Logo
Logo
Gardeners' world listopad - grudzień 2019

Zanim opuścisz stronę, zapisz się do bezpłatnego newslettera Zielonego Ogródka i pobierz GRATIS elektroniczne wydanie Magazynu
Gardeners` World Polska.

W naszym newsletterze co tydzień znajdziesz:
  • - aktualności z branży ogrodniczej,
  • - porady ogrodnicze krok po kroku,
  • - projekty i reportaże z wizyt w ogrodach,
  • - katalog roślin ogrodowych i doniczkowych.
50
Do góry

Pielęgnacja bukszpanów

Już od epoki renesansu bukszpan zaliczany jest do najbardziej popularnych krzewów zimozielonych. Stosowany w ogrodzie w formie żywopłotów lub pojedynczo, wykorzystywany do tworzenia strzyżonych rzeźb i roślinnych figur. Często uprawiany jest także w pojemnikach – to elegancka ozdoba ogrodów, tarasów, kawiarnianych ogródków i wejść do budynków. Mimo, iż nie należy do gatunków trudnych w uprawie, warto znać jego wymagania i zagrożenia, by unikać kłopotów. Jak pielęgnować bukszpany?

Jak pielęgnować bukszpany?

Aby pielęgnacja bukszpanu sprawiała jak najmniej kłopotu, należy zapewnić mu optymalne warunki – przede wszystkim dobrać odpowiednie podłoże i stanowisko. Krzewy te najlepiej rosną na stanowisku słonecznym lub w półcienu, ale znoszą również cień. Choć wystarcza im każda przeciętna gleba, najlepsze będzie dla nich przepuszczalne, gliniaste podłoże o odczynie pH 6,5–7,0.

Warto pamiętać, że odpowiednie warunki uprawy pozwalają roślinom zimozielonym, do których należy bukszpan, wytrzymać okresową suszę i znieść nawet trudne warunki miejskie. Bukszpany nie powinny być nadmiernie podlewane lub stać w wodzie (zwłaszcza okazy uprawiane w pojemnikach), ponieważ ich korzenie mogą wtedy gnić, co doprowadzi do żółknięcia i zamierania także części nadziemnej. Z tego względu bukszpany należy podlewać umiarkowanie, ale systematycznie, co ważne jest szczególnie w przypadku roślin uprawianych w miejscach nasłonecznionych. Podlewamy bezpośrednio do gruntu, aby nie moczyć niepotrzebnie liści!


Fot. Jos Didier/Pixabay

Sadzenie i przesadzanie

Bukszpany dobrze znoszą przesadzanie, jednak, aby nie uszkodzić bryły korzeniowej i nie przesuszyć gęstych, drobnych korzeni większe krzewy należy zawsze wykopywać z możliwie dużą bryłą ziemi, gdy przesadzamy je w nowe miejsce. Najlepszym czasem na przesadzanie jest wczesna wiosna lub koniec lata (sierpień-październik), po to by uniknąć okresów suszy (upałów). Bukszpany już ukorzenione, z bryłą ziemi, kupione w doniczkach, możemy sadzić właściwie przez cały sezon; aby przezimowały w dobrej kondycji, muszą zdążyć ukorzenić się najdalej jesienią.


Fot. Hans Braxmeier/Pixabay

Bukszpan wieczniezielony (Buxus sempervirens)

Nawożenie

Zdrowe rośliny mają ładnie wybarwione, błyszczące liście. Aby bukszpany tak wyglądały, potrzebują nawożenia (zwłaszcza okazy silnie cięte i formowane).

  • Najwygodniej jest stosować jednorazowo (wiosną) wolno rozkładające się (bezpieczne), wieloskładnikowe nawozy otoczkowane (np. typu Osmocote, Plantacote, Florovit). Działają przez większość sezonu i powoli uwalniają składniki pokarmowe, które przyswajane są przez system korzeniowy roślin.
  • Można stosować także kilka razy w sezonie tradycyjne nawozy posypowe (np. granulowane) lub płynne (rozpuszczalne w wodzie) przeznaczone do roślin zimozielonych lub krzewów ozdobnych.

