Logo
Logo
Gardeners' world listopad - grudzień 2019

Zanim opuścisz stronę, zapisz się do bezpłatnego newslettera Zielonego Ogródka i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie Magazynu
Gardeners` World Polska.

W naszym newsletterze co tydzień znajdziesz:
  • - aktualności z branży ogrodniczej,
  • - porady ogrodnicze krok po kroku,
  • - projekty i reportaże z wizyt w ogrodach,
  • - katalog roślin ogrodowych i doniczkowych.
24
Do góry

Róża. Królowa kwiatów

Róże w swej wielkiej różnorodności mają szerokie zastosowanie - mogą być uprawiane zarówno w ogrodzie, jak i w doniczkach. Jednak przede wszystkim doskonale nadają się na kwiaty cięte. Róża wygląda fantastycznie wszędzie tam, gdzie się pojawi!

Przeczytaj także
100 pomysłów na świąteczne prezenty dla ogrodników
Przeczytaj także
100 pomysłów na świąteczne prezenty dla ogrodników
Każdy ogrodnik marzy o czym innym, ale prawie każdy kocha naturalne materiały i prezenty, które kojarzą się z roślinami, naturą, ogrodem,...

Róża (Rosa) to bez wątpienia najlepiej rozpoznawalna, a zarazem jedna z najstarszych roślin ozdobnych na świecie. Chyba żaden inny kwiat nie jest, nie był i nigdy nie będzie otaczany takim podziwem i nie zdobędzie tak ogromnej popularności.

Już od samego początku zainteresowania ludzkości różami były one utożsamiane z kobiecym pięknem. Antyczni Grecy uważali je za symbol Afrodyty – bogini piękna, miłości i rozkoszy, a Egipcjanie widzieli w niej Izydę - boginię nieba i ziemi . Róża to także rzadkie imię kobiece o łacińskim pochodzeniu (łac. Rosa), symbolizuje kobietę szlachetną, ambitną, indywidualistkę, jednak z dużym poczuciem humoru.

Róże od wieków były natchnieniem dla poetów i artystów. Sławili ich piękno w poematach i pieśniach i często ich urodę porównywali do kobiet. Różami nazywali damy swego serca. Alfred Aleksander Konar mawiał że "Kobiety są jak róże - niby zupełnie do siebie podobne, a jednak zapach, forma i kolor każdej z nich jest trochę inny". Za to, Mieczysław Fogg śpiewał „Kobieta jest jak róża, ma w sobie dziwny czar...”.

Obaj mieli wiele racji! Nie ma piękniejszej rośliny i tylko różę można przyrównać do kobiety. Jednak róże potrafią boleśnie ukłuć - jak mówi popularne przysłowie „kobiety są jak róże – ranią swoim pięknem” więc trzeba z nimi uważać i pamiętać o tym, że „kobieta jest jak róża, zaniedbana mizernieje” - więc drodzy mężczyźni dbajcie o swoje „róże” – po królewsku.

róża fot. Konevi

"Królowa kwiatów" - ten przydomek róży nadała Safona – grecka poetka żyjąca na przełomie VI i VII w p.n.e.

Róża wczoraj i dziś

Róże to najstarsze rośliny ozdobne na świecie. Pierwsze dzikorosnące krzewy róż udomowiono już kilka tysięcy lat temu. Przed 5000 tysiącami lat uprawiano je już w ogrodach Mezopotamii, a 2000 tysiące lat później „podbiły” Chiny. Podobno do Europy trafiły z Persji za sprawą samego Aleksandra Wielkiego, jednak wielu naukowców temu zaprzecza. Historia róż ma wiele rozdziałów, a niektóre z nich to tylko legendy.

Starożytni Grecy, a później Rzymianie rozkochali się w różach, do tego stopnia, że nie tylko sadzili je w ogrodach ale także ozdabiali nimi swoje świątynie, domostwa, stoły, a nawet łoża – płatki róż rozrzucone na pościeli nowożeńców miały przynieść im szczęście, wkładano je nawet do poduszek. Pili także różane wino, smakowali różany miód i pałaszowali różane galaretki.

Najzamożniejsi kąpali się nawet w różanej wodzie (najstarszym pachnidle na świecie) co pozwalało im utrzymać młodość i urodę. Organizowano także różane święta – Rosalia - ku powszechnemu uwielbieniu tych pięknych kwiatów.


W Europie od średniowiecza powstawały ogrody wypełnione jedynie różami, zwane do dziś – rozariami (łac. rosarium). Najsłynniejsze powstało na początku XIX wieku we Francji. Założyła je Joséphine de Beauharnais, żona Napoleona Bonaparte. Zgromadziła w nim 400 odmian róż – czyli wszystkie dostępne w tym czasie.

