Logo
Logo
Gardeners' world marzec - kwiecień 2019
Do góry

Jak ochronić rośliny przed chorobami grzybowymi?

Dowiedz się, jak dochodzi do powstawania chorób grzybowych roślin i jak przebiega infekcja. Na pytanie odpowiada David Hurrion - ekspert Gardeners` World.

Kiedy na horyzoncie widać już zimę, łatwo zaniechać walki z problemami, które latem atakowały rośliny. Teraz trzeba jednak podjąć działania, by zmniejszyć prawdopodobieństwo wystąpienia infekcji grzybowych w ogrodzie w przyszłym roku.

Zdolność roślin do wytwarzania cukrów przy udziale energii słonecznej sprawia, że sporo chorób grzybowych obiera je sobie za cel. Rdze, mączniaki, grzyby powodujące więdnięcie i inne pasożytnicze gatunki żywią się bogatymi w cukier tkankami roślin. Rozwinęły wiele strategii rozprzestrzeniania się i przetrwania, które sprawiają ogrodnikom nie lada kłopoty.

Grzyby rozprzestrzeniają się i tworzą kolonie, wypuszczając miliony mikroskopijnych zarodników, które są wystarczająco lekkie, by podróżować z wiatrem. Kiedy tylko wylądują na miękkich młodych tkankach roślin lub na zranionych pędach, liściach albo kwiatach, natychmiast zaczynają „kiełkować”, pobierać sok i wytwarzać mnóstwo mikroskopijnych strzępek grzybni.

Zarodniki potrzebują ciepłego i wilgotnego środowiska do rozwoju, a nasza pogoda szczególnie temu sprzyja – zwłaszcza w tym roku! Rosnąca i rozprzestrzeniająca się grzybnia zabiera roślinie coraz więcej cukrów, a to skutkuje żółknięciem, brązowieniem i, w ekstremalnych przypadkach, czernieniem zainfekowanych tkanek.

cykl zyciowy grzyba - Gardeners World Polska 6-2017

1. Miliony grzybowych zarodników unoszą się w powietrzu i osiadają na liściach, łodygach, kwiatach i owocach roślin, gdzie „kiełkują” i rozpoczynają wzrost.

2. Rozwijająca się grzybnia wykorzystuje cukry zawarte w liściach lub innych częściach rośliny, powodując przebarwienia tkanek.

3. Grzybnie i zarodniki zimują na łodygach i opadłych liściach, skąd rozprzestrzeniają się w czasie deszczu na kolejne pędy i następne rośliny.

   

Większość grzybów ogranicza się do jednego lub wąskiego grona gatunków żywicielskich – rdze róży, malw i wyżlinu należą do osobnych gatunków grzybów atakujących tylko wybrane rośliny.

Mączniak prawdziwy atakuje wiele różnych gatunków roślin, jednak dobrze znany mączny nalot na liściach w rzeczywistości może być efektem porażenia różnymi gatunkami grzybów, z których każdy ma kilka swoich ulubionych roślin.

Wyjątkiem jest szara pleśń, Botrytis cinerea, która może porażać kwiaty i owoce jabłoni, cyklamenów, truskawek i wiele innych. Ale ogólnie mówiąc, większość grzybów infekuje wybrane gatunki roślin, więc będziesz w stanie rozpoznać grzyba, jeśli znasz jego żywiciela.

Infekcje grzybowe nie tylko brzydko wyglądają, ale mogą też stopniowo osłabiać rośliny, ograniczając ich zdolność do utrzymania zdrowych liści, wydawania kwiatów i zawiązywania owoców. Latem i jesienią grzybnia zaczyna dojrzewać i wytwarzać owocniki uwalniające zarodniki. Natychmiast przenoszą się one na kolejne rośliny lub spędzają zimę ukryte w ziemi, a później wiosną i latem infekują rosnące młode i miękkie części roślin.

Zapobiegaj chorobom grzybowym! Popraw przepływ powietrza

Kluczem do utrzymania kontroli nad chorobami grzybowymi jest ogrodnicza higiena. Regularnie zbieraj opadające liście i zwiędłe kwiaty oraz wycinaj zakażone pędy, aby zmniejszyć liczbę zarodników, które przezimują. Pod koniec roku pamiętaj o prześwietleniu nadmiernie zagęszczonych krzewów i róż. Dzięki temu umożliwisz lepszy przepływ powietrza pomiędzy liśćmi, które osuszy je między ulewami.

