Logo
Logo
Gardeners' world wrzesień - październik 2019
13
Do góry
Artykuł na: 6-9 minut

Uprawa dereni w ogrodzie

Trudno sobie wyobrazić ogród bez dereni. Te bardzo zróżnicowane rośliny drzewiaste są dekoracyjne nie tylko z liści, lecz także z kolorowych pędów, kwiatów, wyjątkowego pokroju oraz owoców. Poznaj najpopularniejsze gatunki oraz odmiany dereni i dowiedz się, jak je pielęgnować.

Derenie (Cornus) to jedne z najpopularniejszych ogrodowych krzewów ozdobnych. Są bardzo uniwersalne i pasuję do każdego stylu i rozmiaru. Wśród wielu gatunków i odmian z łatwością znajdziemy te dekoracyjne z liści, pędów, a nawet rodzące jadalne owoce.

Derenie o dekoracyjnych pędach i liściach

Najczęściej uprawianym gatunkiem derenia jest dereń biały (Cornus alba). Ten rozłożysty krzew osiąga do około 3 m wysokości i wyróżnia się sezonowymi liśćmi, przebarwiającymi się jesienią w odcieniach czerwieni. Późną wiosną rozpoczyna się kwitnienie – kwiaty są liczne, ale skromne, zebrane w baldachogrona – a późnym latem i jesienią pojawiają się białe owoce. Wielką zaletą tego gatunku są czerwone pędy, które najładniej wybarwiają się, gdy krzew zrzuci już liście, i stają się podstawą kolorystyki w zimowym ogrodzie.

W sprzedaży dostępnych jest wiele odmian tego gatunku o dekoracyjnych pędach i liściach, m.in. ‘Aurea’ (jasnożółte liście), ‘Elegantissima’ (liście zielone z białym obrzeżem), ‘Gouchaultii’ (liście zielone z żółtym obrzeżem) ‘Sibirica Variegata’ (liście białoobrzeżone), ‘Kesselringii’ (pędy ciemnoczerwone do brązowych), ‘Sibirica’ (pędy czerwone), ‘Spaethii’ (liście z żółtym, nieregularnym obrzeżem).

dereń biały Cornus alba owocefot. iVerde
Dereń biały (Cornus alba), fot. iVerde
dereń biały Cornus alba jesienią fot. iVerde
Dereń biały jesienią, fot. iVerde
dereń biały Cornus alba Elegantissima fot. iVerde
Dereń biały 'Elegantissima', fot. iVerde
pędy derenia białego Cornus alba Sibirica fot. iVerde
Dereń biały 'Sibirica', fot. iVerde
   

Ceniony ze względu na kolorowe pędy jest także dereń rozłogowy (Cornus sericea). Osiąga do około 2 m wysokości i dużo większą szerokość, gdyż jego pokładające się czerwone pędy w sprzyjających warunkach łatwo się ukorzeniają. Wśród zielonych liści pojawiają się niepozorne kwiaty, zebrane w baldachogrona, a później białe owoce.


W ogrodach najczęściej uprawia się odmianę ‘Flaviramea’ o żółtozielonych pędach – bardzo ładnie zaprezentuje się zimą w towarzystwie dereni o czerwonych pędach. Inne polecane odmiany derenia rozłogowego to m.in. ‘Kelseyi’ (niska, dorasta do 80 cm, ma czerwonobrązowe pędy), ‘Cardinal’ (pędy czerwonawe) oraz ‘Budd’s Yellow’ (pędy żółtozielone).

dereń rozłogowy Cornus sericea Kelseyi fot. iVerde
Dereń rozłogowy (Cornus sericea) 'Kelseyi', fot. iVerde
 

Ładnie wybarwionymi pędami wyróżnia się również dereń świdwa (Cornus sanguinea). To gatunek rodzimy, osiągający do kilku metrów wysokości. Jego zielone liście w okresie jesieni ładnie przebarwiają się na czerwono. Białe kwiaty ukazują się późną wiosną, tworząc baldachogrona, a późnym latem na krzewie dojrzewają prawie czarne owoce.

