Logo
Logo
Gardeners' world lipiec - sierpień 2019
62
Do góry
Artykuł na: 4-5 minut

Jak zimują choroby warzyw? Co zrobić, by ograniczyć ich występowanie?

Choroby nękające rośliny warzywne to utrapienie każdego ogrodnika. Zanim jednak zaczniemy z nimi walczyć sprawdźmy, jak można im zapobiegać.

Jak zimują choroby warzyw?

Jedną z przyczyn inwazji chorób w sezonie wiosenno-letnim jest zdolność patogenów do skutecznego zimowania. Mikroorganizmy wywołujące choroby roślin mają na to różne sposoby i mogą przetrwać poza organizmem żywiciela od kilku (2-3 lat) do kilkunastu lat (zwykle do 8-10 lat). Ale zdarzają się też rekordziści potrafiący przetrwać nawet do 20 lat, jak np. bakteryjna cętkowatość pomidora. W tym celu choroby wytwarzają formy przetrwalnikowe (np. zarodniki), które mogą przez dłuższy czas czekać w uśpieniu na dogodne warunki do rozwoju. Najczęściej zimują na nasionach roślin, ale chętnie lokują się też na resztkach pożniwnych, chwastach, a nawet w glebie.

bakteryjna kanciastosc ogorka Fotolia_219404583fot. saratmObjawy bakteryjnej kanciastości ogórka. Fot. saratm/Fotolia

W nasionach roślin

Nasiona na swoje zimowisko najczęściej wybierają formy przetrwalnikowe takich chorób jak: grzybowe - antraknoza fasoli, septorioza selera, askochytoza grochu, bakteryjne – bakteryjna cętkowatość pomidora, bakterioza obwódkowa fasoli, kanciasta plamistość ogórka, rak pomidora oraz wirusowe - mozaika fasoli, mozaika pomidora.

W resztkach pożniwnych

Niektóre patogeny preferują resztki pożniwne, pozostawione w warzywniku po zbirach. W ten sposób zimują min. organizmy odpowiedzialne za czarną zgniliznę kapustnych (bakterie) oraz wiele chorób grzybowych m.in.: alternarioza naci marchwi, mączniak rzekomy grochu, szara pleśń, antraknoza fasoli, chwościk buraka, alternarioza pomidora, septorioza selera czy zgorzel podstawy łodyg pomidora.

W podłożu

Część patogenów zimuje bezpośrednio w glebie, szczególnie jeśli jest ona zasobna w materię organiczną (często nawożona kompostem lub obornikiem). Należą do nich m.in. patogeny odpowiedzialne za fuzaryjne więdniecie ogórka, werticiliozę truskawki czy fytoftorozę papryki.

W innych roślinach


Niektóre choroby wybierają na zimowisko chwasty lub rośliny wieloletnie. Na chwastach z rodziny kapustnych (np. taszniku, tobołkach czy świerzepie) mogą zimować przetrwalniki chorób warzyw kapustnych (np. kiła kapusty), natomiast na chwastach i roślinach wieloletnich (np. mniszku lekarskim, babce lancetowatej czy floksie wiechowatym), chętnie zimują zarodniki mączniaka prawdziwego dyniowatych.

mączniak prawdziwy na liściach dyni Fotolia_180956631fot. Miyuki SatakeMączniak prawdziwy na liściach dyni. Fot. Miyuki Satake/Fotolia

Sposoby zapobiegania chorobom

Znając zwyczaje patogenów wywołujących choroby warzyw, w znacznym stopniu możemy utrudnić im funkcjonowanie i ograniczyć inwazję w kolejnym sezonie. W tym celu starajmy się:

  • wykorzystywać do siewu wyłącznie zdrowe nasiona pochodzące z pewnego źródła,
  • zaprawiać nasiona przed siewem przeciwko chorobom grzybowym,
  • niszczyć chwasty w warzywniku,
  • uprawiać rośliny wieloletnie z dala od warzywnika (np. floksy w znacznej odległości od roślin dyniowatych),
  • dokładnie zbierać i niszczyć resztki pożniwne,
  • odkażać podłoże pod osłonami (szklarnie, tunele),
  • na otwartej przestrzeni stosować płodozmian; czasem wystarczy odczekać 2-3 lata z uprawą tego samego gatunku w tym samym miejscu (np. w przypadku septoriozy selera), innym razem może być potrzebne 4-5 lat przerwy (np. w przypadku antraknozy fasoli), a kiedy indziej nawet 8 lat (w przypadku białej zgnilizny cebuli).

 

Tekst: Katarzyna Józefowicz, zdjęcie tytułowe: Alexas_Fotos/Pixabay

Komentarze

To Cię zainteresuje

 

Nowe treści
Wieści z branży

 

Warto przeczytać
Porady na ten tydzień
Tydzień 29, Sentencja nr:7
Tydzień 29, Sentencja nr:7
Boczne pędy pomidora, wyrastające w kątach liści, w dalszym ciągu należy usuwać. Po pierwszym zbiorze trzeba je także zasilić (Azofoską, saletrą amonową, itp.).
Tydzień 29, Sentencja nr:5
Tydzień 29, Sentencja nr:5
Pamiętajmy o regularnym podlewaniu i koszeniu trawnika – najlepiej raz lub dwa razy w tygodniu. W tym tygodniu możemy go też nawieźć.
Tydzień 29, Sentencja nr:4
Tydzień 29, Sentencja nr:4
Oczyśćmy oczko wodne z glonów. Trzeba też pamiętać o dokarmianiu ryb, gdy zbiornik jest niewielki.
Tydzień 29, Sentencja nr:2
Tydzień 29, Sentencja nr:2
Przycinamy jabłonie – usuwamy pionowo rosnące pędy tegoroczne i trzeba skrócić pędy wyrastające tuż przy jabłkach.
Tydzień 29, Sentencja nr:1
Tydzień 29, Sentencja nr:1
Podczas suszy, aby proces rozkładu przebiegał szybciej i lepiej, podlejmy pryzmę kompostową. Warto ją także przerzucić.
Twoja strona ogrodu