Logo
Logo
Gardeners' world wrzesień - październik 2020
37
Do góry
Artykuł na: 6-9 minut

Owocowe żywopłoty. Piękne, bezpieczne i pożyteczne

Jeśli do stworzenia żywopłotu wykorzystamy gatunki o ozdobnych owocach, będziemy mieć za oknem nie tylko piękną ozdobę, ale także miejsce, do którego zimą chętnie zajrzą ptaki. Jeśli utworzymy żywopłot z gatunków o jadalnych owocach, dodatkowo będziemy mogli cieszyć się ich wspaniałym smakiem.

Żywopłot może spełniać w ogrodzie wiele ważnych funkcji. Znakomicie sprawdza się jako ochrona przed wzrokiem sąsiadów, dobrze radzi sobie z nieproszonymi gośćmi, może osłaniać mniej atrakcyjne fragmenty ogrodu, a także stanowić ważny akcent dekoracyjny.

Atrakcyjna, jesienno-zimowa ozdoba

Do jednych z najpiękniejszych krzewów owocowych nadających się na żywopłoty należy ognik szkarłatny (Pyracantha coccinea). Jego kuliste, zebrane w wiszące grona owoce, zaczynają dojrzewać już pod koniec lata, zdobiąc ogród jaskrawo czerwonymi ('Red Cushion', 'Red Column'), pomarańczowymi ('Orange Glow', 'Teton') lub żółtymi owocami ('Soleil d'Or', 'Golden Charmer').

Owoce bardzo długo pozostają na pędach, dlatego są dekoracyjne także zimą. Ognik posiada też liczne, ostre, długie ciernie, dzięki czemu może spełniać w ogrodzie rolę żywopłotu obronnego.

Ognik szkarlatny, fot. Bishnu Sarangi - PixabayFot. Bishnu Sarangi/Pixabay

Ognik szkarłatny

Niestety, roślina nie jest zbyt mrozoodporna, dlatego w surowe zimy może przemarzać, a jej pąki kwiatowe mogą być uszkadzane przez wiosenne przymrozki. Dlatego też ogniki powinny być sadzone w najcieplejszych rejonach kraju, na stanowiskach zacisznych i osłoniętych od wiatru. Owoce ogników nie bardzo nadają się do spożycia, ale zimą stanowią piękną dekorację i są wartościowym pokarmem dla ptaków.

Pięknymi owocami, może pochwalić się także ligustr pospolity (Ligustrum vulgare), będący jedną z najważniejszych roślin żywopłotowych. Jego czarne, okrągłe, zebrane w luźne grona owoce, pozostają na pędach przez całą zimę. Dla człowieka są trujące, ale dla ptaków mogą stanowić wartościowy pokarm.

Owoce wielu krzewów dla ludzi są niejadalne, ale zimą stanowią piękną dekorację i są wartościowym pokarmem dla ptaków.

Ciekawy żywopłot możemy też stworzyć z krzewów śnieguliczki Doorenbosa (Symphoricarpos ×doorenbosii), śnieguliczki białej (S. albus) czy koralowej (S. orbiculatus), której okrągłe, białe, różowe lub czerwone owoce, zebrane w niewielkie pęczki, pojawiają się już w drugiej połowie lata i pozostają na pędach aż do pierwszych, silniejszych mrozów. Podobnie jak w przypadku poprzednich gatunków, nie są jadalne dla ludzi, za to chętnie spożywane przez ptaki.

Pięknymi, czerwonymi i dużymi jagodami, może się też pochwalić cis pospolity (Taxus baccata), tworzący gęste, zimozielone krzewy. Cisy rosną wolno i mogą być uprawiane w miejscach zacienionych, należy jednak pamiętać, że z wyjątkiem mięsistej osnówki, wszystkie ich części są silnie trujące, dlatego nie należy sadzić roślin w miejscach odwiedzanych przez dzieci.

