Logo
Logo
62
Do góry
Artykuł na: 4-5 minut

Jak zimują choroby warzyw? Co zrobić, by ograniczyć ich występowanie?

Choroby nękające rośliny warzywne to utrapienie każdego ogrodnika. Zanim jednak zaczniemy z nimi walczyć sprawdźmy, jak można im zapobiegać.

Przeczytaj także
Już czas na wysiewanie nasion warzyw. Sprawdź, to łatwe!
Przeczytaj także
Już czas na wysiewanie nasion warzyw. Sprawdź, to łatwe!
Jeśli planujesz samodzielną uprawę warzyw z siewu, ten poradnik jest dla Ciebie! Dowiedz się wszystkiego, co będzie niezbędne, by zacząć wspaniałą...

Jak zimują choroby warzyw?

Jedną z przyczyn inwazji chorób w sezonie wiosenno-letnim jest zdolność patogenów do skutecznego zimowania. Mikroorganizmy wywołujące choroby roślin mają na to różne sposoby i mogą przetrwać poza organizmem żywiciela od kilku (2-3 lat) do kilkunastu lat (zwykle do 8-10 lat). Ale zdarzają się też rekordziści potrafiący przetrwać nawet do 20 lat, jak np. bakteryjna cętkowatość pomidora. W tym celu choroby wytwarzają formy przetrwalnikowe (np. zarodniki), które mogą przez dłuższy czas czekać w uśpieniu na dogodne warunki do rozwoju. Najczęściej zimują na nasionach roślin, ale chętnie lokują się też na resztkach pożniwnych, chwastach, a nawet w glebie.

bakteryjna kanciastosc ogorka Fotolia_219404583fot. saratmFot. saratm/Fotolia

Objawy bakteryjnej kanciastości ogórka.

W nasionach roślin

Nasiona na swoje zimowisko najczęściej wybierają formy przetrwalnikowe takich chorób jak: grzybowe - antraknoza fasoli, septorioza selera, askochytoza grochu, bakteryjne – bakteryjna cętkowatość pomidora, bakterioza obwódkowa fasoli, kanciasta plamistość ogórka, rak pomidora oraz wirusowe - mozaika fasoli, mozaika pomidora.

W resztkach pożniwnych

Niektóre patogeny preferują resztki pożniwne, pozostawione w warzywniku po zbirach. W ten sposób zimują min. organizmy odpowiedzialne za czarną zgniliznę kapustnych (bakterie) oraz wiele chorób grzybowych m.in.: alternarioza naci marchwi, mączniak rzekomy grochu, szara pleśń, antraknoza fasoli, chwościk buraka, alternarioza pomidora, septorioza selera czy zgorzel podstawy łodyg pomidora.

W podłożu

Część patogenów zimuje bezpośrednio w glebie, szczególnie jeśli jest ona zasobna w materię organiczną (często nawożona kompostem lub obornikiem). Należą do nich m.in. patogeny odpowiedzialne za fuzaryjne więdniecie ogórka, werticiliozę truskawki czy fytoftorozę papryki.

W innych roślinach

Niektóre choroby wybierają na zimowisko chwasty lub rośliny wieloletnie. Na chwastach z rodziny kapustnych (np. taszniku, tobołkach czy świerzepie) mogą zimować przetrwalniki chorób warzyw kapustnych (np. kiła kapusty), natomiast na chwastach i roślinach wieloletnich (np. mniszku lekarskim, babce lancetowatej czy floksie wiechowatym), chętnie zimują zarodniki mączniaka prawdziwego dyniowatych.

mączniak prawdziwy na liściach dyni Fotolia_180956631fot. Miyuki SatakeFot. Miyuki Satake/Fotolia

Mączniak prawdziwy na liściach dyni.

Sposoby zapobiegania chorobom

Znając zwyczaje patogenów wywołujących choroby warzyw, w znacznym stopniu możemy utrudnić im funkcjonowanie i ograniczyć inwazję w kolejnym sezonie. W tym celu starajmy się:

  • wykorzystywać do siewu wyłącznie zdrowe nasiona pochodzące z pewnego źródła,
  • zaprawiać nasiona przed siewem przeciwko chorobom grzybowym,
  • niszczyć chwasty w warzywniku,
  • uprawiać rośliny wieloletnie z dala od warzywnika (np. floksy w znacznej odległości od roślin dyniowatych),
  • dokładnie zbierać i niszczyć resztki pożniwne,
  • odkażać podłoże pod osłonami (szklarnie, tunele),
  • na otwartej przestrzeni stosować płodozmian; czasem wystarczy odczekać 2-3 lata z uprawą tego samego gatunku w tym samym miejscu (np. w przypadku septoriozy selera), innym razem może być potrzebne 4-5 lat przerwy (np. w przypadku antraknozy fasoli), a kiedy indziej nawet 8 lat (w przypadku białej zgnilizny cebuli).

Tekst: Katarzyna Józefowicz, zdjęcie tytułowe: Alexas_Fotos/Pixabay


Warto przeczytać

Komentarze

Powiązane artykuły
To Cię zainteresuje
Popularne rośliny
PTAKI
Na czasie
PTAKI
Zobacz więcej
Porady na ten tydzień
Tydzień 2, Sentencja nr:7
Tydzień 2, Sentencja nr:7
Dla wielu ptaków przysmakiem jest tłuszcz zwierzęcy (słonina lub łój), a także zalane roztopionym tłuszczem nasiona i orzechy – tzw. zimowe kule.
Tydzień 2, Sentencja nr:5
Tydzień 2, Sentencja nr:5
Możemy zająć się świerkiem lub jodłą w donicy, które służyły jako choinka – drzewko umieszcza się w jasnym, chłodnym pomieszczeniu (nie wolno wystawiać go na dwór, gdyż może zmarznąć). Należy je regularnie podlewać, aż do wiosny (koniec marca, kwiecień), kiedy wysadza się je do ogrodu.
Tydzień 2, Sentencja nr:4
Tydzień 2, Sentencja nr:4
Regularnie usuwajmy nadmiar śniegu z iglaków o pokroju kolumnowym, ponieważ może on spowodować wyłamanie gałęzi i deformację krzewów. Warto także podwiązać gałęzie iglaków – trudniej będzie im ugiąć się pod ciężkim, mokrym śniegiem.
Tydzień 2, Sentencja nr:3
Tydzień 2, Sentencja nr:3
Możemy formować drzewa liściaste i iglaste, oprócz "płaczących" gatunków takich jak klon, grab czy brzoza (formuje się je od czerwca do września!).
Tydzień 2, Sentencja nr:1
Tydzień 2, Sentencja nr:1
W okresie odwilży podlejmy krzewy zimozielone. Przez ich liście wyparowuje bowiem woda, co naraża rośliny na uschnięcie.
Serwisy partnerskie
Dom i wnętrze
Twoja strona ogrodu