:5
Tydzień 39, Sentencja nr:5
Do naszych roślin na balkonie i tarasie możemy dodać rośliny kwitnące jesienią (np. chryzantemy, wrzosy).
Tydzień 39, Sentencja nr:1
Tydzień 39, Sentencja nr:1
Pod koniec września z ogrodu wykopujemy rośliny cebulowe, bulwiaste i kłączowe, które nie zimują w gruncie (begonie bulwiaste, dalie, galtonie, ismeny, kanny, krokosmie, tygrysówki, mieczyki – ścinamy ich liście na wysokości kilku centymetrów ponad bulwą).
Twoja strona ogrodu