Logo
Logo
Gardeners' world listopad - grudzień 2021
72
Okazje
Artykuł na: 4-5 minut

Jak zimują choroby warzyw? Co zrobić, by ograniczyć ich występowanie?

Choroby nękające rośliny warzywne to utrapienie każdego ogrodnika. Zanim jednak zaczniemy z nimi walczyć sprawdźmy, jak można im zapobiegać.

 

Jak zimują choroby warzyw?

Jedną z przyczyn inwazji chorób w sezonie wiosenno-letnim jest zdolność patogenów do skutecznego zimowania. Mikroorganizmy wywołujące choroby roślin mają na to różne sposoby i mogą przetrwać poza organizmem żywiciela od kilku (2-3 lat) do kilkunastu lat (zwykle do 8-10 lat). Ale zdarzają się też rekordziści potrafiący przetrwać nawet do 20 lat, jak np. bakteryjna cętkowatość pomidora. W tym celu choroby wytwarzają formy przetrwalnikowe (np. zarodniki), które mogą przez dłuższy czas czekać w uśpieniu na dogodne warunki do rozwoju. Najczęściej zimują na nasionach roślin, ale chętnie lokują się też na resztkach pożniwnych, chwastach, a nawet w glebie.

bakteryjna kanciastosc ogorka Fotolia_219404583fot. saratmFot. saratm/Fotolia

Objawy bakteryjnej kanciastości ogórka.

W nasionach roślin

Nasiona na swoje zimowisko najczęściej wybierają formy przetrwalnikowe takich chorób jak: grzybowe - antraknoza fasoli, septorioza selera, askochytoza grochu, bakteryjne – bakteryjna cętkowatość pomidora, bakterioza obwódkowa fasoli, kanciasta plamistość ogórka, rak pomidora oraz wirusowe - mozaika fasoli, mozaika pomidora.

W resztkach pożniwnych

Niektóre patogeny preferują resztki pożniwne, pozostawione w warzywniku po zbirach. W ten sposób zimują min. organizmy odpowiedzialne za czarną zgniliznę kapustnych (bakterie) oraz wiele chorób grzybowych m.in.: alternarioza naci marchwi, mączniak rzekomy grochu, szara pleśń, antraknoza fasoli, chwościk buraka, alternarioza pomidora, septorioza selera czy zgorzel podstawy łodyg pomidora.

W podłożu

Część patogenów zimuje bezpośrednio w glebie, szczególnie jeśli jest ona zasobna w materię organiczną (często nawożona kompostem lub obornikiem). Należą do nich m.in. patogeny odpowiedzialne za fuzaryjne więdniecie ogórka, werticiliozę truskawki czy fytoftorozę papryki.

W innych roślinach

Niektóre choroby wybierają na zimowisko chwasty lub rośliny wieloletnie. Na chwastach z rodziny kapustnych (np. taszniku, tobołkach czy świerzepie) mogą zimować przetrwalniki chorób warzyw kapustnych (np. kiła kapusty), natomiast na chwastach i roślinach wieloletnich (np. mniszku lekarskim, babce lancetowatej czy floksie wiechowatym), chętnie zimują zarodniki mączniaka prawdziwego dyniowatych.

mączniak prawdziwy na liściach dyni Fotolia_180956631fot. Miyuki SatakeFot. Miyuki Satake/Fotolia

Mączniak prawdziwy na liściach dyni.

Sposoby zapobiegania chorobom

Znając zwyczaje patogenów wywołujących choroby warzyw, w znacznym stopniu możemy utrudnić im funkcjonowanie i ograniczyć inwazję w kolejnym sezonie. W tym celu starajmy się:

  • wykorzystywać do siewu wyłącznie zdrowe nasiona pochodzące z pewnego źródła,
  • zaprawiać nasiona przed siewem przeciwko chorobom grzybowym,
  • niszczyć chwasty w warzywniku,
  • uprawiać rośliny wieloletnie z dala od warzywnika (np. floksy w znacznej odległości od roślin dyniowatych),
  • dokładnie zbierać i niszczyć resztki pożniwne,
  • odkażać podłoże pod osłonami (szklarnie, tunele),
  • na otwartej przestrzeni stosować płodozmian; czasem wystarczy odczekać 2-3 lata z uprawą tego samego gatunku w tym samym miejscu (np. w przypadku septoriozy selera), innym razem może być potrzebne 4-5 lat przerwy (np. w przypadku antraknozy fasoli), a kiedy indziej nawet 8 lat (w przypadku białej zgnilizny cebuli).

Tekst: Katarzyna Józefowicz, zdjęcie tytułowe: Alexas_Fotos/Pixabay

Tagi
Newsletter
Zapisz się na newsletter, aby otrzymywać od nas bezpłatne porady ogrodnicze!
Warto przeczytać
To Cię zainteresuje
Nowe treści

 

Ważne tematy
Lista zakupów
Nowe rośliny w katalogu
Zostań redaktorem!

Podziel się z nami swoim ogrodniczym doświadczeniem.
W nagrodę otrzymasz wybrane czasopismo.


Komentarze

ŚWIĘTA
Na czasie
ŚWIĘTA
Zobacz więcej
Porady na ten tydzień
Tydzień 48, Sentencja nr:7
Tydzień 48, Sentencja nr:7
Większość bylin na rabacie powinna być zabezpieczona przed mrozem. Dowiedz się, które to rośliny oraz jak ochronić je przed zimą.
Tydzień 48, Sentencja nr:6
Tydzień 48, Sentencja nr:6
Zimą rośliny balkonowe są szczególnie narażone na przemarzanie, gdyż ich korzenie osłonięte są jedynie doniczką i cienką warstwą ziemi. Trzeba je zabezpieczyć przed mrozem.
Tydzień 48, Sentencja nr:5
Tydzień 48, Sentencja nr:5
Posadzone młode egzemplarze są szczególnie narażone na działanie mrozu, zatem chcąc cieszyć się ich urokiem w następnych latach należy pamiętać o bardzo dokładnym zabezpieczeniu ich przed zimą.
Tydzień 48, Sentencja nr:3
Tydzień 48, Sentencja nr:3
Z trawnika należy systematycznie usuwać opadające liście. W tym celu oprócz zwykłych grabi możemy użyć tzw. miotłograbi o miękkich, sprężystych zębach lub odkurzacza ogrodowego.
Tydzień 48, Sentencja nr:2
Tydzień 48, Sentencja nr:2
Przykryjmy miejsca, gdzie we wrześniu lub październiku zostały posadzone cebulki roślin kwitnących wiosną. Najlepsza do tego celu będzie kora lub torf (warstwa grubości 2–4 cm), gałązki świerkowe, suche liście lub słoma.
Tydzień 48, Sentencja nr:1
Tydzień 48, Sentencja nr:1
Jeśli nie zrobiliśmy tego wcześniej, czyścimy narzędzia ogrodowe, dokonujemy ich przeglądu, zmieniamy płyny, świece, oddajemy noże do ostrzenia. Czyścimy i chowamy węże ogrodowe oraz meble ogrodowe.
 
Serwisy partnerskie
Dom i wnętrze
Twoja strona ogrodu