Logo
Logo

Prewencja – kiedy po oprysku można wejść do grodu? Jak nie szkodzić pszczołom?

Opryskując rośliny w ogrodzie przeciwko chorobom czy szkodnikom nie można zapominać o okresie karencji oraz prewencji dla danego preparatu. Odpowiedni okres karencji po oprysku musi upłynąć zanim zerwiemy owoce czy warzywa przeznaczone do spożycia. Nie mniej ważny dla nas, zwierząt domowych, ale też środowiska i pszczół ma też prewencja. Czym jest okres prewencji i jak wpływa na ochronę pszczół?

Spis treści
Karencja i prewencja: Jak wpływają na Twoje uprawy? Pszczoły i opryski: Znaczenie bezpiecznego stosowania środków Ochrona pszczół i ludzi: Jak prawidłowo używać środków ochrony roślin?

Prewencja a karencja po opryskach roślin

Karencja i prewencja to niezwykle ważne terminy w uprawach użytkowych. Oba odnoszą się do bezpiecznego stosowania środków ochrony roślin i zdecydowanie należy brać je pod uwagę. Karencja, czyli okres jaki musi upłynąć od oprysku do dnia zbioru rośliny przeznaczonej do spożycia ma przede wszystkim uchronić nas przed zatruciem i zwykle dotyczy oprysków roślin użytkowych (np. owoców czy warzyw). Czas ten (w zależności od preparatu i danego gatunku rośliny może wynosić od doby do nawet kilkunastu dni.

Prewencja, to z kolei czas, kiedy po wykonaniu oprysku ludzie i zwierzęta nie powinny mieć kontaktu z roślinami poddanymi zabiegowi, ani też przebywać w ich pobliżu. Jest to także termin mający chronić nas i naszych zwierząt przed niekorzystnymi skutkami działania preparatów ochrony roślin, ale szczególnie odnosi się do ochrony środowiska, w tym owadów pożytecznych i zapylających, które bardzo często są ofiarami nierozsądnego wykonywania oprysków.

Okres prewencji należy więc szczególnie brać pod uwagę w czasie wykonywania zabiegów ochrony roślin kwitnących – ozdobnych, ale też drzew i krzewów owocowych. Wprowadzenie i przestrzeganie okresu prewencji umożliwia też odpowiednie, bezpieczne dobieranie terminów oprysków, tak by nie pokrywały się one z kwitnieniem konkretnych roślin, czyli nie stanowiły zagrożenia dla pszczół i innych owadów pożytecznych, które właśnie w czasie kwitnienia znajdują się na roślinach.

Prewencja, podobnie jak karencja jest ustalana indywidualnie dla każdego środka ochrony roślin, w procesie jego rejestracji. Przed zatwierdzeniem do rejestracji danego preparatu (środka), prowadzone są badania lub doświadczenia, mające na celu jak najbardziej precyzyjne określenie okresu prewencji. Metodyka oraz zakres tych badań są ujednolicone i jednakowe dla wszystkich środków ochrony roślin, poddawanych rejestracji na terenie Unii Europejskiej. Okres prewencji ustalany jest więc dla ludzi i zwierząt, a w szczególności dla pszczoły miodnej i w zależności od środka i gatunku rośliny może wynosić bardzo krótki czas (godzinę lub kilka godzin), dzień lub kilka dni. W niektórych przypadkach (najmniej szkodliwe środki) okres prewencji może nie być określany (na opakowaniu znajdziemy komunikat „nie dotyczy”).

 

Dlaczego okres prewencji dla pszczół jest ważny?

Dbałość o zapewnienie bezpieczeństwa pszczołom (i innym owadom pożytecznym) jest obecnie jednym z ważniejszych aspektów ochrony roślin. Jak wiemy, żyjemy w dobie szybkiego ubytku bioróżnorodności na Ziemi, a rola pszczół (zapylanie roślin) ma fundamentalne znaczenie dla uzyskania wysokiego i jakościowego plonu wielu gatunków roślin uprawnych, czyli dla produkcji żywności.

Ochrony wymaga nie tylko pszczoła miodna, ale także wiele innych – na świecie występuje ponad 20 tysięcy gatunków pszczół z czego około 450 w naszym kraju. Warto pamiętać, że owady te (zarówno larwy, jaki formy dorosłe) mogą funkcjonować tylko dzięki pobieraniu tzw. pokarmu kwiatowego, więc bezpieczne oblatywanie kwiatów jest niezbędne dla ich życia i przeżycia.

Testujemy niezwykłe narzędzia ogrodnicze, których jeszcze nie znacie... a powinniście je mieć!
Przeczytaj także
Testujemy niezwykłe narzędzia ogrodnicze, których jeszcze nie znacie... a powinniście je mieć!

Trzeba mieć świadomość, że istotne jest uchronienie przed opryskaniem środkiem chemicznym nie tylko pszczół, ale też kwiatów – źródła nektaru kwiatowego. Nawet pojedyncze pszczoły, które miały kontakt ze skażonym nektarem, przenoszą go do gniazd (uli), gdzie mogą zatruć się całe pszczele rodziny.

Dodatkowo, pszczoły, które oblatując kwiaty zostaną opryskane środkami chemicznymi, a więc nienaturalnym dla nich zapachem, są taktowne jak intruzi i nie zostają wpuszczane do uli, w wyniku czego po prostu giną.

Pszczoła w ogródku warzywnym
Fot. JoannaTkaczuk / AdobeStock
Pszczoły i inne owady zapylające to element niezbędny w ogrodzie warzywnym i owocowym.

Jak unikać błędów w czasie oprysków i zatruć pszczół?