W ogrodach zazwyczaj spotykamy odmiany ‘Midwinter Fire’ (około 2 m wysokości, potrzebuje słonecznego stanowiska, młode pędy zachwycają odcieniami pomarańczu i czerwieni) i ‘Winter Beauty’ (zimowe barwy podobne jak u ‘Midwinter Fire’, jednak jest od niej niższa). Warto polecić także odmianę ‘Compressa’ o wzniesionym pokroju i dekoracyjnych liściach, dostępną również w formie piennej.

Dereń biały, rozłogowy i świdwa nie sprawiają problemów w uprawie, nie mają większych wymagań i są w pełni mrozoodporne. By były ładnie wybarwione, należy je każdego roku przycinać. Najlepiej rosną na podłożu żyznym, próchniczym i wilgotnym, na stanowisku słonecznym do półcienistego. Sprawdzają się zwłaszcza w średnich i większych ogrodach, posadzone w grupach, by podkreślić kolorystykę pędów.

dereń świdwa Cornus sanguinea fot. iVerde
Dereń świdwa (Cornus sanguinea), fot. iVerde
dereń świdwa Cornus sanguinea Winter Beauty fot. iVerde
Dereń świdwa 'Winter Beauty', fot. iVerde

Derenie o dekoracyjnych podsadkach

Tu prym wiedzie dereń kousa (Cornus kousa). Wczesną wiosną przyciąga wzrok dużymi, białymi podsadkami (czterema w kwiatostanie), choć jego główkowate kwiaty są mało dekoracyjne. Potem zawiązuje egzotycznie wyglądające, osadzone na długich szypułkach owoce. Dojrzewają jesienią, przebarwiając się na czerwono. Polecane odmiany: ‘Milky Way’ (białe podsadki), ‘Satomi’ (różowe).


Krzew osiąga do kilku metrów wysokości. Preferuje stanowiska słoneczne do lekko półcienistych, podłoże żyzne, próchnicze, głęboko uprawione, przepuszczalne, a przy tym umiarkowanie wilgotne. Nie jest tak mrozoodporny jak gatunki o kolorowych pędach, ale zimuje w Polsce dość dobrze, choć czasem może przemarzać.

dereń kousa Cornus kousa fot. iVerde
Dereń kousa (Cornus kousa), fot. iVerde
dereń kousa Cornus kousa Milky Way fot. iVerde
Dereń kousa 'Milky Way', fot. iVerde
dereń kwiecisty Cornus florida fot.Marta Jozsa - Pixabay.com
Dereń kwiecisty (Cornus florida), fot. Marta Jozsa - Pixabay.com


Bardzo dekoracyjnymi białymi podsadkami wyróżnia się także dereń kwiecisty (Cornus florida). Ten pochodzący z Ameryki Północnej rozłożysty krzew w swoich ojczystych stronach zachwyca niezwykle obfitym kwitnieniem, jeszcze przed rozwojem liści. W sprzedaży dostępne są egzemplarze o różowo wybarwionych podsadkach. Ze względu na większe wymagania i niepełną mrozoodporność dereń kwiecisty w Polsce zakwita dużo skromniej i rzadziej.

Derenie o atrakcyjnych owocach

Dojrzewające późnym latem i jesienią owoce derenia jadalnego (Cornus mas) nie dość, że ładnie wyglądają, to jeszcze można je wykorzystać na przetwory (galaretki, wina, soki, konfitury) lub... zostawić ptakom. Jego ozdobą są również żółte kwiaty. Pojawiają się wczesną wiosną, jeszcze przed liśćmi, i ładnie pachną.

