Logo
Logo
166
Okazje
Artykuł na: 6-9 minut

Choroby róż: rozpoznawanie i zwalczanie

Ochrona róż przed chorobami nie jest łatwa! Rośliny są dość kapryśne, wymagają zapewnienia dobrych warunków i starannej opieki. Nawet pomimo troskliwej pielęgnacji róże mogą chorować, szczególnie w ciepłe, deszczowe lata. Dowiedz się jak wyglądają najczęstsze choroby róż oraz jak i czym je zwalczać.

 

Ochrona róż przed chorobami

Róże nie bez przyczyny uchodzą za królowe wśród kwiatów. Odpowiednio pielęgnowane są ozdobą każdego ogrodu – niezależnie od stylu urządzania. Rośliny wymagają jednak zapewnienia dobrych warunków świetlno-glebowych i systematycznej opieki. Bardzo ważną rolę pełnią zabiegi ochronne – szczególnie przed chorobami grzybowymi i fizjologicznymi. Najważniejsza w ich przypadku jest profilaktyka – działania doraźne są bowiem mało skuteczne i prowadzą jedynie do ograniczania szkód.

Jakie działania wykonywać, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia chorób?

  • uprawa odmian odpornych na dany patogen;
  • sadzenie roślin w odpowiedniej rozstawie (nie za gęsto);
  • unikanie uprawy na glebach podmokłych lub okresowo zalewanych;
  • ochrona roślin przed nadejściem zimy (kopczykowanie i okrywanie);
  • zaprzestanie nawożenie późnym latem (szczególnie azotem);
  • cięcie dostosowane do grupy roślin bądź gatunku;
  • ograniczenie zwilżania krzewów podczas podlewania;
  • stosowanie środków stymulujących odporność roślin (np. Biochikol);
  • przemienne stosowanie fungicydów (aby patogen nie uodpornił się na substancje aktywne).

Choroby róż: objawy i zwalczanie

MĄCZNIAK PRAWDZIWY

Mączniak prawdziwy róży, fot. Scott Nelson - FlickrFot. Scott Nelson/Flickr ↓

Objawy:
Mączniak prawdziwy róży to choroba grzybowa. Objawia się występowaniem białego nalotu na roślinie. Początkowo atakuje młode, rozwijające się liście. Później jest szczególnie widoczna na starych liściach i pędach. Na liściach nalot występuje na górnej stronie, na dolnej – brak nalotu. Ponadto górna strona blaszki liściowej może przebarwiać się na czerwono. Brak plam na liściach. Po pewnym czasie porażone liście ulegają deformacji i opadają.

Przyczyny:
Do infekcji dochodzi w czasie długo utrzymującej się ciepłej, ale deszczowej pogody. Pośrednio do jej występowania przyczynia się nieodpowiednia pielęgnacja – nadmierne podlewanie, zraszanie roślin i zbyt gęste sadzenie.

Zapobieganie i zwalczanie:
Krzewy najlepiej opryskiwać profilaktycznie okresie przedwiosennym – jeszcze przed rozwojem liści. Najczęściej stosuje się uniwersalny Miedzian (2-3 kilkakrotnie w ciągu 10 dni). Ponadto warto wykorzystywać gnojówki ze skrzypu, pokrzywy i czosnku. Stare, opadłe liście powinno się grabić i palić. Po wystąpieniu objawów rośliny opryskiwać krzewy kilkakrotnie, w odstępach co kilka dni preparatami: Bravo, Discus, Score, Tiotar, Topsin.

MĄCZNIAK RZEKOMY

Objawy:
Mączniak rzekomy początkowo objawia się występowaniem jasnożółtych, nieregularnych plam na liściach. W największym stopniu dotyka górne liście, zwłaszcza w miejscach pomiędzy nerwami. Z biegiem czasu plamy mogą powiększać się i czerwienieją. Natomiast na dolnej stronie blaszki liściowej tworzy się biała, puszysta grzybnia, brak nalotu na górnej stronie. Porażone liście opadają. Mączniak rzekomy może atakować także pędy i kwiaty.

Przyczyny:
Chorobie sprzyja wilgotna pogoda, słabo przewiewne stanowiska i uprawa odmian mało odpornych na grzyba. Dodatkowo często występuje na różach, które uprawiane są na glebach ciężkich, zbitych, nieprzepuszczalnych.

