Logo
Logo
Gardeners' world marzec - kwiecień 2021

Zanim opuścisz stronę, zapisz się do bezpłatnego newslettera Zielonego Ogródka i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie Magazynu
Gardeners` World Polska.

W naszym newsletterze co tydzień znajdziesz:
  • - aktualności z branży ogrodniczej,
  • - porady ogrodnicze krok po kroku,
  • - projekty i reportaże z wizyt w ogrodach,
  • - katalog roślin ogrodowych i doniczkowych.
9
Do góry

Rośliny w religii i sztuce - chrześcijańska symbolika roślin

Poziomki, goździki, orliki, paprocie – tym i wielu innym roślinom przed wiekami przypisywano lecznicze i magiczne właściwości, w kulturze chrześcijańskiej nabrały szczególnej symboliki – powiedziała PAP Magdalena Michniewska, badająca znaczenie roślin w średniowieczu.

Rośliny w religii i sztuce

O ważnej roli roślin świadczą nie tylko dawne teksty kościelne, ale i motywy roślinne w sztuce. Magdalena Michniewska, badaczka roślin średniowiecza, farmaceutka i historyk sztuki, pisze o tym w książce „Rośliny w małopolskim gotyckim malarstwie tablicowym 1420-1540”.

Jak powiedziała PAP autorka, w dawnych wiekach rośliny miały zdecydowanie większe znaczenie niż dzisiaj. Pełniły przede wszystkim funkcje lecznicze, ale wierzono też, że chronią przed złymi mocami.

Przeświadczenie o ochronnej funkcji ziół sięga czasów pogańskich. W średniowieczu Kościół wierzenia te schrystianizował. W Polsce w XII w., rośliny zaczęto święcić, przede wszystkim w czasie uroczystości Wniebowzięcia Najświętszej Panny Marii, czyli Matki Boskiej Zielnej. Wówczas to dzięki bożemu błogosławieństwu zioła miały pomagać w ochronie zdrowia, a także zapewniać bezpieczeństwo (np. w czasie burzy), odganiać złe moce.

W zachowanych tekstach kościelnych – mówiła Michniewska – szczególnie interesujące jest błogosławieństwo mięty, zapisane w XIV w. w Poznaniu. Konsekrowana mięta miała m.in. chronić przed rozmaitymi przykrościami w sądzie, przed krzywdą w ogniu, wodzie i powietrzu, przed napadem, przed ciosami miecza, noża i innego żelaza czy wreszcie przed bólem i nagłą śmiercią.

rośliny w religii i w sztuce fot. condesign Pizabay
fot. condesign Pizabay

Symbole chrześcijańskie

Rośliny stały się istotnymi symbolami chrześcijańskimi. Łączono je z różnymi świętymi, Chrystusem, a przede wszystkim – z Matką Bożą. To szczególne powiązanie Marii z kwiatami bierze swój początek w wyjaśnieniu starotestamentowej „Pieśni nad Pieśniami”. Zawarte w niej określenia: „ogród zamknięty” czy „lilia pośród cierni” przypisano właśnie Bożej Rodzicielce.

W licznych tekstach i pieśniach średniowiecznych Marię zaczęto porównywać do kwiatów. Przede wszystkim do lilii, róży i fiołka – znamienne jest określenie Matki Bożej jako „róży miłości, lilii czystości i fiołka pokory”. Rośliny te pojawiają się na wielu obrazach maryjnych, przede wszystkim powstałych w XV i XVI w. W malarstwie Marii towarzyszą też goździki, poziomki, orliki, konwalie majowe, babki czy paprocie.

Michniewska wyjaśniła znaczenia najważniejszych dla chrześcijan roślin w średniowieczu. I tak...

goździk fot. Badziol40 Pixabay Goździki symbolizowały czystość i matczyną miłość, wskazywały na duchowy związek Marii z Chrystusem, ale i zapowiadały Pasję, czyli cierpienie Jezusa.

fot. Badziol40 Pixabay
poziomka fot. AllAnd Pixabay

Poziomki, o białych kwiatach i czerwonych owocach, podkreślały jednoczesne dziewictwo i macierzyństwo Bożej Matki. Były też symbolem Raju i wiecznej szczęśliwości w niebie. Kwitnienie i owocowanie poziomek kojarzono z nieśmiertelnością.