Piękne owoce w żywopłocie zapewni nam także kalina koralowa (Viburnum opulus). Jej jaskrawoczerwone, okrągłe, dość duże jagody zebrane w gęste, wiszące grona, pojawiają się na pędach już pod koniec lata i długo pozostają na krzewach. Ich wartość użytkowa jest dyskusyjna (traktowane są jako trujące, ale uważa się, że po przemrożeniu lub zagotowaniu, stają się jadalne), ale dla ptaków pozostają wartościowym pokarmem.

Fot. Wouter Hagens/Wikimedia_Commons

Kalina koralowa

Wyjątkowo oryginalny, nieformowany żywopłot uzyskamy też dzięki pięknotce Bodiniera (Callicarpa bodinieri), której okrągłe, błyszczące owoce, zebrane wzdłuż pędów w gęste kępki, pojawiają się na roślinie wczesną jesienią. Ich największą atrakcją jest nietypowy, wspaniały, liliowo-fioletowy kolor, rzadko spotykany wśród roślin owocujących.

Na niewielkie żywopłoty nadają się także inne rośliny o pięknych, choć niejadalnych owocach jak np. mahonie pospolite (Mahonia aquifolium), wydające latem dekoracyjne, fioletowo-czarne owoce oraz znacznie od nich wyższe ostrokrzewy Meservy (Ilex ×meserveae) – czerwone, ozdobne owoce wydają odmiany żeńskie np. 'Blue Girl', 'Blue Princess'.

Ostrokrzew Meservy, fot. Andy Mabbett (CC_BY-SA_3.0) - Wikimedia Commons
Fot. Andy Mabbett/Wikimedia Commons

Ostrokrzew Meservy

Piękny i smaczny

Jeśli pragniemy posiadać w ogrodzie piękny, ale też praktyczny żywopłot, możemy zdecydować się na wykorzystanie do jego utworzenia roślin o jadalnych owocach. W ten sposób nie tylko zyskamy atrakcyjny żywopłot, ale będziemy mogli liczyć też na wartościowe owoce.

Pierwsze miejsce, wśród roślin żywopłotowych o jadalnych owocach, zajmuje rokitnik pospolity (Hippophae rhamnoides), zwany też wąskolistnym. Wprawdzie nie za dobrze znosi cięcie i lepiej prezentuje się w postaci obronnego żywopłotu nieformowanego (roślina posiada kolce), ale za to jego pomarańczowe, okrągłe, gęsto oblepiające gałązki owoce, zawierają w swoim składzie ogromne bogactwo witamin, soli mineralnych i wartościowych substancji odżywczych.

Na surowo są cierpkie i kwaśne, ale po przemrożeniu doskonale nadają się na przetwory i do suszenia. Jeśli jednak mają pojawić się na pędach, w pobliżu roślin żeńskich, musi rosnąć przynajmniej jeden egzemplarz męski, gdyż rokitnik jest dwupienny.

Kolejną ciekawą rośliną o jadalnych owocach, doskonale nadającą się na żywopłoty jest ałycza (Prunus cerasifera) i blisko z nią spokrewniona i często z nią mylona mirabelka (Prunus domestica subsp. syriaca). Ich gęste, mocno ulistnione pędy, znakomicie znoszą cięcie i formowanie, a dodatkowo wydają latem pyszne, okrągławe, duże owoce, przypominające smakiem i wyglądem małe śliwki. Owoce są smaczne i soczyste, dlatego można spożywać je na surowo lub przeznaczać na przetwory (np. kompoty, dżemy, konfitury, soki).

Bardzo ciekawym krzewem, który również może służyć do utworzenia żywopłotu jest głóg szkarłatny (Crataegus coccinea), głóg jednoszyjkowy (C. monogyna), dwuszyjkowy (C. laevigata). Roślina doskonale znosi cięcie (bez zabiegu osiąga duże rozmiary) i może być traktowana jako żywopłot obronny, gdyż posiada długie, sztywne, ostre ciernie. Jego owoce (IX-X) są jadalne i bardzo wartościowe, dlatego wykorzystuje się je zarówno do spożycia na surowo jak i do przygotowywania przetworów.

