Wrzos pospolity, zwyczajny (Calluna vulgaris) to niska krzewinka z rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Występuje pospolicie w lasach i na polanach na terenie całej Polski. W naturze można ją spotkać w całej Europie, części Azji, a nawet w Afryce (na innych kontynentach to gatunek zawleczony). Jest bardzo cenioną ozdobną rośliną ogrodową.

Nazwa rodzajowa Calluna wywodzi się z greckiego kallýno – czyszczę, zamiatam. Wzięła się ona najprawdopodobniej od tego, że wrzosy były wykorzystywane do wyrobu mioteł.

Roślina ta tworzy charakterystyczne kobierce i przypominająca wrzośca. Dorasta zazwyczaj do 30-40 cm wysokości. Charakterystyczne zredukowane, igiełkowate listki mogą mieć barwę zieloną, żółtą, szarą lub pomarańczową.

Wrzos pospolity jest szczególnie ceniony jest za obfite kwitnienie. Kolory drobnych beczułkowatych kwiatów, podobnie jak i liści, różnią się od siebie w zależności od odmiany. Kolor "wrzosowy" to już niekoniecznie tylko odcień fioletu – jest nim także biel, róż, a nawet czerwień. 

Większość odmian wrzosu pospolitego kwitnie od lipca do października, ale wrzosy pączkowe kwitną aż do wystąpienia mrozów. Wrzos jest rośliną miododajną.

Wymagania i uprawa

Wrzosy to mało wymagające rośliny, odporne na mróz oraz suszę. Najlepiej sadzić je we wrześniu, wybierając dla nich słoneczne stanowisko i lekkie, przepuszczalne podłoże o kwaśnym odczynie (pH 3,5-5,0).

Jeśli gleba w ogrodzie nie do końca odpowiada powyższym parametrom, można samemu przygotować rabatę, dodając do ziemi dużo kwaśnego torfu (25 l/m²) wymieszanego z dobrą ziemią. W przypadku wyjątkowo ciężkiej gleby warto wykonać drenaż. W tym celu wysypuje się 10-centymetrową warstwę żwiru pod mieszankę torfu.

Podlewać należy rzadko, ale za to obficie. Nie stwarza się wtedy warunków sprzyjających rozwojowi szarej pleśni. Na wiosnę zasila się wrzosowiska nawozami o spowolnionym działaniu – ok. 4–5 g na sadzonkę. 

Po posadzeniu ściółkuje się teren wokół nich korą sosnową, która ogranicza rozwój chwastów, chroni rośliny zimą przed przemarzaniem, a latem przed suszą.

Do istotnych zabiegów pielęgnacyjnych należy wiosenne przycinanie. W kwietniu obcina się wszystkie pędy tuż pod zasuszonym kwiatostanem. Dzięki temu rośliny bujnie odbijają świeżymi przyrostami.

Zastosowanie

Krzewinka ta dobrze wyglądają posadzone w grupie od kilku do kilkunastu sadzonek jednej odmiany. Jest podstawą ogrodów o kwaśnej ziemi i z jej udziałem można tworzyć ogrodowe wrzosowiska

Wrzos pospolity pasuje niemal do każdego stylu ogrodu – od naturalistycznego do nowoczesnego. Możemy go uprawiać w pojemnikach, donicach i ustawiać na tarasie czy balkonie.

Wrzos należy do roślin leczniczych i do tej pory jest wykorzystywany w medycynie ludowej. Jest też składnikiem win i herbat, a na północy z jego pomocą budowano nawet domy!

Wybrane odmiany

  • 'Allegretto' – o pojedynczych, purpurowoczerwonych kwiatach występujących od sierpnia do września;
  • 'Peter Sparkes' – bardzo silny wzrost, kwiaty duże, pełne, różowe, kwitnie we wrześniu;
  • 'Boskoop' – o żółtych liściach i delikatnych liliowych kwiatach rozwijających się na przełomie sierpnia i września;
  • 'Gold Haze' – o jasnożółtej barwie liści i białych kwiatach pojawiających się od sierpnia do września;
  • 'Long White' – o zielonych liściach i białych kwiatach występujących od września do października;
  • 'Silver Knight' – o charakterystycznych szaroomszonych liściach i pięknie kontrastujących fiołkowych kwiatach pojawiających się od sierpnia do września;
  • 'White Lawn' – płożące pędy (do 10 cm wysokości), białe kwiaty, najwolniej rosnąca odmiana;
  • 'Dark Star' – intensywnie rubinowo-czerwone kwiaty, kwitnienie we wrześniu.


Zdjęcia: photosforyou, Nowaja, 9883074/Pixabay, Thom Reijnders/Unsplash