Chryzantema to nazwa grupy roślin należących do rodziny astrowatych (Asteraceae). Rośliny te traktowane są różnie w zależności od ujęcia systematycznego (systemu klasyfikacji) – w praktyce ogrodniczej "chryzantema" to nazwa stosowana dla złocienia ogrodowego inaczej chryzantemy ogrodowej (Chryzantemum x hortorum syn. Dendranthema x hortorum). Jest to gatunek mieszańcowy o wielkim znaczeniu w ogrodnictwie.

Byliny te mocno się rozrastają tworząc formy półkrzewu. Ich łodygi są wzniesione, grube i miękko owłosione, a u dołu niekiedy drewnieją. Ułożone skrętolegle liście mają najczęściej pierzastowcinaną blaszkę.

Chryzantemy ogrodowe znane są ze swoich pięknych kwiatów, które występują w różnych wielkościach i kolorach (najbardziej znanym jest kolor żółty). Są one typowe dla rodziny astrowatych – rurkowe i języczkowate, zebrane w kwiatostany typu koszyczek.

Są typowymi kwiatami jesieni – października i listopada, ale spotyka się też odmiany kwitnące już w sierpniu.

Wymagania i uprawa

Chryzantema w gruncie jest łatwa w uprawie, choć preferuje glebę żyzną, próchniczną, przepuszczalna o zasadowym pH. Najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych. Lubi lekko wilgotne podłoże. Można ją nawozić przed kwitnieniem.

Niektóre gatunki są całkowicie mrozoodporne (chryzantemy rabatowe), a inne wymagają przechowywania zimą w pomieszczeniach.

Roślinom tym dobrze przycinać wierzchołki, aby lepiej się rozkrzewiały. Później powinniśmy je ścinać jesienią na wysokość ok. 15 cm (po pierwszych przymrozkach, które zniszczą kwiaty).

Zastosowanie

Wśród chryzantem są gatunki sadzone na rabatach i w pojemnikach. Efektownie wyglądają posadzone w grupach, dodając jesienią barw w ogrodzie.

Pamiętajmy, że chryzantemy sprzedawane w doniczkach, w okresie Święta Zmarłych, są specjalnie prowadzone na kwiat sezonowy i nie przetrzymują zimy.

Kwiaty tych roślin są wyjątkowo trwałe po ścięciu i świetnie nadają się do wazonów (wytrzymują nawet do 4 tygodni!).

Systematyka

"Chryzantemy" to nazwa rodzajowa lub zwyczajowa, w zależności od ujęcia systematycznego:

  • rodzaju chryzantema (Dendranthema) – w Polsce uznaje się ten rodzaj, choć należy pamiętać że przez niektórych nie jest on w ogóle wyróżniany. Należą do niego byliny, które w stanie dzikim występują w Chinach, Korei, Japonii i Mongolii.
  • rodzaju złocień (Chrysantemum) – według niektórych jest to jedyna prawidłowa nazwa rodzaju (nie istnieje w tym przypadku podział na chryzantemy i złocienie). Natomiast w innych ujęciach systematycznych włączamy tutaj jedynie gatunki jednoroczne takie jak złocień karłowy, złocień polny, czy złocień trójbarwny.

Zdjęcie tytułowe: "Chryzantema wielkokwiatowa Ludo kwiaty Dendranthema x grandiflorum 1"/Babij/CC BY-SA 2.0, Prasun Bhattacharyya/Pixabay, "Chrysanthemum (Dendranthema grandiflorum) #1"/JC7001/CC BY-SA 2.0