Uprawa winogron w ogrodzie | Co zrobić, by miały słodkie owoce?

Winogrono, to dobrze wszystkim znana nazwa, którą stosujemy zarówno dla rośliny – winorośli właściwej (łac. Vitis vinifera), jak i jej owoców. Te znane od tysiącleci owoce, na trwale zapisały się w kulturze Europy. Można je jeść na surowo lub wytwarzać z nich wina, nalewki, a nawet dżemy i konfitury.

Dawniej winogrona kojarzone były głównie z krajami śródziemnomorskimi, jednak dziś dostępne są odmiany, które można uprawiać w polskich warunkach. Ich uprawa nie jest trudna, ale trzeba wiedzieć, jakie wymagania mają te rośliny, aby plony były obfite i smaczne. Jak uprawiać winogrona? Jak je przycinać, aby plony były obfite? Czytaj dalej.

Fot. Chiristsumo / AdobeStock

Uprawa winogron sięga starożytności, a jej nazwa pochodzi od łacińskiego słowa "vinum", oznaczającego po prostu wino. Ciekawostką jest, że według legendy greckiej, to właśnie Dionizos, bóg wina, nauczył ludzi uprawy winorośli. Kolejnym interesującym faktem jest to, że najstarsze dowody na produkcję wina z winorośli pochodzą z okolic Kaukazu i datowane są na około 6000 lat p.n.e.

Jak dbać o winogrona w ogrodzie, by zdrowo rosły obficie owocowały?

Pielęgnacja winorośli zaczyna się tak naprawdę już w momencie wyboru sadzonki w szkółce roślin ozdobnych lub centrum ogrodniczym. Później trzeba przyłożyć się do jej posadzenia. Jednak na tym praca się nie kończy ponieważ, by nasza roślina obficie plonowała i rodziła pyszne owoce.

Które odmiany wybrać? Najlepsze winorośle do polskich ogrodów

W polskich warunkach klimatycznych dobrze sprawdzają się takie odmiany winorośli, jak 'Regent', 'Rondo', 'Seyval Blanc', 'Solaris' i 'Jutrzenka'. 'Regent' jest odmianą o dużej odporności na choroby grzybowe i niskie temperatury, idealną do produkcji czerwonego wina. 'Rondo' charakteryzuje się wysoką mrozoodpornością i wczesnym dojrzewaniem, co czyni ją idealną do uprawy w chłodniejszych regionach. 'Seyval Blanc' i 'Solaris' to odmiany białe, które doskonale nadają się do produkcji win o wyraźnym aromacie i wysokiej jakości. 'Jutrzenka' natomiast jest polską odmianą deserową, cenioną za słodkie i soczyste owoce. Wybór odpowiednich odmian gwarantuje obfite plony i satysfakcję z uprawy winorośli w polskich ogrodach.

Sadzenie winogron – wybór miejsca i przygotowanie ziemi

W przypadku winogron bardzo ważne jest odpowiednie stanowisko. Chcąc uzyskać bujnie kwitnące rośliny i smaczne plony, należy wybrać miejsce dobrze nasłonecznione, które szybko się nagrzewa. Dobrze, aby było osłonięte od silnych wiatrów.

Okazuje się, że winogrona nie mają dużych wymagań, co do podłoża i dobrze rosną na większości gleb. Niemniej jednak warto zapewnić im podłoże żyzne, próchnicze, o odczynie pH od 5 do 7,5. Uprawiając winogrono na dość podmokłej glebie, należy zapewnić odpowiedni drenaż, który odprowadzi nadmiar wody. Sadzenie należy przeprowadzać na dokładnie oczyszczonej z chwastów i przekopanej ziemi, którą bardzo dobrze jest wzbogacić wcześniej kompostem lub obornikiem.

Nawożenie winogron – czym i kiedy?

Winogrona potrzebują dość dużej ilości składników pokarmowych do odpowiedniego wzrostu, kwitnienia i owocowanie. Rośliny pobierają je z gleby dość szybko, co może doprowadzić do szybkiego jej wyjałowienia, dlatego zaleca się, aby nawożenie winorośli przeprowadzać systematycznie.

Najlepiej sprawdza się nawożenie mieszane, w której wykorzystuje się zarówno nawozy sztuczne (mineralne), jak i nawozy naturalne (np. kompost). Dobrym pomysłem są również nawozy długodziałające, które wystarczy zastosować raz w roku.

Nawożenie można rozpocząć już w kwietniu, gdy rozpoczyna się okres wegetatywny roślin. W tym czasie dobrze jest dostarczyć roślinom dużo azotu, który zapewni dobry start i silny wzrost.

Nawozy należy stosować dokładnie według zaleceń producenta, odpowiednio dobierając dawkę, dzięki temu winogrona będą bujne, silne oraz odporne na choroby i szkodniki, a to da wspaniałe efekty w postaci bogatych i smacznych plonów.