W trakcie sezonu solidnie podlewaj rośliny w czasie suszy, aby zapobiec stresującym je warunkom zwiększającym podatność na zakażenia grzybowe. Dokarmiaj rośliny nawozem o wysokiej zawartości potasu, dzięki któremu tkanki staną się silniejsze.

Wiosną i latem wycinaj nadmiernie zagęszczone pędy, by wpuścić więcej światła do środka roślin. Nie tylko pozwoli to zmniejszyć poziom wilgotności, ale też wzmocni pędy i umożliwi im uzyskanie odpowiedniej odporności na infekcje.

choroby roślin - Gardeners World Polska 6-2017
4 sposoby na ograniczenie infekcji grzybowych
Zbierz opadłe liście i spal je lub wyrzuć do śmietnika, ponieważ grzybnia i zarodniki grzybów mogą w nich przezimować i w kolejnym roku ponownie zarazić rośliny. Usuń osłabione chorobą rośliny – spal je lub wyrzuć do śmieci. Nie wymieniaj ich na nowe okazy tego samego gatunku, ponieważ one także mogą zostać zakażone.
Wytnij pędy, na których zauważysz oznaki czarnej plamistości, rdzy lub mączniaka. Te choroby grzybowe mogą przenosić się ze starych pędów na pąki, z których rozwiną się nowe, przyszłoroczne pędy. Wyściółkuj ziemię warstwą dobrze rozłożonego kompostu (5 cm) lub kamyków (2–3 cm). Zakryjesz i uwięzisz w ten sposób zarodniki grzybów, powstrzymując je przed przenoszeniem się w czasie deszczu.

Czytelnicy radzą... jak zapobiegać chorobom grzybowym

Pozbądź się zakażonych resztek roślin, paląc je, i nigdy nie rób z nich kompostu. Jill Keep, e-mail

W czasie ciepłej pogody jak najczęściej wietrz szklarnię, aby utrzymać przepływ powietrza i obniżyć wilgotność, która sprzyja rozwojowi chorób grzybowych. Dawn McInerny, Essex

Uprawiaj pnącza na wolno stojących podporach zamiast przy murze, żeby umożliwić dostęp powietrza do liści. J. Baker, Dorset

Nie sadź roślin zbyt gęsto – spowolnisz przenoszenie się grzyba pomiędzy sadzonkami. Trevor Austin, Dublin

Popiół drzewny z ogniska rozrzuć pod wiciokrzewami i roślinami, które poraża mączniak. Popiół pomoże roślinom się wzmocnić i obronić przed infekcją. Martin White, Birmingham

Podlej zarażone rośliny rozcieńczonym nawozem z wodorostów i dbaj o dobry stan podłoża, każdej wiosny rozkładając ściółkę z kompostu. Katie Kavanagh, Somerset

Jeśli mam silnie porażone rośliny, wolę je wyrwać, zamiast opryskiwać – zwłaszcza warzywa. David says June Saddington, e-mail

   
Gardeners World Edycja Polska Gardeners` World Edycja Polska - Listopad-Grudzień 2017, zdjęcia: Sarah Cuttle, Tim Sandall, rysunki: Jane smith
   
Mollie Potrafi listopad - grudzień 2018

Mollie Potrafi

Światowy bestseller aktywnych kobiet

O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą luty 2019

O Czym Lekarze Ci Nie Powiedzą

Twoje zdrowie w Twoich rękach

Holistic Health styczeń - luty 2019

Holistic Health

Porady lekarzy praktykujących medycynę holistyczną

Gardeners' World Edycja Polska marzec - kwiecień 2019

Gardeners' World Edycja Polska

Najlepsze inspiracje i porady ogrodnicze

100 Odpowiedzi na Pytania Ogrodników 2015

100 Odpowiedzi na Pytania Ogrodników

Nowość na polskim rynku oraz w Ulubionym Kiosku!

Digital Camera Polska luty 2019

Digital Camera Polska

Wszystko o fotografii cyfrowej. Spójrz na świat z perspektywy obiektywu.

Dom Polski 2019

Dom Polski

Jak zbudować dom tańszy niż mieszkanie

ABC Budowania 2018

ABC Budowania

To, co koniecznie musisz wiedzieć, żeby Twój pierwszy dom był dla Ciebie, a nie dla wroga

Czas na Wnętrze marzec 2019

Czas na Wnętrze

Od inspiracji do realizacji

Budujemy Dom styczeń - luty 2019

Budujemy Dom

Dla budujących dom i wykonawców