Logo
Logo
Gardeners' world marzec - kwiecień 2020
21
Do góry

Uprawa lilaków (bzów) w ogrodzie

Lilak, nazywany potocznie „bzem”, to jeden z najpiękniej kwitnących wiosennych krzewów ogrodowych. Gęste wiechy białych, różowych lub liliowych kwiatów urzekają swoim wyglądem oraz zapachem. Ponadto jest łatwy w uprawie i nie sprawia problemów. Co warto o nim wiedzieć?

Lilak pospolity (Syringa vulgare), mimo podobieństwa nazwy, nie jest spokrewniony z bzem (łac. Sambucus). To jeden z najpopularniejszych i najmniej wymagających krzewów ogrodowych. Kwitnie od maja do późnej wiosny, a większość odmian ma charakterystyczny, przepiękny, mocny zapach.

Gdzie posadzić lilaki?

Lilaki można uprawiać w formie krzewiastej, dzikiej lub jako drzewko prowadzone na jednym pniu. Dorasta do kilku metrów wysokości. Pierwsze kwitnienie może przypadać już na 2-3 rok po posadzeniu (w dobrych warunkach). Okazałe białe, różowe i liliowe wiechy osiągają nawet 15 cm długości. Wabią motyle i inne owady.

Krzew jest kojarzony głównie z ogrodami wiejskimi. Można tworzyć z niego nieformowane żywopłoty, sadzić jako soliter (np. przy ogrodzeniu, wejściu do domu) lub wykorzystywać do tworzenia wielogatunkowych kompozycji. Jednocześnie jest to jedna z najbardziej wartościowych roślin na kwiat cięty. Niskie odmiany doskonale nadają się pojemników lub do posadzenia przy niskich płotkach.

lilaki ogrodowe bzy fot. jingoba - Pixabay.com
fot. jingoba - Pixabay.com
   
 

Najpiękniejsze odmiany lilaka pospolitego

Białe: 'Mme Florent Stepman', 'Madame Lemoine', 'Excellent', 'Miss Ellen' 'Willmott' , 'Jan Van Tol'

Różowe/liliowe: 'Katherine Havemeyer', 'Charles X', 'Michael Buchner', 'Belle de Nancy' Liliowokarminowa 'Andenken an Ludwik Spath', 'Kardynał', 'Andenken an Ludwig Späth', 'Charles Joly' Żółta 'Primrose'

Różne kolory – z obrzeżami: 'Sensation', 'Krasavitsa Moskvy'

Białoróżowe: 'Beauty of Moscow'

O nietypowych liściach: 'Aucubaefolia'

   

Wymagania i uprawa lilaków

Stanowisko
Roślina preferuje stanowiska słoneczne – wtedy najobficiej kwitnie. Znosi także warunki półcieniste. W cieniu będzie kwitła najsłabiej, a w skrajnych warunkach – wcale.

Sadzenie
Toleruje różne typy gleb. Dobre są gleby wapienne. Można go sadzić jesienią lub wiosną. Lilaki lubią podłoże przepuszczalne i próchnicze. Dołek przed sadzeniem warto wzbogacić nawozem organicznym, np. kompostem.

Podlewanie
Młode okazy zaleca się podlewać, starsze dość dobrze znoszą suszę. Dobre rezultaty osiąga się również poprzez ściółkowanie. Warstwa ściółki ze słomy lub kory ogranicza wyparowywanie wody z gleby i stopień zachwaszczenia.

Nawożenie
Wiosną lilaka warto dokarmić nawozami wieloskładnikowymi (najlepiej ze zwiększoną dawką fosforu). Rośliny warto ściółkować obornikiem lub kompostem.

Cięcie
Przekwitające kwiatostany usuwa się, aby nie osłabiały rośliny. To jednocześnie stymuluje rozwój przyszłorocznych kwiatów. Co 3-4 lata warto przeprowadzić cięcie prześwietlające i sanitarne. Usuwa się wtedy pędy słabe, zbyt zagęszczone, zdeformowane i skierowane do wnętrza korony. Pracę zaleca się wykonać po kwitnieniu. Po radykalnym cięciu roślina może nie kwitnąć przed 2 lata. Czasem zachodzi konieczność usuwania odrostów korzeniowych (można z nich rozmnażać rośliny).

