Logo
Logo
72
Do góry
Artykuł na: 4-5 minut

Jak zimują choroby warzyw? Co zrobić, by ograniczyć ich występowanie?

Choroby nękające rośliny warzywne to utrapienie każdego ogrodnika. Zanim jednak zaczniemy z nimi walczyć sprawdźmy, jak można im zapobiegać.

 

Jak zimują choroby warzyw?

Jedną z przyczyn inwazji chorób w sezonie wiosenno-letnim jest zdolność patogenów do skutecznego zimowania. Mikroorganizmy wywołujące choroby roślin mają na to różne sposoby i mogą przetrwać poza organizmem żywiciela od kilku (2-3 lat) do kilkunastu lat (zwykle do 8-10 lat). Ale zdarzają się też rekordziści potrafiący przetrwać nawet do 20 lat, jak np. bakteryjna cętkowatość pomidora. W tym celu choroby wytwarzają formy przetrwalnikowe (np. zarodniki), które mogą przez dłuższy czas czekać w uśpieniu na dogodne warunki do rozwoju. Najczęściej zimują na nasionach roślin, ale chętnie lokują się też na resztkach pożniwnych, chwastach, a nawet w glebie.

bakteryjna kanciastosc ogorka Fotolia_219404583fot. saratmFot. saratm/Fotolia

Objawy bakteryjnej kanciastości ogórka.

W nasionach roślin

Nasiona na swoje zimowisko najczęściej wybierają formy przetrwalnikowe takich chorób jak: grzybowe - antraknoza fasoli, septorioza selera, askochytoza grochu, bakteryjne – bakteryjna cętkowatość pomidora, bakterioza obwódkowa fasoli, kanciasta plamistość ogórka, rak pomidora oraz wirusowe - mozaika fasoli, mozaika pomidora.

W resztkach pożniwnych

Niektóre patogeny preferują resztki pożniwne, pozostawione w warzywniku po zbirach. W ten sposób zimują min. organizmy odpowiedzialne za czarną zgniliznę kapustnych (bakterie) oraz wiele chorób grzybowych m.in.: alternarioza naci marchwi, mączniak rzekomy grochu, szara pleśń, antraknoza fasoli, chwościk buraka, alternarioza pomidora, septorioza selera czy zgorzel podstawy łodyg pomidora.

W podłożu

Część patogenów zimuje bezpośrednio w glebie, szczególnie jeśli jest ona zasobna w materię organiczną (często nawożona kompostem lub obornikiem). Należą do nich m.in. patogeny odpowiedzialne za fuzaryjne więdniecie ogórka, werticiliozę truskawki czy fytoftorozę papryki.

W innych roślinach

Niektóre choroby wybierają na zimowisko chwasty lub rośliny wieloletnie. Na chwastach z rodziny kapustnych (np. taszniku, tobołkach czy świerzepie) mogą zimować przetrwalniki chorób warzyw kapustnych (np. kiła kapusty), natomiast na chwastach i roślinach wieloletnich (np. mniszku lekarskim, babce lancetowatej czy floksie wiechowatym), chętnie zimują zarodniki mączniaka prawdziwego dyniowatych.

mączniak prawdziwy na liściach dyni Fotolia_180956631fot. Miyuki SatakeFot. Miyuki Satake/Fotolia

Mączniak prawdziwy na liściach dyni.

Sposoby zapobiegania chorobom

Znając zwyczaje patogenów wywołujących choroby warzyw, w znacznym stopniu możemy utrudnić im funkcjonowanie i ograniczyć inwazję w kolejnym sezonie. W tym celu starajmy się:

  • wykorzystywać do siewu wyłącznie zdrowe nasiona pochodzące z pewnego źródła,
  • zaprawiać nasiona przed siewem przeciwko chorobom grzybowym,
  • niszczyć chwasty w warzywniku,
  • uprawiać rośliny wieloletnie z dala od warzywnika (np. floksy w znacznej odległości od roślin dyniowatych),
  • dokładnie zbierać i niszczyć resztki pożniwne,
  • odkażać podłoże pod osłonami (szklarnie, tunele),
  • na otwartej przestrzeni stosować płodozmian; czasem wystarczy odczekać 2-3 lata z uprawą tego samego gatunku w tym samym miejscu (np. w przypadku septoriozy selera), innym razem może być potrzebne 4-5 lat przerwy (np. w przypadku antraknozy fasoli), a kiedy indziej nawet 8 lat (w przypadku białej zgnilizny cebuli).

Tekst: Katarzyna Józefowicz, zdjęcie tytułowe: Alexas_Fotos/Pixabay

Warto przeczytać
Powiązane artykuły

Komentarze

BALKON
Na czasie
BALKON
Zobacz więcej
Porady na ten tydzień
Tydzień 19, Sentencja nr:5
Tydzień 19, Sentencja nr:5
Rabaty bylinowe odchwaszczamy, spulchniamy glebę i ściółkujemy ją torfem, a następnie nawozimy nawozem długo działającym, np. Osmocote.
Tydzień 19, Sentencja nr:4
Tydzień 19, Sentencja nr:4
Nawozimy trawnik. Nawożenie przeprowadzone 3-4 razy w sezonie zapewni murawie odporność i ładny wygląd. W maju można zastosować pełnoskładnikowy nawóz mineralny (np. Azofoska, Polifoska). Po rozsypaniu nawozu murawę trzeba obficie podlać. Nie należy nawozić trawnika w czasie suszy.
Tydzień 19, Sentencja nr:3
Tydzień 19, Sentencja nr:3
Do oczka wodnego możemy już wpuścić ryby. Wodę w stawie należy systematycznie oczyszczać z glonów i obumarłych szczątków roślin. Ciągły przepływ wody w zbiorniku (np. dzięki fontannie bądź kaskadzie) ograniczy ilość glonów.
Tydzień 19, Sentencja nr:2
Tydzień 19, Sentencja nr:2
Możemy sadzić w ogrodzie krzewy ozdobne sprzedawane w pojemnikach (ich wybór jest o tej porze roku bardzo duży). W tym celu wykopujemy dołek nieco większy niż bryła korzeniowa. Po posadzeniu rośliny, wokół szyjki korzeniowej formujemy misę, w której będzie zatrzymywać się woda.
Tydzień 19, Sentencja nr:1
Tydzień 19, Sentencja nr:1
Maj jest miesiącem, gdy trawa rośnie intensywnie, należy więc ją kosić regularnie, przynajmniej raz na dwa tygodnie. Kosimy w bezdeszczowe dni, kiedy trawa jest sucha (koszenie wilgotnej murawy może doprowadzić do zniszczenia sprzętu oraz zwiększyć ryzyko powstania chorób grzybowych na trawniku), na wysokość nie mniejszą niż 3,5 cm.
 
Twoja strona ogrodu