Podlewanie winogron – najlepsza metoda nawadniania

Podlewanie winogron powinno być dość oszczędne, a ze względu na region pochodzenia oraz rozbudowany system korzeniowy, rośliny te lepiej znoszą suszę niż nadmiar wody. Dlatego podlewanie powinno być ograniczone do długotrwałej suszy w trakcie suchej wiosny lub upalnego lata. W takiej sytuacji winogrona najlepiej podlewać co 4-6 dni w zależności od warunków.

Ściółkowanie winorośli – zalecane nie tylko dla upraw!

Winogrona dobrze jest ściółkować, co zapobiegnie nadmiernemu parowaniu wody i rozrostowi chwastów oraz zabezpieczy korzenie przed nagłymi zmianami temperatur.

Przycinanie winogron – po co, kiedy, jak?

Winogrona należy przycinać w lutym lub marcu, jeśli nie występują już silne mrozy. Późniejsze przycinanie źle wpłynie na kondycję roślin, znacznie je osłabiając.

W tym terminie należy usunąć wszystkie zainfekowane, przemarznięte lub połamanie gałęzi. Warto również przerzedzić nieco gałęzie, jeśli winorośl się przesadnie zagęściła, co zmniejsza dopływ światła i powoduje, że owoce nie dojrzewają. Drugie przycinanie można wykonać jesienią, gdy na roślinie nie będzie już liści.  

Prowadzenie winogron – nie wolno zapomnieć o podporach i formowaniu!

Winogronom należy również zapewnić odpowiednią, dość wysoką i mocną podporę, aby mogły swobodnie wić się w górę.

Przycinanie to również formowanie winorośli. Bez tego plony będą słabsze lub w ogóle się nie pojawią. Zanim rozpocznie się przycinanie, warto pamiętać, że owoce pojawiają się jedynie na pędach tegorocznych, które wyrosły z pędów dwuletnich lub starszych. Brak cięcia powoduje nadmierny rozrost starych pędów, co zmniejsza owocowanie.

Najlepiej, aby po cięciu pozostał pień oraz dwie łozy (zdrewniała i bezlistna część krzewu), z których będą wyrastać nowe pędy (owocujące latorośle). Jedną należy zostawić dłuższą (tak, aby pozostało 6-9 pączków, czyli widocznych oczek), a drugą krótszą (2 oczka). Ta druga powinna zdrewnieć i w kolejnym sezonie będzie mogła zacząć wypuszczać latorośle. Po przycięciu łozy należy przymocować do rusztowania (podpory), aby latorośle mogły je oplatać. Na koniec sezonu, należy wyciąć owocujące w tym roku latorośle, aby inne mogły owocować.  

A rozmnażanie winogron? To łatwe – tak będziesz mieć wiele roślin z jednej

Rozmnażanie winogron można przeprowadzać na kilka sposobów. Jednymi z najczęściej wykonywanych są: 

• Sadzonki – do uzyskania sadzonek wykorzystuje się jedynie zdrewniałe pędy. Najlepiej do tego wybrać pędy o długości około 30 cm i co najmniej 5 oczkach. Sadzonki pobiera się w listopadzie i przechowuje przez zimę w piwny lub innym chłodnym miejscu. Dolne końcówki należy przysypać piaskiem, a następnie całość zabezpieczyć torfem, aby sadzonki nie przemarzły. Wczesną wiosną rośliny można przenieść na rozsadnik, zachowując 15-cm odstęp. Sadzonki szybko się ukorzeniają, dzięki czemu jesienią będzie można je przenieść do miejsca docelowego.
• Szczepienie – to dobry sposób na uprawę cennych odmian, na tych mniej pożądanych i uzyskanie zwiększonej odporności na patogeny i niekorzystne czynniki zewnętrzne. Na jednym krzewie można zaszczepić nawet kilka różnych odmian, uzyskując różnorodne plony.  
• Okład chiński – umożliwia szybkie pozyskanie wielu sadzonek. Wykonuje się go wczesną wiosną lub późną jesienią. Należy wybrać jeden pęd i zakopać go w ziemi na głębokość około 4 cm. Przez cały okres wegetatywny należy ostrożnie spulchniać podłoże i dokładnie usuwać chwasty. Z czasem zaczną wyrastać latorośle. Po opadnięciu liści pęd należy wykopać, odciąć od głównej rośliny i podzielić na sadzonki, a następnie przesadzić do miejsca docelowego.

Tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl, G.T., zdjęcia tytułowe: One, GreenThumbShots, Julitt, Oleh Marchak, Olenaa / AdobeStock; Pixabay

A ty? Jakie masz doświadczenia w uprawie winorośli? Daj znać w komentarzu!