fot. AllAnd Pixabay

orlik fot. Anita Menger Pixabay

Orliki symbolizowały niewinność, określano je także „panieńskimi rękawiczkami” Marii. Kwiaty te mogły też odnosić się do cierpienia Marii i Jezusa.

fot. Anita Menger Pixabay

konwalia majowa fot. Barbara Bumm Pixabay

W dawnych wiekach konwalia majowa miała dla chrześcijan podobną symbolikę jak lilia. Ta „lilia dolin” – jak nazywano konwalię ponad pół tysiąca lat temu – świadczyła o czystości, ale również o pokorze Bożej Rodzicielki. Jak przekazują legendy, powstała z łez Marii stojącej pod krzyżem.

fot. Barbara Bumm Pixabay

fiołek fot. Hans Braxmeier Pixabay Fiołek z sercowatymi blaszkami liściowymi i fioletowymi kwiatami był niegdyś symbolem pokory Marii. Kolejnym symbolem pokory była, szeroko wówczas rozpowszechniona w przyrodzie, babka. Wierzono również, że roślina ta strzeże przed złem.

fot. Hans Braxmeier Pixabay
koniczyna fot. Jan Stuchlik Pixabay

Koniczynę chrześcijanie uważali za symbol zbawienia, wierzyli, że stanowi antidotum na ukąszenie węży i skorpionów, łączonych w chrześcijaństwie z szatanem.

fot. Jan Stuchlik Pixabay

paproć fot. pixabairis Pixabay

Moc odpędzania szatana przypisywano też paprociom, które równocześnie symbolizowały skromność Marii.

fot. pixabairis Pixabay

2015-08-17 
Źródło: PAP - Nauka w Polsce www.naukawpolsce.pap.pl

Warto przeczytać
Powiązane rośliny
Powiązane artykuły
Pokaż więcej (1)
Porady na ten tydzień
Tydzień 9, Sentencja nr:5
Tydzień 9, Sentencja nr:5
Rośliny cebulowe (przede wszystkim przebiśniegi i krokusy), które posadziliśmy we wrześniu, pojawiają się spod śniegu. Wystarczy jeden lub dwa cieplejsze dni, aby ukazały się ich piękne kwiaty.
Tydzień 9, Sentencja nr:4
Tydzień 9, Sentencja nr:4
Odgarniając śnieg ze ścieżek ogrodowych czy podjazdu pamiętajmy, aby nie przysypywać trawnika. Ubita warstwa śniegu wolniej topnieje i może powodować gnicie darni. Jeśli jednak w obrębie trawnika powstanie warstwa zamarzniętego śniegu, należy ją rozkruszyć.
Tydzień 9, Sentencja nr:3
Tydzień 9, Sentencja nr:3
Podczas pogodnych dni silne słońce wysusza rośliny, a zamarznięta ziemia uniemożliwia uzupełnienie strat wody. Powinniśmy je wtedy cieniować. Podczas odwilży podlewajmy iglaki, szczególnie te, które rosną w pojemnikach.
Tydzień 9, Sentencja nr:2
Tydzień 9, Sentencja nr:2
Niektóre byliny rosnące na rabatach (złocienie, omiegi, ostróżki, rudbekie, liliowce, rozchodniki czy funkie) można rozmnożyć przez podział kęp. Dzięki temu nie tylko rozmnożymy, ale też odmłodzimy rośliny.
Tydzień 9, Sentencja nr:1
Tydzień 9, Sentencja nr:1
W marcu możemy wysiewać do doniczek i inspektów nasiona ogrodowych roślin jednorocznych oraz warzyw (wczesne odmiany kapusty, sałaty, rzodkiewki, kopru, marchwi). W ogrodzie można siać warzywa wytrzymałe na zimno: rzodkiew, koper, cebulę, groch (należy przykryć je włókniną).
Polecane
Nowości
Promocje
Serwisy partnerskie
Dom i wnętrze
Twoja strona ogrodu
Już jest! Nowe, wiosenne wydanie Gardeners` World
Gardeners' World Edycja Polska marzec - kwiecień 2021
Zamów z darmową dostawą do domu!