Kamelia japońska – ozdoba, która wymaga chłodu
Kamelia japońska (Camellia japonica) to zimozielony krzew z Dalekiego Wschodu, który od wieków symbolizuje doskonałość, szlachetność i trwałość uczuć. W Japonii była uprawiana przez arystokrację, w Europie zaś ceniona za elegancję i egzotyczne piękno. Jej najbardziej cenioną cechą jest to, że kwitnie zimą lub bardzo wczesną wiosną, najczęściej od lutego do kwietnia, w czasie, gdy większość roślin dopiero budzi się do życia.
W warunkach naturalnych osiąga nawet kilka metrów wysokości, ale w uprawie doniczkowej rośnie wolno i zwykle pozostaje kompaktowa. W naszym klimacie nie znosi mrozów, dlatego wymaga całorocznej uprawy w pojemniku lub przynajmniej zimowania w chłodnym wnętrzu.
Dlaczego kamelia nie nadaje się do ogrodu? Co grozi roślinie posadzonej w gruncie?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań przez ogrodników, którzy zauroczeni urodą tej rośliny chcieliby posadzić ją w gruncie. Niestety, kamelia nie jest mrozoodporna – nawet krótkotrwałe spadki temperatury poniżej -5°C mogą uszkodzić jej pąki, liście i młode pędy. Większość odmian nie znosi przemarznięcia bryły korzeniowej, dlatego stała uprawa w ogrodzie nie wchodzi w grę.
Najlepszym rozwiązaniem jest uprawa w dużej donicy, którą wiosną i latem można wystawić na zewnątrz, a na jesień przenieść do chłodnego, jasnego pomieszczenia, np. nieogrzewanej oranżerii, ogrodu zimowego lub przedsionka.
Co lubi kamelia i jak o nią dbać?
Kamelia potrzebuje światła, ale nie toleruje bezpośredniego słońca. Idealne będzie dla niej stanowisko jasne, ale rozproszone – np. parapet okna wschodniego lub północnego. Latem dobrze czuje się na balkonie lub tarasie w półcieniu, osłonięta od wiatru i upału.
To, co wyróżnia ją na tle innych roślin doniczkowych, to potrzeba chłodu zimą. W okresie od jesieni do wiosny powinna przebywać w temperaturze od 5 do 12°C – tylko wtedy prawidłowo zawiąże pąki kwiatowe i zakwitnie. Zbyt ciepłe i suche pomieszczenie skutkuje opadaniem liści i pąków.
Ważne jest też zapewnienie wysokiej wilgotności powietrza, zwłaszcza zimą, kiedy ogrzewanie mocno je wysusza. Dobrze działa ustawienie doniczki na podstawce z keramzytem i wodą lub użycie nawilżacza powietrza.
Dlaczego zwykła ziemia uniwersalna to zły wybór?
Podłoże to jeden z kluczowych elementów udanej uprawy. Kamelia wymaga gleby o kwaśnym odczynie (pH 5–6), przepuszczalnej, bogatej w próchnicę. Najlepiej sprawdzi się gotowa ziemia do azalii i rododendronów lub własna mieszanka torfu, kory i perlitu.
Doniczka powinna mieć dobry drenaż, a na jej dnie konieczna jest warstwa keramzytu lub żwiru, aby zapobiec zastojom wody. Roślina nie toleruje „mokrych nóg” – zalanie prowadzi do gnicia korzeni i żółknięcia liści.
Czego kamelia nie znosi najbardziej?
Kamelia potrzebuje regularnego, ale umiarkowanego podlewania. Podłoże powinno być stale lekko wilgotne, ale nigdy mokre. Do podlewania najlepiej używać miękkiej wody – przegotowanej, przefiltrowanej lub deszczówki. Zimą podlewamy rzadziej, ale nie dopuszczamy do przesuszenia bryły korzeniowej.
Nawożenie rozpoczynamy wiosną, gdy zakończy się kwitnienie. Do końca sierpnia można zasilać roślinę specjalistycznym nawozem dla roślin kwasolubnych. Jesienią i zimą zasilanie wstrzymujemy – w tym czasie kamelia odpoczywa i przygotowuje się do kwitnienia.
Jak często przesadzać i czy trzeba przycinać?
Przesadzanie najlepiej wykonać wiosną, po zakończonym kwitnieniu. Nie trzeba robić tego co roku – wystarczy co 2–3 lata, kiedy korzenie wypełnią całą doniczkę. Nowe podłoże powinno być świeże, przepuszczalne i kwaśne.
Przycinanie nie jest konieczne, ale można je wykonać po przekwitnięciu, jeśli chcemy utrzymać kompaktowy pokrój krzewu. Usuwamy wówczas zbyt długie, wiotkie lub uszkodzone pędy. Pąki kwiatowe na przyszły sezon formują się latem, więc zbyt późne cięcie może je zniszczyć.
Najczęstsze problemy w uprawie kamelii japońskie – jak ich unikać?
Wrażliwa natura kamelii sprawia, że szybko reaguje na błędy w pielęgnacji. Opadanie pąków i liści to zazwyczaj efekt zbyt wysokiej temperatury, suchego powietrza, przeciągów lub przestawiania doniczki. Kamelia nie lubi zmiany miejsca – zwłaszcza podczas zawiązywania pąków.
Żółknięcie liści może wynikać z nieodpowiedniego podłoża lub podlewania twardą wodą. Czasami problemem są też choroby grzybowe, które rozwijają się w wilgotnym środowisku. W takich przypadkach warto zastosować preparat grzybobójczy i poprawić warunki uprawy.
Zdjęcie tytułowe: lenic / Adobe Stock