O czym trzeba pamiętać? Nawożenie przeprowadzamy najpóźniej do końca sierpnia. Później stosujemy już tylko nawozy tzw. jesienne (bez zawartości azotu), aby pędy bukszpanów zdrewniały i rośliny zdążyły przygotować się do zimy.


Jak pielęgnować bukszpan zimą?

Zarówno krzewy rosnące w gruncie, jak i w pojemnikach dobrze jest osłaniać na zimę, np. białą agrowłókniną lub siatką cieniującą. Dzięki temu zimozielone liście będą zabezpieczone przed mrozem i szczególnie groźnymi wysuszającymi mroźnymi wiatrami. Pojemniki i doniczki z roślinami pozostawiane na zewnątrz należy zabezpieczyć przed mrozem (np. styropianem, tekturą falistą, czy matami słomianymi), by bryła korzeniowa roślin nie przemarzła.

Podobnie, jak inne krzewy zimozielone, bukszpany potrzebują zimą i na przedwiośniu podlewania, ponieważ przez cały czas transpirują. Rośliny nie podlewane w tym okresie mogą cierpieć z powodu tzw. suszy fizjologicznej (wzrost temperatury wczesną wiosną sprawia, ze rośliny chcą rozpocząć wegetację, lecz nie mogą uzupełnić wody, ponieważ podłoże jest zmarznięte – w efekcie ich liście i pędy zamierają). Dobrym rozwiązaniem jest obfite podlanie roślin przed zimą (przed nastaniem mrozów), aby zmagazynowana wilgoć w glebie starczyła roślinom na wiosenny start. Jeżeli zima jest bezśnieżna i mroźna, w okresach dodatniej temperatury bukszpany należy obficie podlewać, aby uzupełnić straty wody.


Fot. Maciej Aleksandrowicz

Cięcie i formowanie

Bukszpany lubią cięcie i dlatego tak często wykorzystywane są do tworzenia różnego rodzaju figur i rzeźb roślinnych oraz strzyżonych żywopłotów i obwódek rabat. Przeciętnie krzewy przycina się i formuje dwa razy w roku – wczesną wiosną (w marcu lub kwietniu) i w połowie lata, skracając świeże przyrosty o około 1/3 długości.

Okazom starym, zaniedbanym można poprawić kształt przez cięcie późną wiosną, gdy minie niebezpieczeństwo przymrozków. Chodzi o zmobilizowanie rośliny do wypuszczenia nowych pędów, co pozwoli na późniejszą zmianę jej kształtu. Bukszpany tniemy najpóźniej do końca sierpnia, by pędy zdążyły zdrewnieć przed zimą (inaczej łatwiej przemarzną).


Fot. Frank Magdelyns/Pixabay

Kłopoty – choroby i szkodniki

Można spotkać się z żerowaniem na liściach bukszpanu mszycy – miodówki bukszpanowej, która żerując wytwarza tzw. rosę miodową i woskowe, białe poskręcane nici. Charakterystyczne są objawy w postaci deformacji liści (zwijają się i zniekształcają – podobnie jak główka kapusty). Aby walczyć z miodówką należy dokładnie obserwować krzewy i już od maja stosować skuteczne środki, np. Mospilan lub gotowe do użycia preparaty w aerozolu.

Brązowe lub innego koloru plamy prowadzące do usychania liści i pędów to zwykle objawy chorób grzybowych – plamistości i zamierania pędów. Takie pędy należy usuwać, a rośliny opryskać jednym ze skutecznych fungicydów, np. uniwersalnym środkiem Topsin lub Biosept. Aby choroby nie powracały, najlepiej zastosować oprysk co najmniej dwa, trzy razy w odstępach kilkunastu dni.

Często wczesną wiosną najmłodsze liście zmieniają kolor na rdzawo-brązowy. Przyczyną może być niska temperatura na przełomie zimy i wiosny lub zimowe wiatry wysuszające tkanki roślin, dlatego najlepiej sadzić bukszpany w miejscach osłoniętych od mroźnych wiatrów.