Zimowanie
Gatunek jest w pełni mrozoodporny.

biały bez lilak fot. Tiger35a - Pixabay.com
fot. Tiger35a - Pixabay.com
fioletowy bez lilak fot. pixel2013 - Pixabay.com
fot. pixel2013 - Pixabay.com
fioletowy lilak bez fot. Serge Bystro Flickr
fot. Serge Bystro Flickr / CC BY 2.0

Interesujące gatunki lilaków

Tradycyjnie w ogrodach uprawiane są lilaki pospolite. Grupa jest znacznie szersza i obejmuje także inne, warte uwagi gatunki oraz botaniczne odmiany.

Lilak węgierski (Syringa josikaea) – krzew osiąga do 4 m wysokości. Rośnie wolno. Roczne przyrosty wynoszą ok. 30cm. Posiada bardziej wydłużone liście niż lilak pospolity. Kwitnie w czerwcu. Liliowe kwiaty zebrane są w wąskie wiechy o długości dochodzącej do 20 cm.

Lilak chiński (Syringa x chinensis) – posiada dość regularny, czasem kulisty pokrój. Dorasta do 5m wysokości. Wytwarza jajowate liście i duże, wiechowate kwiatostany o barwie liliowej. Kwitnie w maju.

Lilak drobnolistny (Syringa microphylla) – miniaturowy krzew osiąga do 1,5m wysokości. Liście osiągają długość 3-4 cm, różowe kwiatostany 5-10cm. Niektóre odmiany (np. 'Superba') powtarzają kwitnienie.

Lilak Mayera (Syringa meyeri) – zwykle dorasta do 1,5m wysokości. Dostępne w sprzedaży okazy są często szczepione na pniu. Liście są małe, jajowate, pofałdowane. Kwiaty tworzą niewielkie, ale liczne wiechy. Kwitnie na przełomie maja i czerwca.

Lilak kosmaty (Syringa villosa) – to dość rzadki gatunek. Dorasta do 3m wysokości. Wytwarza charakterystyczne duże, eliptyczne liście, pokryte włoskami. Różowoliliowe kwiaty są zebrane w luźne wiechy.

Tekst: Michał Mazik, zdjęcie tytułowe: agamaszota/Pixabay


Warto przeczytać

Powiązane rośliny
To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (8)

Komentarze

Nowe treści
Wieści z branży
Czytelnicy radzą

Podziel się z nami swoim ogrodniczym doświadczeniem.
W nagrodę otrzymasz wybrane czasopismo.

Pomysły na ogród
Na czasie
Pomysły na ogród
Zobacz więcej
Porady na ten tydzień
Tydzień 9, Sentencja nr:5
Tydzień 9, Sentencja nr:5
Rośliny cebulowe (przede wszystkim przebiśniegi i krokusy), które posadziliśmy we wrześniu, pojawiają się spod śniegu. Wystarczy jeden lub dwa cieplejsze dni, aby ukazały się ich piękne kwiaty.
Tydzień 9, Sentencja nr:4
Tydzień 9, Sentencja nr:4
Odgarniając śnieg ze ścieżek ogrodowych czy podjazdu pamiętajmy, aby nie przysypywać trawnika. Ubita warstwa śniegu wolniej topnieje i może powodować gnicie darni. Jeśli jednak w obrębie trawnika powstanie warstwa zamarzniętego śniegu, należy ją rozkruszyć.
Tydzień 9, Sentencja nr:3
Tydzień 9, Sentencja nr:3
Podczas pogodnych dni silne słońce wysusza rośliny, a zamarznięta ziemia uniemożliwia uzupełnienie strat wody. Powinniśmy je wtedy cieniować. Podczas odwilży podlewajmy iglaki, szczególnie te, które rosną w pojemnikach.
Tydzień 9, Sentencja nr:2
Tydzień 9, Sentencja nr:2
Niektóre byliny rosnące na rabatach (złocienie, omiegi, ostróżki, rudbekie, liliowce, rozchodniki czy funkie) można rozmnożyć przez podział kęp. Dzięki temu nie tylko rozmnożymy, ale też odmłodzimy rośliny.
Tydzień 9, Sentencja nr:1
Tydzień 9, Sentencja nr:1
W marcu możemy wysiewać do doniczek i inspektów nasiona ogrodowych roślin jednorocznych oraz warzyw (wczesne odmiany kapusty, sałaty, rzodkiewki, kopru, marchwi). W ogrodzie można siać warzywa wytrzymałe na zimno: rzodkiew, koper, cebulę, groch (należy przykryć je włókniną).
Twoja strona ogrodu