Logo
Logo
Gardeners' world marzec - kwiecień 2020
62
Do góry
Artykuł na: 4-5 minut

Jak zimują choroby warzyw? Co zrobić, by ograniczyć ich występowanie?

Choroby nękające rośliny warzywne to utrapienie każdego ogrodnika. Zanim jednak zaczniemy z nimi walczyć sprawdźmy, jak można im zapobiegać.

Jak zimują choroby warzyw?

Jedną z przyczyn inwazji chorób w sezonie wiosenno-letnim jest zdolność patogenów do skutecznego zimowania. Mikroorganizmy wywołujące choroby roślin mają na to różne sposoby i mogą przetrwać poza organizmem żywiciela od kilku (2-3 lat) do kilkunastu lat (zwykle do 8-10 lat). Ale zdarzają się też rekordziści potrafiący przetrwać nawet do 20 lat, jak np. bakteryjna cętkowatość pomidora. W tym celu choroby wytwarzają formy przetrwalnikowe (np. zarodniki), które mogą przez dłuższy czas czekać w uśpieniu na dogodne warunki do rozwoju. Najczęściej zimują na nasionach roślin, ale chętnie lokują się też na resztkach pożniwnych, chwastach, a nawet w glebie.

bakteryjna kanciastosc ogorka Fotolia_219404583fot. saratmFot. saratm/Fotolia

Objawy bakteryjnej kanciastości ogórka.

W nasionach roślin

Nasiona na swoje zimowisko najczęściej wybierają formy przetrwalnikowe takich chorób jak: grzybowe - antraknoza fasoli, septorioza selera, askochytoza grochu, bakteryjne – bakteryjna cętkowatość pomidora, bakterioza obwódkowa fasoli, kanciasta plamistość ogórka, rak pomidora oraz wirusowe - mozaika fasoli, mozaika pomidora.

W resztkach pożniwnych

Niektóre patogeny preferują resztki pożniwne, pozostawione w warzywniku po zbirach. W ten sposób zimują min. organizmy odpowiedzialne za czarną zgniliznę kapustnych (bakterie) oraz wiele chorób grzybowych m.in.: alternarioza naci marchwi, mączniak rzekomy grochu, szara pleśń, antraknoza fasoli, chwościk buraka, alternarioza pomidora, septorioza selera czy zgorzel podstawy łodyg pomidora.

W podłożu

Część patogenów zimuje bezpośrednio w glebie, szczególnie jeśli jest ona zasobna w materię organiczną (często nawożona kompostem lub obornikiem). Należą do nich m.in. patogeny odpowiedzialne za fuzaryjne więdniecie ogórka, werticiliozę truskawki czy fytoftorozę papryki.

W innych roślinach

Niektóre choroby wybierają na zimowisko chwasty lub rośliny wieloletnie. Na chwastach z rodziny kapustnych (np. taszniku, tobołkach czy świerzepie) mogą zimować przetrwalniki chorób warzyw kapustnych (np. kiła kapusty), natomiast na chwastach i roślinach wieloletnich (np. mniszku lekarskim, babce lancetowatej czy floksie wiechowatym), chętnie zimują zarodniki mączniaka prawdziwego dyniowatych.

mączniak prawdziwy na liściach dyni Fotolia_180956631fot. Miyuki SatakeFot. Miyuki Satake/Fotolia

Mączniak prawdziwy na liściach dyni.

Sposoby zapobiegania chorobom

Znając zwyczaje patogenów wywołujących choroby warzyw, w znacznym stopniu możemy utrudnić im funkcjonowanie i ograniczyć inwazję w kolejnym sezonie. W tym celu starajmy się:

  • wykorzystywać do siewu wyłącznie zdrowe nasiona pochodzące z pewnego źródła,
  • zaprawiać nasiona przed siewem przeciwko chorobom grzybowym,
  • niszczyć chwasty w warzywniku,
  • uprawiać rośliny wieloletnie z dala od warzywnika (np. floksy w znacznej odległości od roślin dyniowatych),
  • dokładnie zbierać i niszczyć resztki pożniwne,
  • odkażać podłoże pod osłonami (szklarnie, tunele),
  • na otwartej przestrzeni stosować płodozmian; czasem wystarczy odczekać 2-3 lata z uprawą tego samego gatunku w tym samym miejscu (np. w przypadku septoriozy selera), innym razem może być potrzebne 4-5 lat przerwy (np. w przypadku antraknozy fasoli), a kiedy indziej nawet 8 lat (w przypadku białej zgnilizny cebuli).

Tekst: Katarzyna Józefowicz, zdjęcie tytułowe: Alexas_Fotos/Pixabay


Warto przeczytać

To Cię zainteresuje

Komentarze

Nowe treści
Wieści z branży
WIELKANOC
Na czasie
WIELKANOC
Zobacz więcej
Porady na ten tydzień
Tydzień 15, Sentencja nr:5
Tydzień 15, Sentencja nr:5
Możemy wyściółkować glebę pod krzewami, używając torfu, rozdrobnionej kory drzew iglastych, kompostu liściowego lub igliwia sosnowego. Warstwa ściółki o grubości 5 cm utrudni parowanie wody z gleby i ograniczy rozwój chwastów.
Tydzień 15, Sentencja nr:4
Tydzień 15, Sentencja nr:4
Do połowy kwietnia można sadzić rośliny balotowane (z bryłą korzeniową ściśle owiniętą tkaniną jutową).
Tydzień 15, Sentencja nr:3
Tydzień 15, Sentencja nr:3
Jeśli na trawniku pojawił się mech, dobrze jest przeprowadzić piaskowanie. Zabieg ten poprawi porowatość i przepuszczalność podłoża, a tym samym umożliwi wzrost nowym źdźbłom trawy.
Tydzień 15, Sentencja nr:2
Tydzień 15, Sentencja nr:2
W kwietniu rozpoczyna się intensywny wzrost traw. Wymaga to rozpoczęcia cotygodniowego koszenia, które sprzyja prawidłowemu krzewieniu darni.
Tydzień 15, Sentencja nr:1
Tydzień 15, Sentencja nr:1
Pamiętajmy o regularnym podlewaniu i nawożeniu roślin domowych bo właśnie teraz intensywnie rosną. Kwiaty domowe w dalszym ciągu możemy przesadzać i przygotowywać sadzonki.
Twoja strona ogrodu