Bukszpany zniszczone przez ćmę bukszpanową fot. Maciej AleksandrowiczFot. Maciej Aleksandrowicz

Bukszpany zniszczone przez ćmę bukszpanową.

Nowe zagrożenie – ćma bukszpanowa!

Od kilku sezonów bukszpany mają w naszym kraju i w Europie nowego wroga, który masowo niszczy krzewy. Jest to szczególnie groźny szkodnik – ćma bukszpanowa (Cydalima perspectalis). Gąsienice tego motyla są bardzo żarłoczne, żerują na liściach i pędach bukszpanów, tworząc oprzędy wyglądające, jak pajęczyny otaczające całe krzewy. Przy dużej liczebności ćmy, w szybkim czasie (w ciągu jednego sezonu) może dojść do całkowitego zniszczenia krzewu.

Ćma dopiero od niedawna żeruje w Polsce i nie opracowano jeszcze sposobów jej zwalczania. Trzeba więc stale przeglądać całe krzewy (także ich wnętrza). Pojedyncze gąsienice można zbierać ręcznie wraz z oprzędami i niszczyć (najlepiej otrząsać je z krzewów na białą włókninę rozłożoną pod krzewem lub wycinać całe zaatakowane pędy). Można ograniczać żerowanie ćmy – stosując bardzo dokładne opryski – środkami do zwalczania gąsienic, np. Calypso, Mospilan lub Decis.

Tekst: Maciej Aleksandrowicz, zdjęcie tytułowe: sabrina federico/Pixabay


Warto przeczytać

Komentarze

Gość mich

20-10-2019 19:09

na ćmę ja polecam polysect bukszpan. stosowałem w tym roku przez cały sezon. latwy w uzyciu, raz na kilkanaście dni do 3 tygodni i masz spokój z gasienicami ćmy

Wiecej na Forum ZielonyOgrodek.pl
To Cię zainteresuje
Pokaż więcej (7)
Wybrane dla Ciebie
Wieści z branży
Pomysły na Święta
Temat miesiąca
Pomysły na Święta
Zobacz więcej
Porady na ten tydzień
Tydzień 50, Sentencja nr:7
Tydzień 50, Sentencja nr:7
Gdy zima zaczyna się za oknami na naszych parapetach w dalszym ciągu kwitną niektóre rośliny. Należy je systematycznie podlewać.
Tydzień 50, Sentencja nr:6
Tydzień 50, Sentencja nr:6
Poinsecję można kupić już na początku grudnia – będzie wtedy przez kilka tygodni przypominać nam o zbliżających się Świętach.
Tydzień 50, Sentencja nr:5
Tydzień 50, Sentencja nr:5
Pamiętajmy, aby przed zimą wyczyścić i zakonserwować narzędzia ogrodnicze. Metalowe części warto zabezpieczyć smarem lub preparatem do konserwacji metalu. Narzędzia wygodnie jest przechowywać na specjalnych wieszakach lub stojakach. Miejsce to powinno być zabezpieczone przed wilgocią.
Tydzień 50, Sentencja nr:4
Tydzień 50, Sentencja nr:4
Krzewy zimozielone warto osłonić na zimę siatkami cieniującymi, które nie przepuszczają promieniowania UV i chronią przed wiatrem. Cieniowanie jest bardzo istotnym zabiegiem, ponieważ z powierzchni liści podczas silnego nasłonecznienia wyparowuje woda, a każda zamarznięta warstwa uniemożliwia roślinie uzupełnianie jej braku.
Tydzień 50, Sentencja nr:1
Tydzień 50, Sentencja nr:1
Podlewajmy zimozielone krzewy. Jest to bardzo ważne, ponieważ także zimą przez ich liście odparowuje woda, co naraża rośliny na uschnięcie (pamiętajmy jednak, by nie podlewać roślin ogrodowych podczas mrozów).
Twoja strona ogrodu