Drastyczny i niebezpieczny dla nas wszystkich spadek populacji (czy zatrucia) pszczoły miodnej i dziko żyjących zapylaczy wynika przede wszystkim z szybkiego postępu i rozwoju rynku środków ochrony roślin, braku odpowiednich aktów prawnych, ale też z braku świadomości, wiedzy oraz błędów popełnianych w trakcie doboru i stosowania tych preparatów. Niestety wciąż jeszcze zdarzają się zaniedbania, które mogą negatywnie wpływać nie tylko na populację pszczół, ale też na zdrowie i bezpieczeństwo ludzi. Zazwyczaj są to pospolite i dość częste błędy, które przy nieco większej świadomości można łatwo wyeliminować. Aby więc nie szkodzić pszczołom i jednocześnie sobie samym warto:

  • przestrzegać informacji zawartych na etykietach środków ochrony roślin;
  • prawidłowo diagnozować zagrożenie (chorobę lub szkodnika) i dobierać odpowiedni preparat;
  • zapoznać się wcześniej ze specyfiką działania preparatu;
  • stosować tylko zalecane do użytku amatorskiego i dopuszczone do obrotu środki i ich dawki;
  • wybierać odpowiedni termin zabiegu (oprysku) i wykonywać go we właściwy sposób, np. wykonywać opryski wieczorem po zakończeniu oblotu roślin przez pszczoły i inne gatunki zapylające;
  • unikać stosowania niezalecanych mieszanek różnych środków ochrony roślin;
  • ograniczać stosowanie preparatów chemicznych na rzecz preparatów ekologicznych, na bazie naturalnych komponentów (np. wyciągi i napary roślinne – z pokrzywy, mniszka lekarskiego, wrotyczu, czosnku, skrzypu polnego).

Ciesielska czy rozłupująca? Jaka siekiera do ogrodu?
Przeczytaj także
Ciesielska czy rozłupująca? Jaka siekiera do ogrodu?

Warto przy tym pamiętać, że ochrona pszczół i dzikich zapylaczy w czasie stosowania środków ochrony roślin jest obowiązkiem, wynikającym z przepisów prawa. Hodowcom (plantatorom, ogrodnikom, rolnikom), którzy ignorują przepisy grozi grzywna w wysokości nawet 5 tysięcy złotych, w tym także utrata dotacji unijnych. Przepisy te dotyczą jednak nie tylko dużych gospodarstw, ale też właścicieli mniejszych ogrodów przydomowych oraz zarządców terenów zieleni publicznej.


Zdjęcie tytułowe: Valerii Honcharuk, schankz / AdobeStock

FAQ Pytania i odpowiedzi
  • Co to jest karencja i jakie ma znaczenie przy opryskach roślin?

    Karencja to okres, który musi upłynąć od momentu oprysku do dnia zbioru rośliny przeznaczonej do spożycia, ma na celu ochronę nas przed zatruciem i zwykle dotyczy roślin użytkowych jak owoce czy warzywa.
  • Czym jest prewencja i jak wpływa na ochronę pszczół?

    Prewencja to okres, kiedy ludzie i zwierzęta powinni unikać kontaktu z roślinami poddanymi opryskowi. Ma ona chronić zarówno nas, jak i zwierzęta domowe przed niekorzystnymi skutkami działania środków ochrony roślin, a także środowisko i owady pożyteczne.
  • Dlaczego należy szczególnie przestrzegać okresu prewencji podczas zabiegów na roślinach kwitnących?

    Przestrzeganie okresu prewencji podczas oprysków roślin kwitnących zapobiega pokrywaniu się terminów oprysków z kwitnieniem roślin, co jest kluczowe dla ochrony pszczół i innych owadów pożytecznych.
  • Jakie kroki można podjąć, aby unikać błędów podczas oprysków i zatruć pszczół?

    Należy przestrzegać informacji na etykietach środków, prawidłowo diagnozować zagrożenia, zapoznać się ze specyfiką działania preparatów, stosować zalecane środki w odpowiednich dawkach, wybierać odpowiedni czas na opryski, unikać niezalecanych mieszanek i ograniczać stosowanie chemicznych środków ochrony na rzecz naturalnych preparatów.
  • Jakie konsekwencje grożą za niewłaściwe stosowanie środków ochrony roślin?

    Ignorowanie przepisów dotyczących stosowania środków ochrony roślin może skutkować grzywną do 5 tysięcy złotych oraz utratą dotacji unijnych, co dotyczy zarówno dużych gospodarstw, jak i mniejszych ogrodów oraz terenów zieleni publicznej.
  • Czytaj więcej Czytaj mniej
Autor
Prewencja – kiedy po oprysku można wejść do grodu? Jak nie szkodzić pszczołom?
Prewencja – kiedy po oprysku można wejść do grodu? Jak nie szkodzić pszczołom?
Maciej Aleksandrowicz

Z wykształcenia specjalista ogrodnik, „przewidziany” do kształtowania wszelkich terenów zieleni, ale najlepiej wychodzi mu pisanie o roślinach i ogrodach. Od 2011 roku pisze artykuły i porady ogrodnicze, a z nami współpracuje regularnie od 2018 roku. Oprócz ciągłego podpatrywania świata i uczenia się czegoś nowego, lubi długie spacery, leniwe popołudnia i wieczory w ogrodzie, muzykę i smak kawy – najlepszego sprzymierzeńca przy tworzeniu tekstów dla Was.

Tagi
Powiązane tematy
 

Komentarze

Dodaj komentarz
Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu. Może będziesz pierwsza/-y? Zajrzyj na Forum ZielonyOgrodek.pl