Głóg jednoszyjkowy, fot. Jean-Pol GRANDMONT (CC_BY_3.0) - Wikimedia Commons
Fot. Jean-Pol GRANDMONT/Wikimedia Commons ↓

Głóg jednoszyjkowy

Znacznie niższym, ale równie atrakcyjnym i wartościowym gatunkiem krzewu o jadalnych owocach jest berberys pospolity (Berberis vulgaris). Pod koniec lata obsypuje się mnóstwem podłużnych, jaskrawo ubarwionych, czerwonych owoców, które zwisają z pędów jak sznury korali. W ich składzie znajduje się wiele wartościowych substancji odżywczych i leczniczych, dlatego są bardzo cenione zarówno przez ludzi jak i przez ptaki.

Na żywopłoty nadają się także inne gatunki roślin o jadalnych owocach jak np. pigwowiec japoński (Chaenomeles japonica), dzika róża (Rosa canina), róża pomarszczona (Rosa rugosa), śliwa tarnina (Prunus spinosa), dereń jadalny (Cornus mas) czy świdośliwa olcholistna (Amelanchier alnifolia) i kanadyjska (A. canadensis), nazywana też lamarcką.

Tekst: Katarzyna Józefowicz, zdjęcia w tekście: Andy Mabbett / CC BY-SA 3.0 / LinkJean-Pol GRANDMONT / CC BY 3.0 / Link, zdjęcie tytułowe: EvgeniiAnd/Fotolia


Komentarze

Warto przeczytać

To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (4)
Nowe treści
Aktualności
Nowe rośliny
CEBULOVE
Na czasie
CEBULOVE
Zobacz więcej
Porady na ten tydzień
Tydzień 39, Sentencja nr:8
Tydzień 39, Sentencja nr:8
Zbieramy obumarłe części roślin i opadające liście. Składamy je na pryzmie kompostowej, którą dokładnie przerzucamy. Ziemia kompostowa przyda nam się na przyszły rok.
Tydzień 39, Sentencja nr:6
Tydzień 39, Sentencja nr:6
Przesadzamy drzewa i krzewy iglaste np. tuje, cisy, świerki i sosny. Zdążą się zaaklimatyzować w nowym miejscu przed nadejściem przymrozków.
Tydzień 39, Sentencja nr:5
Tydzień 39, Sentencja nr:5
Do naszych roślin na balkonie i tarasie możemy dodać rośliny kwitnące jesienią (np. chryzantemy, wrzosy).
Tydzień 39, Sentencja nr:1
Tydzień 39, Sentencja nr:1
Pod koniec września z ogrodu wykopujemy rośliny cebulowe, bulwiaste i kłączowe, które nie zimują w gruncie (begonie bulwiaste, dalie, galtonie, ismeny, kanny, krokosmie, tygrysówki, mieczyki – ścinamy ich liście na wysokości kilku centymetrów ponad bulwą).
Array
(
    [0] => SimpleXMLElement Object
        (
            [id] => 51744
            [title] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

            [alias] => badz-eko-uprawiaj-ziola-i-warzywa
            [url] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

            [urlsef] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

            [image] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

        )

    [1] => SimpleXMLElement Object
        (
            [id] => 50887
            [title] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

            [alias] => 10-wyjatkowych-miejsc-do-odwiedzenia-w-polsce
            [url] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

            [urlsef] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

            [image] => SimpleXMLElement Object
                (
                )

        )

)
Serwisy partnerskie
Dom i wnętrze
Twoja strona ogrodu
Najpopularniejszy magazyn ogrodniczy na Świecie!
Gardeners' World Edycja Polska wrzesień - październik 2020
Zamów z darmową dostawą do domu!