Podlewanie zimą a susza fizjologiczna – jak chronić ogród przed zimowym odwodnieniem roślin?

Czym jest susza fizjologiczna i dlaczego występuje zimą?

Susza fizjologiczna to stan, w którym roślina ma wokół siebie wodę, ale nie może jej pobrać. Dzieje się tak, gdy gleba jest zamarznięta, a korzenie nie są w stanie zasysać wilgoci, mimo że z nadziemnej części rośliny wciąż odparowuje woda. Zjawisko to szczególnie dotyczy gatunków zimozielonych, takich jak tuje, świerki, rododendrony, laurowiśnie czy mahonie, które prowadzą wymianę gazową nawet zimą.

W efekcie roślina zaczyna tracić wodę z liści i igieł, nie mogąc jej uzupełnić. Pojawia się charakterystyczne brunatnienie igieł, zwijanie się liści, więdnięcie i zasychanie pędów, które to zjawisko często mylone jest z przemarznięciem. W rzeczywistości to właśnie brak dostępnej wody powoduje uszkodzenia tkanek. Susza fizjologiczna może wystąpić nawet przy dodatnich temperaturach, jeśli gleba była wcześniej przesuszona lub zamarznięta na dużej głębokości.

Fot. makar92 / Pixabay

Jak rozpoznać objawy suszy fizjologicznej i reagować na czas?

Pierwsze objawy suszy fizjologicznej pojawiają się zazwyczaj pod koniec zimy lub wczesną wiosną, kiedy słońce jest już silne, a gleba nadal zamarznięta. Widać wtedy, że liście lub igły zaczynają żółknąć, a wierzchołki pędów zasychają. Wbrew pozorom, podlewanie w tym momencie często przychodzi zbyt późno - kluczowe jest działanie profilaktyczne jeszcze przed nadejściem mrozów.

W listopadzie lub grudniu, gdy prognozy wskazują na suchą zimę, warto przeprowadzić tzw. podlewanie zapobiegawcze. Oznacza to obfite nawodnienie gleby wokół roślin, aby podłoże dobrze nasiąkło wodą i zamarzając, utrzymało ją w głębszych warstwach. Dzięki temu system korzeniowy ma szansę pobierać wilgoć w okresach odwilży.

W czasie zimy, jeśli warunki pozwalają (temperatura powyżej 0°C i niezamarznięta gleba), można również podlewać rośliny w bezśnieżne, suche dni. Taki zabieg znacząco ogranicza ryzyko odwodnienia i pozwala roślinom zachować turgor, czyli naturalne napięcie tkanek.

Jak zapobiegać suszy fizjologicznej w ogrodzie?

Najlepszym sposobem na uniknięcie problemu jest zwiększenie odporności roślin i zdolności gleby do zatrzymywania wody. W tym celu warto stosować ściółkowanie, które ogranicza parowanie i chroni podłoże przed nadmiernym przemarznięciem. Idealnie sprawdzą się tu kora sosnowa, zrębki, kompost lub agrowłóknina zimowa. Dobrze dobrane produkty znajdziesz w ofercie Sklep Dla Ogrodu, gdzie dostępne są zarówno materiały ściółkujące, jak i akcesoria do zimowej pielęgnacji roślin.

Pomocne są również preparaty antystresowe, które wzmacniają rośliny przed zimą i ograniczają utratę wody poprzez liście. Warto też pamiętać o nawożeniu potasowym jesienią - potas zwiększa odporność tkanek na mróz i ogranicza parowanie. W przypadku młodych nasadzeń dobrze jest zastosować osłony przeciwwiatrowe, które redukują wysuszanie przez zimne wiatry.

Nie można też zapominać o kondycji gleby - gleba dobrze napowietrzona i bogata w materię organiczną dłużej utrzymuje wilgoć. Dlatego regularne dodawanie kompostu i ograniczenie nadmiernego przekopywania gleby to ważny element profilaktyki przeciw suszy fizjologicznej.

Wiosna bez strat – dlaczego warto działać już zimą?

Rośliny, które przetrwały zimę bez oznak suszy fizjologicznej, szybciej wznawiają wegetację i lepiej reagują na nawożenie. Ich korzenie są silniejsze, a pędy nie wymagają intensywnego cięcia regeneracyjnego. W praktyce oznacza to mniej pracy wiosną i mniejsze ryzyko chorób, które często atakują osłabione rośliny.

Działkowcy i ogrodnicy, którzy świadomie podchodzą do zimowej pielęgnacji, wiedzą, że podlewanie zimą nie jest już fanaberią, ale koniecznością wynikającą ze zmian klimatycznych. Coraz cieplejsze zimy, dłuższe okresy bez opadów i gwałtowne skoki temperatur sprawiają, że susza fizjologiczna staje się jednym z największych wyzwań zimowych ogrodów.

Dlatego warto zaplanować zimową pielęgnację z wyprzedzeniem - zaopatrzyć się w odpowiednie środki, ściółki i narzędzia, a także regularnie obserwować pogodę i reagować, gdy ziemia zaczyna wysychać. To właśnie w takich działaniach ujawnia się prawdziwa troska o ogród - nie tylko wtedy, gdy wszystko kwitnie, ale też wtedy, gdy ziemia pozornie odpoczywa.

Źródło: artykuł partnera, zdjęcie tytułowe: DEWI-Stockphotos / Adobe Stock