Jeden drobiazg może sprawić, że bożonarodzeniowa dekoracja będzie lśnić niczym drogocenny kryształ. Ale czy na rynku ogrodniczym da się znaleźć coś nowego, czego dotąd prawie nikt nie wykorzystywał? Okazuje się, że tak. Oto jedyny w swoim rodzaju kandydat, maleńki jak cukierek, ale bez grama tłuszczu i kalorii.
Pąki kwiatowe jak biało-czerwone świąteczne lizaki
Zwinięte kwiaty tej mało znanej rośliny wyglądają jak małe cukierki i kojarzą się ze świątecznymi lizakami – zanim się rozwiną widać na nich spiralne paski. Później kwiaty stają się niemal białe – przywodzą więc na myśl płatki śniegu.
Ta niezwykła roślina to szczawik różnobarwny (Oxalis versicolor). Z uwagi na swój wygląd bywa nazywany "Candy cane". W Wielkiej Brytanii, gdzie otrzymał nagrodę Królewskiego Towarzystwa Ogrodniczego Award of Garden Merit, stosowany jest do bożonarodzeniowych stylizacji.
Ma delikatne liście złożone z trzech wąskich, jasnozielonych listków. Wyrastają one w niewielkich kępach, nad którymi pojawiają się smukłe pąki. Ich biało-karminowe paski układają się spiralnie i przypominają wzór znany z cukrowych lasek.
Jeśli kupisz przed Bożym Narodzeniem sadzonkę tego szczawika z dwukolorowymi pąkami, nie sadź go jednak od razu w ogrodzie – i to z dwóch powodów.
Po pierwsze, z uwagi na swój wygląd, roślina świetnie nada się do udekorowania mieszkania przed Świętami. Szczawik można ustawić na parapecie, wykorzystać do stworzenia świątecznej kompozycji w oranżerii, albo zabezpieczonej od mrozu werandy. Ładnie będzie się też prezentował na stole w chłodnym pomieszczeniu w domu.
Biało-czerwone kwiaty w ogrodzie, na balkonie lub w domu
Po drugie szczawik różnobarwny w polskich warunkach klimatycznych nie może zimować na zewnątrz (okres zimowy musi przetrwać we wnętrzach domów lub w oranżerii. Z uwagi na swoje afrykańskie pochodzenie, nie jest odporny na mrozy (znosi spadki temperatury maksymalnie do -5°C). Na rabaty w ogrodzie, do ogrodów skalnych oraz na balkony i tarasy może więc trafić dopiero wiosną.
Sadzonki z pąkami kwiatowymi kupione w listopadzie trzeba więc trzymać w jasnym, chłodnym miejscu, ale nie narażonym na bezpośrednie działanie promieni słonecznych. W słońcu kwiaty szybko się otwierają i biało-czerwony wzór charakterystyczny dla pąków znika. Dopiero na przełomie kwietnia i maja można je przesadzić do ogrodu lub pojemnika na balkonie czy tarasie.
Zapamiętaj więc – od wiosny do jesieni szczawik może rosnąć w ogrodzie, a od jesieni do wiosny musi być chroniony przed mrozem w pomieszczeniu.
Zamknięte pąki pokazują najciekawszy wzór
Tak jak wspomnieliśmy, szczawik różnobarwny najciekawiej wygląda, gdy paki kwiatowe są zamknięte i widać na nich spiralny wzór. Po otwarciu kwiat wygląda zupełnie inaczej. Wnętrze płatków jest prawie białe, natomiast czerwony kolor pozostaje głównie na ich spodniej stronie i krawędziach. Najbardziej dekoracyjne bywają więc pąki oraz kwiaty częściowo rozwinięte, kiedy oba kolory są widoczne jednocześnie.
Reakcja rośliny na światło dodatkowo wzmacnia ten efekt. W jasny dzień kwiaty szeroko się otwierają. Wieczorem, w cieniu i podczas pochmurnej pogody zamykają płatki, ponownie pokazując spiralne paski. Podobnie składać mogą się liście, co jest charakterystyczne także dla innych szczawików.
- Szczawik różnobarwny w pomieszczeniu ustaw w jasnym miejscu. Jesienne i zimowe słońce padające przez szybę zazwyczaj nie jest zbyt intensywne, a bez odpowiedniej ilości światła kwiaty mogą pozostawać zamknięte. Najlepszy będzie parapet o wystawie południowej, wschodniej lub zachodniej.
- Podlewanie powinno być oszczędne (nadmiar wody zawsze wylewaj z doniczki).
- Nawożenie nie jest potrzebne.
Najlepszy efekt daje grupa roślin
Z pojedynczej bulwki wyrasta niewielka roślina. Dlatego, żeby uzyskać spektakularny efekt, najlepiej posadzić obok siebie kilka lub kilkanaście sztuk. Jeśli decydujesz się na sadzenie szczawika w doniczce, pamiętaj o wyborze doniczki z otworami odpływowymi, ponieważ zastój wody stanowi większe zagrożenie dla roślin niż krótkie przesuszenie podłoża.
W ogrodzie szczawiki różnobarwne dobrze prezentują się na skalniakach, wzdłuż ścieżek, jako obwódki i na rabatach żwirowych. Kwitną zwykle od czerwca do sierpnia. Warto je wyeksponować na tle drobnego żwiru i kamieni. Dobrym towarzystwem dla tych urokliwych roślin będą kępki kostrzewy sinej, rojniki, rozchodniki i niskie, tworzące kępki byliny.
Szczawiki lubią ziemię lekką i przepuszczalną; na dno doniczki lub dołka na rabacie dobrze jest wsypać warstwę drenażu. Uniwersalne podłoże można rozluźnić perlitem, drobnym żwirem albo gruboziarnistym piaskiem. Bulwki sadzi się zwykle na głębokości około 5-8 cm, zachowując między nimi 10 cm odstępu.