Dzisiaj największe rosarium na świecie znajduje się w Niemczech w miejscowości Sangerhausen. Na powierzchni 15 ha zgromadzono 75 tys. krzewów różanych. Warto także odwiedzić największe w Polsce Rosarium w Parku Śląskim w Chorzowie (7 ha).

Olbrzymia popularność i różnorodność róż spowodowała, że powstała nawet odrębna gałąź botaniki – rodologia – nauka o różach. Obecnie istnieje ponad 4000 tysiące szlachetnych odmian róż, a każda z nich jest zupełnie inna. Dowiedz się więcej o różach z artykułu: Róże w ogrodzie - grupy i odmiany

Różnorodność form i kolorów kwiatów, a także dostępność odmian o różnym pokroju, sile wzrostu sprawia, że każdy może znaleźć różę dla siebie. Kwiaty te znajdują niezliczoną liczbę zastosowań, począwszy od klasycznych kompozycji po nowoczesne i modne aranżacje. Róża jest wszechobecna i dostępna zarówno jako produkt sezonowy jak i całoroczny.

Niestety w wyniku licznych krzyżówek ponad 80% odmian róż nie ma zapachu lub pachnie bardzo delikatnie. Na szczęście te „niedogodności” róża rekompensuje nam swoim wyglądem i trwałością.

róża fot. md97_lety97

Z pachnących płatków wyrabia się bardzo cenny olejek różany - składnik perfum i innych kosmetyków. Płatkami dekoruje się także torty i ciasta, a także robi się z nich aromatyczną konfiturę (nie próbujcie jednak zrobić jej z róż z kwiaciarni!).

Róża w ogrodzie

W każdym, nawet małym ogrodzie powinno się znaleźć miejsce dla kilku różanych krzewów. Najpopularniejsze są róże wielkokwiatowe zwane bukietowymi, gdyż idealnie nadają się na kwiaty cięte - ich kwiaty powstają na długich i sztywnych pędach, a także nieco niższe róże wielokwiatowe, zwane rabatowymi, które jak nazwa na to wskazuje doskonale nadają się na kolorowe rabaty.

W formie wysokich i gęstych nieformowanych żywopłotów można sadzić róże parkowe czyli krzaczaste (ale uwaga! Mogą dorastać do 2-3 metrów wysokości), a kratki i pergole obsadzać różami pnącymi – niektóre odmiany dorastają nawet do 6 metrów długości. W mniejszych ogrodach najlepiej sadzić róże miniaturowe lub formy pienne – szczepione na długiej i prostej podkładce.


Pielęgnacja

Wbrew obiegowym opiniom rośliny te są bardzo łatwe w uprawie i nie mają „królewskich wymagań”.

Stanowisko
Aby zdrowo rosły i pięknie kwitły róże muszą rosnąć na stanowisku słonecznym i przewiewnym (nieliczne odmiany znoszą zacienienie).

Gleba
Najlepsza będzie dla nich gleba żyzna, lekka i przepuszczalna o obojętnym lub lekko kwaśnym odczynie (w granicach 6-6,5 pH).

Podlewanie
Róże wymagają regularnego podlewania, zwłaszcza w czasie letnich upałów. Zwłaszcza młode rośliny tu po posadzeniu są wrażliwe na przesuszenie. Starsze rośliny z silnymi i rozrośniętymi korzeniami są mniej wrażliwe na krótkotrwałe okresy suszy.

Nawożenie
Róże trzeba także regularnie zasilać (najlepiej specjalnymi nawozami do róż), jednak pierwsze nawożenie wykonujemy dopiero w kolejnym roku po posadzeniu. Więcej dowiesz się z artykułu: Wymagania, uprawa i pielęgnacja róż ogrodowych


Cięcie
Najważniejszym zabiegiem pielęgnacyjnym róż jest ich cięcie! Jest ono niezbędne aby zachować odpowiedni kształt krzewów oraz usunąć pędy chore i martwe. Ma także pozytywny wpływ na wzrost i obfite kwitnienie.Zaniechanie cięcia spowoduje nadmierny wzrost pędów, zbyt duże ich zagęszczenie oraz coraz słabsze kwitnienie.

Cięcie róż przeprowadzamy raz w roku – na wiosnę (cięcie można rozpocząć już pod koniec marca, już po ustąpieniu najsilniejszych mrozów ale zwykle przeprowadza się je w połowie kwietnia, jeszcze przed wytworzeniem nowych pędów).