Dereń jadalny dobrze rośnie na stanowisku słonecznym do półcienistego. Lubi próchnicze, przepuszczalne i umiarkowanie wilgotne podłoże, ale poradzi sobie i na gorszym podłożu. Jest w pełni mrozoodporny.

owoce derenia białego Cornus alba Siberian Pearls fot. iVerde
Dereń biały 'Siberian Pearls', fot. iVerde
owoce derenia kuosa Cornus kousa var. chinensis fot. iVerde
Dereń kousa var. chinensis, fot. iVerde
dereń jadalny cornus mas fot. Kristine Paulus Flickr CC BY 2.0
Dereń jadalny (Cornus mas), fot. Kristine Paulus - Flickr / CC BY 2.0

Derenie o wyjątkowym pokroju

Wiele dereni ma ładny pokrój, choć najbardziej widowiskowy jest pochodzący z Azji dereń pagodowy (Cornus controversa), nazywany także drzewiastym. Ponadto to niewielkie drzewo lub wysoki krzew (osiąga do kilkunastu metrów wysokości) kwitnie niezwykle obficie. Białe kwiaty, zebrane są w baldachowate kwiatostany, ukazują się późną wiosną.


W ogrodach najczęściej uprawia się odmianę ‘Variegata’ o liściach z białym obrzeżem, osiągającą do kilku metrów wysokości. Choć także obficie kwitnie, to jednak kwiaty na tle biało-zielonych liściach są słabo widoczne. Dereń pagodowy najlepiej zaprezentuje się jako soliter na tle trawnika, co podkreśli jego oryginalny pokrój. Niestety, w Polsce roślina może przemarzać, dlatego tak ważne jest zapewnienie jej osłoniętego od wiatrów stanowiska. Najlepsze będzie podłoże umiarkowanie wilgotne, przepuszczalne, żyzne, próchnicze o odczynie lekko kwaśnym do obojętnego.

dereń pagodowy Cornus controversa fot. iVerde
Dereń pagodowy (C. controversa), fot. iVerde
dereń pagodowy Cornus controversa Variegata fot. iVerde
Dereń pagodowy 'Variegata', fot. iVerde
dereń kanadyjski Cornus canadensis fot. iVerde
Dereń kanadyjski (Cornus canadensis) fot. iVerde

Dereń inny niż wszystkie

Dereń kanadyjski (Cornus canadensis) jest niewielką (zaledwie 20 cm wysokości) krzewinką, za to dekoracyjną z liści, kwiatów, a także owoców. Zielone liście ładnie przebarwiają się jesienią. Mimo że kwiaty są dość niepozorne, to jednak dzięki białym przysadkom, które je otaczają, prezentują się ciekawie. Po przekwitnięciu kwiatów i opadnięciu przysadek wykształcają się czerwone, jadalne owoce.

Dereń kanadyjski najładniej zaprezentuje się jako roślina okrywowa u podnóża drzew i krzewów. Aby jego uprawa zakończyła się sukcesem, niezbędne jest stanowisko półcieniste, podłoże próchnicze i umiarkowanie wilgotne, o lekko kwaśnym odczynie.

 

Tekst: Grzegorz Bugucki, zdjęcie tytułowe: iVerde

Komentarze

To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (9)
Nowe treści
Na czasie
Jesienny trawnik
Temat miesiąca
Jesienny trawnik
Zobacz więcej
Warto przeczytać
Porady na ten tydzień
Tydzień 39, Sentencja nr:8
Tydzień 39, Sentencja nr:8
Zbieramy obumarłe części roślin i opadające liście. Składamy je na pryzmie kompostowej, którą dokładnie przerzucamy. Ziemia kompostowa przyda nam się na przyszły rok.
Tydzień 39, Sentencja nr:6
Tydzień 39, Sentencja nr:6
Przesadzamy drzewa i krzewy iglaste np. tuje, cisy, świerki i sosny. Zdążą się zaaklimatyzować w nowym miejscu przed nadejściem przymrozków.
Tydzień 39, Sentencja nr:5
Tydzień 39, Sentencja nr:5
Do naszych roślin na balkonie i tarasie możemy dodać rośliny kwitnące jesienią (np. chryzantemy, wrzosy).
Tydzień 39, Sentencja nr:1
Tydzień 39, Sentencja nr:1
Pod koniec września z ogrodu wykopujemy rośliny cebulowe, bulwiaste i kłączowe, które nie zimują w gruncie (begonie bulwiaste, dalie, galtonie, ismeny, kanny, krokosmie, tygrysówki, mieczyki – ścinamy ich liście na wysokości kilku centymetrów ponad bulwą).
Twoja strona ogrodu