Idziesz za modą i głosami ogrodników? Chcesz posadzić zieloną, gęstą i trwałą, zimozieloną ścianę, ale bez wykorzystania tui (żywotników), tylko wybierając lepsze opcje?
Żywopłot jest potrzebny w ogrodzie i często od niego zaczyna się projektowane nasadzenia. Z gatunków i odmian, które proponujemy da się stworzyć zieloną ścianę w ogrodzie, barierę, która ochroni wnętrze posesji od hałasów, stworzy osłonę wizualną i zatrzyma kurz z ulicy. Wybierając gatunek na żywopłot trzeba jeszcze mieć na względzie istniejące warunki i ilość miejsca, ale też to, co chcemy obok niego posadzić, gdyż będzie tłem dla innych roślin.
Dodatkowe walory gatunków, które znajdują się na naszej liście to: atrakcyjne kwiaty lub owoce, oryginalne ulistnienie, a także źródło pokarmu dla zwierząt, takich jak ptaki, małe ssaki czy owady. A tych cech brakuje u tuj.
Gatunki na zielone ściany do formowania
Gęsta, trwała i zielona ściana w ogrodzie wzdłuż ogrodzenia zwykle tworzona jest z roślin dobrze znoszących formowanie, czyli cięcie. Jeżeli szukasz propozycji na słoneczne stanowisko, możesz stworzyć ją z ognika szkarłatnego (Pyracantha coccinea) lub jednej z jego odmian. To gatunek rodzący kolorowe (czerwone, pomarańczowe lub żółte) owoce, a wcześniej efektownie kwitnący na biało i przyciągający do siebie wiele owadów. Największą zaletą ognika jest to, że ma zimozielone liście, doskonale znosi przycinanie i tworzy zwarte bariery (posiada ciernie).
W podobnych warunkach, czyli w słonecznych miejscach, można też uprawiać berberys Juliany (Berberis julianae), który charakteryzuje się nieco wolniejszym wzrostem niż ognik, ale także jest ceniony z uwagi na zimozielone liście.
Z roślin iglastych, które mogą się stać się zamiennikiem dla tui w mniejszych ogrodach polecamy jałowce (Juniperus). Na większych przestrzeniach można sięgnąć po świerk pospolity (Picea abies), który co prawda jest wysoko rosnącym drzewem, ale przy corocznym cięciu tworzy gęste i trudne do przebycia bariery. Na suchym podłożu doskonale sprawdzi się sosna górska, czyli kosodrzewina (Pinus mugo), która przy regularnym cięciu tworzy zwarte i trwałe ściany.
W półcieniu i cieniu zamiast tui w roli zielonej ściany ogrodowej może wystąpić bardzo popularna od kilku sezonów laurowiśnia wschodnia (Prunus laurocerasus) – roślina o dużych, skórzastych liściach i atrakcyjnie kwitnąca na biało.
W takich miejscach sadzi się również ostrokrzewy (Ilex), które wielu osobom kojarzą się z dekoracjami bożonarodzeniowymi i cieplejszymi regionami Europy. Jednak z uwagi na ocieplający się klimat, zarówno ostrokrzew i laurowiśnia coraz lepiej zimują w Polsce. Ciekawe odmiany tych roślin dostępne w sprzedaży pozwalają stworzyć różnorodne nasadzenia, jeśli chodzi o tempo wzrostu i wygląd liści.
Zacienione zakątki ogrodu, na przykład od północnej strony budynku lub w wąskich paskach między budynkami to idealne stanowiska dla zielonej ściany z cisów. Tuje w takich warunkach nie dałyby sobie rady, a cis (Taxus) czuje się w nich znakomicie. To roślina o szlachetnym wyglądzie, ciemnozielonych igłach i tworząca atrakcyjne, czerwone owoce (uwaga, jest trująca!). Jedyną wadą cisu jest to, że rośnie wolno. Poza tym, świetnie znosi cięcie i można z niego tworzyć nie tylko zwarte ściany, ale i różne inne formy geometryczne.