Zapobieganie i zwalczanie: Walka z chorobą wygląda podobnie jak w przypadku mączniaka prawdziwego – m.in. zaleca się stosowanie Miedzianu w okresie bezlistnym. Porażone pędy wycinać i palić. Po wystąpieniu pierwszych objawów rośliny opryskiwać kilkukrotnie co 7-10 dni, stosując fungicydy przemiennie – np. Baymat, Bravo, Discus, Score, Tiotar.

CZARNA PLAMISTOŚĆ LIŚCI RÓŻY

Mączniak rzekomy, czarna plamistość rozy, fot. Public Domain - Wikimedia Commons
Fot. Public Domain/Wikimedia Commons

Objawy:
Czarna plamistość róż uchodzi za najgroźniejszą chorobę w tej grupie roślin. Początkowo objawia się występowaniem jasnobrązowych plam. Później porażone miejsca czernieją a ich obrzeża żółkną. Liście opadają masowo. Roślina w okresie jesiennym bywa pozbawiana większości liści. Wtedy wytwarza dużą ilość nowych, niezdrewniałych, słabych pędów, które nie są przygotowane do nadejścia zimy i przemarzają. Patogen zimuje w pozostawionych pędach i liściach.

Przyczyny:
Jedną z przyczyn jest umiarkowana pogoda (15-27ºC). Większe upały hamują rozwój grzyba. Do występowania plamistości przyczynia się także moczenie roślin i uprawa odmian nieodpornych na grzyba.

Zapobieganie i zwalczanie:
Porażone liście i pędy należy usuwać. W okresie bezlistnym róże zaleca się potraktować profilaktycznie fungicydem (Miedzian, Biosept, Baymat). Zabiegi wykonuje się 3-4 krotnie w ciągu 10 dni. Ponadto przez cały okres wegetacyjny warto wykonywać opryskiwanie ekologicznymi preparatami – np. ze skrzypu i pokrzywy. Nie można dopuszczać do zachwaszczenia róż. Należy stosować nawozy wieloskładnikowe – najlepiej wolnodziałające. Po wystąpieniu objawów krzewy opryskiwać kilkakrotnie co 7-10 dni preparatami: Bravo, Discus, Score, Tiotar.

RDZA RÓŻY

Rdza róży, fot. Cec-clp - Wikimedia Commons
Fot. Cec-clp/Wikimedia Commons

Objawy:
Na zewnętrznej stronie liści występują pomarańczowe plamy. Na dolnej stronie natomiast tworzą się gęste skupiska grzybów – rdzawe grudki. Choroba poraża większą część liści, które ulegają deformacji, stopniowo zasychają i opadają. Porażeniu ulegają także pędy. Występowanie rdzy nasila się wiosną – w kwietniu i maju. Grzyb zimuje na pędach i opadłych liściach.

Przyczyny:
Rdza najczęściej atakuje okazy uprawiane na glebach ciężkich, podmokłych i ubogich.

Zapobieganie i zwalczanie:
Należy unikać miejsc mało przewiewnych i sadzenia w podłożach słabej jakości. Porażone liście należy usuwać i palić. Po zauważeniu pierwszych stosuje się preparaty grzybobójcze: Bravo, Dithane NeoTec, Score. Zabiegi powtarzać wielokrotnie co 7-10 dni,. Szczególną uwagę podczas opryskiwania należy poświęcić dolnej stronie blaszek liściowych.

ANTRAKNOZA

Antraknoza róży, fot. AfroBrazilian (CC_BY-SA_3.0) - Wikimedia Commons
Fot. Sphaceloma rosarum/Wikimedia ↓

Objawy:
Początkowo objawia się więdnięciem pojedynczych pędów. Na ich powierzchni pojawiają się podłużne, szarobrązowe plamy. Na porażonych pędach liście żółkną i brunatnieją. Pędy w miejscach nekroz łatwo się wyłamują.

Przyczyny:
Chorobie sprzyja upalna pogoda przy zachowaniu dużej wilgotności powietrza. Często pojawia się przy rozmnażaniu wegetatywnym róż – ukorzenianiu sadzonek zielnych.

Zapobieganie i zwalczanie:
Porażone sadzonki należy palić. Jeśli szybko zauważyło się objawy chorobotwórcze – pomóc może zastosowanie fungicydów (Bravo, Topsin).

WERTICILIOZA

Objawy:
Choroba prowadzi do brązowienia pędów i zamierania począwszy od wierzchołków. Liście więdną, żółknieją i opadają. Grzyb przerasta pędy od środka i powoduje zablokowanie naczyń. Można to zobaczyć na przekroju pędu – widoczne są zdrewnienia. W rezultacie mocno osłabiony krzew po kilku sezonach zamiera.