Zabieg wykonujemy w dzień suchy i słoneczny. Na jesieni nie przycinamy róż – usuwamy jedynie martwe gałęzie i zwiędłe kwiaty. W ciągu sezonu usuwamy systematycznie przekwitłe kwiatostany oraz odrosty korzeniowe. Więcej dowiesz się z artykułu: Przycinanie róż – po co, kiedy i jak przycinać róże?

róża fot. KRiemer

Kto pierwszy nazwał kobietę różą, był poetą. Kto to powtórzył, był tylko komplemenciarzem” – Alfred Heine.

Róże w wazonie

W Europie każdego dnia sprzedaje się miliony ciętych kwiatów róż. Choć trudno w to uwierzyć Holandia, największy producent i dystrybutor kwiatów w Europie aż 80% róż sprowadza aż z Afryki i Ameryki Południowej! Kwiaty zanim trafią do naszych wazonów, pokonują samolotami, a późnij samochodami tysiące kilometrów. Dlatego róże w wazonie żyją około 5 – 20 dni (w zależności od świeżości oraz transportu i przechowywania).

Przed wstawieniem kwiatów do wazonu przytnij ich łodygi. Do wody dodaj specjalną odżywkę do kwiatów ciętych, która znacznie przedłuży ich trwałość i ograniczy rozwój bakterii.

Wody nie musisz wymieniać, wystarczy jeśli codziennie dolejesz świeżej do takiego poziomu aby liście nie były zanurzone w wodzie. Kwiaty trzymaj w miejscu z dala od bezpośredniego światła słonecznego i kaloryfera.

Róże w doniczkach

Doniczkowe róże to najczęściej miniaturki lub odmiany opryskiwane w czasie produkcji retardantami – specjalnymi chemicznymi środkami skarlającymi.

Mają podobne wymagania do swoich ogrodowych kuzynek.

Lubią słoneczne miejsca i przewiewne miejsca (jeśli to możliwe warto je od połowy maja trzymać na zewnątrz – wcześniej chronimy je przed spadkami temperatury i przeciągami).

Preferują żyzną i przepuszczalną ziemię i regularne podlewanie. Raz na dwa tygodnie warto je zasilić nawozem do róż. Przekwitłe kwiaty usuwamy systematycznie, gdyż na miejscu starych szybko pojawią się nowe.

Róże muszą przejść w zimie okres spoczynku, dlatego też przed nadejściem mrozów chowamy je do mieszkania. Krzewy zimujemy w temperaturze około 5ºC, a na wiosnę przycinamy.

Więcej dowiesz się z artykułu: Róże w doniczkach – uprawa róż na balkonie


Tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl, zdjecie tytułowe: liceKeyStudio - Pixabay


Warto przeczytać

Komentarze

To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (12)
Powiązane rośliny
Wybrane dla Ciebie
Wieści z branży
Pomysły na Święta
Temat miesiąca
Pomysły na Święta
Zobacz więcej
Porady na ten tydzień
Tydzień 49, Sentencja nr:7
Tydzień 49, Sentencja nr:7
Nie musimy rezygnować z "żywych" kwiatów, gdy zima za oknem. W tym okresie mogą kwitnąć np. kaktusy bożonarodzeniowe (schlumbergery), ciemierniki czy kalanchoe.
Tydzień 49, Sentencja nr:6
Tydzień 49, Sentencja nr:6
Ptaki zaczynamy dokarmiać tylko wtedy, gdy pokrywa śnieżna uniemożliwia im żerowanie. Podczas bezśnieżnej zimy ptaki powinny radzić sobie same, bez naszej pomocy.
Tydzień 49, Sentencja nr:5
Tydzień 49, Sentencja nr:5
Niektóre rośliny domowe (skalnica, agapant) warto przenieść do pomieszczenia, w którym temperatura nie przekracza 10-12°C (zimą w mieszkaniu temperatura często jest bowiem zbyt wysoka, a powietrze suche). Z powodu krótkich i pochmurnych dni rośliny dobrze jest także doświetlać świetlówkami.
Tydzień 49, Sentencja nr:4
Tydzień 49, Sentencja nr:4
Formujemy drzewa liściaste i iglaste przez cały rok, ale najlepiej robić to w miesiącach listopad-marzec (WYJĄTKI: klon, grab, brzoza – po przycięciu gatunki te "płaczą", dlatego formuje się je od czerwca do września!). W przypadku drzew iglastych nie musimy zabezpieczać ran, jeśli są gatunkami żywicującymi.
Tydzień 49, Sentencja nr:1
Tydzień 49, Sentencja nr:1
Okryjmy na zimę róże. Gatunki krzewiaste (zarówno wielkokwiatowe, jak i wielokwiatowe) należy obsypać do wysokości 20 cm (np. trocinami, ziemią, piaskiem, mchem lub gałązkami drzew iglastych). Z piennych formujemy chochoł lub przyginamy gałązki do ziemi, a następnie je obsypujemy.
Twoja strona ogrodu