Jeśli zależy nam więc na szybkim efekcie, w zacienionej części ogrodu lepiej stworzyć ścianę z choiny kanadyjskiej (Tsuga canadensis) lub bluszczu pospolitego (Hedera helix). Ten ostatni gatunek jest silnie rosnącym pnączem i może porosnąć nie tylko ścianę, ale służy także do okrywania podłoża. W towarzystwie paproci czy rododendronów można z niego wyczarować efektowną i trwałą kompozycję. Kolejną zaletą bluszczu jest to, że zajmuje niewiele miejsca. Poza tym starsze egzemplarze zakwitają i wtedy, jesienią, stanowią cenny pokarm dla pszczół.
W najcieplejszych regionach Polski nieraz sadzi się głogowniki (Photinia); najczęściej odmiany głogownika Frasera (Photinia x fraseri). To krzewy liściaste o zimozielonych, dekoracyjnych liściach, świetnie znoszące cięcie i ozdobne także z białych kwiatów. Głogowniki nadają się na półcieniste stanowiska i nie są w pełni odporne na mrozy.
Gatunki kolumnowe na zielone ściany
Zielona, trwała ściana wzdłuż ogrodzenia w ogrodzie nie musi być tworzona z roślin, które wymagają formowania. Jeśli nie masz czasu, siły i chęci na regularne coroczne strzyżenie żywopłotu, wybierz inne gatunki i ich odmiany. Postaw na rośliny o kolumnowym, wąskim pokroju. Możesz wybrać kolumnowe odmiany spośród wyżej opisywanych gatunków, ale mamy też jeszcze kilka ciekawych propozycji, o których jeszcze nie było mowy.
W małych i średnich ogrodach na słonecznych stanowiskach gęstą, zieloną ścianę można stworzyć sadząc mało wymagające i dość szybko rosnące kolumnowe odmiany jałowca skalnego (Juniperus scopulorum), np. ‘Blue Arrow’ czy ‘Skyrocket’. Szybki efekt na bardzo suchym, piaszczystym podłożu można uzyskać z jałowca pospolitego (Juniperus communis) 'Hibernica'.
Rośliną przypominającą tuję, ale o srebrzystym ulistnieniu jest cyprysik Lawsona (Chamaecyparis lawsoniana) 'Columnaris', który sprawdza się na umiarkowanie wilgotnych podłożach i dobrze radzi sobie w warunkach miejskich. Warto także zwrócić uwagę na dwie inne odmiany cyprysika: 'Van Pelt’s Blue' i ‘Stardust’.
Słoneczne stanowisko to idealne miejsce dla sosny czarnej (Pinus nigra) 'Obelisk', 'Fastigiata' i 'Komet' oraz sosny pospolitej 'Fastigiata'. Natomiast w cieniu i półcieniu, zarówno w małym, jak i dużym ogrodzie gęsta zielona ściana może powstać z kolumnowych odmian cisu, np. cisa 'Fastigiata', 'Fastigiata Aureomarginata' lub ‘Overeynderi’.
Jeśli chcesz stworzyć gęstą barierę wzdłuż ogrodzenia w dużym ogrodzie, możesz posadzić szpaler z pięknie prezentujących się świerków serbskich (Picea omorika). To drzewa tworzące wąskie korony, nie ogałacające się od dołu i cieszące oko ciemnozieloną barwą igieł.
Pożytki z sadzenia gatunków innych niż tuje
Tuje to rośliny, które co prawda często stanowią miejsce schronienia dla zwierząt, zatrzymują kurz i hałas, a także są ciekawym tłem dla rabat bylinowych.
Jednak warto do ogrodu wprowadzać także inne gatunki i odmiany, aby zwiększać bioróżnorodność, warto sięgać po rodzime rośliny (szczególnie, jeśli tworzymy ogród poza miastem). Przy tworzeniu gęstych, trwałych ścian dobrze jest wprowadzać różnorodność, gdyż kwitnące rośliny wykarmią owady, a owoce stanowią nie tylko ozdobę, ale też pożywienie dla ptaków czy innych zwierząt.
Zdjęcia tytułowe: REDMASON, saratm / AdobeStock