Przyczyny:
Grzyb najczęściej pojawia się w drugiej połowie lata w czasie wilgotnej pogody lub po niewłaściwych zabiegach pielęgnacyjnych.

Zapobieganie i zwalczanie:
Porażone pędy należy wycinać i palić (czasem całe krzewy). Miejsca po cięciu powinno się smarować preparatem przeciwgrzybowym (np.: Funabenem). Opadłe liście należy usuwać. Rośliny można profilaktycznie podlewać rozcieńczonymi gnojówkami, np.: z czosnku.

SZARA PLEŚŃ

Objawy:
Początkowo ma postać wodnistych plam na płatkach kwiatów. Z biegiem czasu plamy powiększają się. W czasie wilgotnej pogody w ich miejscu może pojawiać się mączysty, pylisty, szarawy nalot. Choroba dotyka także pędy, które brunatnieją i zamierają. Szara pleśń może zniszczyć róże całkowicie.

Przyczyny:
Chorobie sprzyjają częste opady deszczu i duża wilgotność (powietrza i podłoża). Pośrednio wpływa na to także osłabienie roślin na wskutek mrozów lub nieprawidłowego cięcia.

Zapobieganie i zwalczanie:
Porażone pąki (oraz inne fragmenty roślin) należy usuwać i palić. Krzewy należy sadzić w przewiewnym, ale nie chłodnym miejscu. W okresie bezlistnym zaleca się stosować środki grzybobójcze (Kaptan Zawiesinowy, Teldor). Po wystąpieniu objawów krzewy opryskać preparatem: Bravo lub Topsin.

Tekst: Michał Mazik, zdjęcia w tekście: Scott Nelson/CC BY 2.0/Flickr, AfroBrazilian/CC BY-SA 3.0/Wikimedia, zdjęcie tytułowe: NinaMalyna/Fotolia

Tagi
Newsletter
Zapisz się na newsletter, aby otrzymywać od nas bezpłatne porady ogrodnicze!
Warto przeczytać
To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (14)
Powiązane rośliny
Nowe treści

 

Lista zakupów

Komentarze

Porady na ten tydzień
Tydzień 4, Sentencja nr:7
Tydzień 4, Sentencja nr:7
Odpowiednio dbaj o rośliny domowe – skąpe zimowe światło, nadmierne lub zbyt rzadkie podlewanie mogą być przyczyną zrzucania ich liści, a w skrajnych przypadkach nawet zamierania całych roślin.
Tydzień 4, Sentencja nr:5
Tydzień 4, Sentencja nr:5
Pod koniec stycznia wykonuje się bielenie pni drzew, gdy temperatura wzrośnie powyżej zera. Bielenie zapobiegnie pękaniu kory na skutek zmian temperatury oraz silnego nasłonecznienia, które są częste w późniejszych, zimowych miesiącach.
Tydzień 4, Sentencja nr:4
Tydzień 4, Sentencja nr:4
Kwiaty domowe przechodzą teraz okres spoczynku. Podlewajmy je zatem umiarkowanie i nie nawoźmy. Gatunki, które preferują wilgoć – zraszajmy. Jeśli jest możliwość, przenieśmy je w jak najwidniejsze miejsce.
Tydzień 4, Sentencja nr:3
Tydzień 4, Sentencja nr:3
Jeśli na Święta Bożego Narodzenia mieliśmy w domu choinkę w formie żywego drzewka z korzeniami, możemy zacząć proces przesadzania go do ogrodu. Nie można tego robić od razu, ale pomału, by roślina przystosowała się do nowych, surowych warunków.
Tydzień 4, Sentencja nr:2
Tydzień 4, Sentencja nr:2
W okresie odwilży podlejmy krzewy zimozielone rosnące w doniczkach na tarasie. Przez ich liście wyparowuje bowiem woda, co naraża rośliny na uschnięcie.
Tydzień 4, Sentencja nr:1
Tydzień 4, Sentencja nr:1
Możemy formować drzewa liściaste i iglaste – na wykonanie tego zabiegu mamy czas do końca marca. Pamiętajmy, że niektóre gatunki liściaste, np. klon, grab czy brzoza, po przycięciu bardzo obficie tracą soki roślinne, dlatego formuje się je od czerwca do września.
 
Serwisy partnerskie
Dom i wnętrze
Twoja strona ogrodu
 
Już jest! Nowe wydanie Gardeners` World
Gardeners' World Edycja Polska styczeń - luty 2022
Zamów z darmową dostawą do domu!