Ogród Królewski w Wersalu

Geometryczny plan zakłada oś centralną, która porządkuje symetrycznie wszystkie elementy ogrodu.

Plan ogrodów królewskich Wersalu:

1. Place d’Armes
2. Partery kwiatowe przy pałacu
3. Oranżeria
4. Fontanna Latony
5. Fontanna Apollina
6. Grand Canal
7. Boskiety
8. Basen Szwajcarów
9. Królewskie Ogrody Warzywne (Potager du Roi)
10. Fontanna Neptuna
11. Petit Trianon - posiadłość Marii Antoniny

Spacer po Ogrodzie Królewskim w Wersalu

Do całości założenia pałacowego prowadzą z miasta trzy szerokie arterie obsadzone platanami (Platanus) – przypominające na planie kurzą stopkę – patte d’oie. Zbiegają się na ogromnym, wybrukowanym w całości placu głównym Place d’Armes, który obecnie wykorzystywany jest jako parking. Przez dziedziniec można dostać się do pałacu a dalej już do rozległej części ogrodowej. Spacer rozpoczyna się z najwyżej położonego tarasu z parterami kwiatowymi, z którego roztacza się przepiękny widok na cały park. Schodząc dalej mija się niżej położony parter wodny z fontanną Latony i dwoma innymi basenami.

Główna brama wejściowa, dziedziniec wejściowy, widok na główną aleję doprowadzającą do pałacu, parter kwiatowy na górnym tarasie, oś główna parku zakończona Grand Canal w sezonie jesiennym i formy topiaryczne cisów (przycinane w figury geometryczne).

Aleja Królewska przypominająca podłużny dywan trawy otoczona jest z obydwu stron ścianami boskietów, które kryją w sobie niezliczoną ilość ogrodowych niespodzianek takich jak labirynt, amfiteatr, wgłębnik, zaskakujące elementy wodne i rzeźbiarskie. Boskiety, z włoskiego bosco, to zagajniki – kwatery obsadzone drzewami, których zewnętrzne ściany są zawsze na równo przystrzyżone.

Aleja Królewska, Ogrody Wersalu, basen z fontanną Apollina, początek Grand Canal z wypożyczalnią łódek, meleksy jadące do Petit Trianon, Grand Canal i przycięte aleje lip w tle.

Piknik przy Grand Canal, ogrody Wersalu, zakończenie osi ogrodu – płynne powiązanie z krajobrazem, ponownie ogrody Wersalu, teatr w boskietach, na drzwiach oranżerii pierwsza litera imienia Króla Słońca w symetrycznym odbiciu.

Na końcu Alei Królewskiej znajduje się najbardziej okazały basen z fontanną Apollina – boga słońca. Przedłużeniem głównej alei jest Wielki Kanał – Grand Canal, na którym niegdyś urządzano bitwy statków, a obecnie można popływać w nim łódką.

Nie można też pominąć oranżerii z egzotycznymi roślinami, które wystawiane są na zewnątrz podczas sezonu letniego i chowane na zimę do wnętrz. Dodatkowymi elementami wartymi odwiedzenia przynależącymi niegdyś do całości założenia są Basen Szwajcarów oraz Warzywne Ogrody Królewskie (Potager du Roi). Obecnie mieści się tu jedna z najlepszych uczelni wyższych kształcących architektów krajobrazu. (École Nationale Supérieure du Paysage ukończył m.in. Michel Clément - autor paryskiego Parku Citroëna). Po przeciwległej stronie znajduje się okazała fontanna Neptuna.

Rząd drzew palmowych przy oranżerii, ogrody Wersalu o zmroku, wejście do ogrodu Marii Antoniny, Wioska Królowej (Hameau de la Reine), ogrody Wersalu z domami i pastwiskami owiec.

W barokowym parku w Wersalu przeważają proste formy geometryczne. Wszędzie spotyka się rośliny strzyżone w kule, stożki czy prostopadłościany. Są to zazwyczaj cisy (Taxus), bukszpany (Buxus), lipy (Tilia) i graby (Carpinus). Jedyne swobodnie rosnące kompozycje kwiatowe znajdują się w ozdobnych wazach lub w parterach, gdzie ujęte w obwódki równo przystrzyżonego mini żywopłotu.

Elementy rzeźbiarskie lub wodne bardzo często spotykane są na placykach, w miejscu skrzyżowań alejek. Żwirowe ścieżki piesze prowadzone są prostopadle do siebie lub schodzą się gwiaździście w jednym punkcie. Pewnym wytchnieniem dla porządku i symetrii barokowego ogrodu jest przyległa posiadłość Marii-Antoniny. Przypomina ona romantyczną wioskę z niewielkimi strumyczkami, swojskimi chatami, grotami, młynem i pasącymi się na łące owieczkami.

Po rozległym parku można przemieszczać się na pewnych odcinkach meleksami oraz rowerami. Ogrodowa część związana z pałacem jest głównie odwiedzana przez turystów, zaś tereny położone niżej wzdłuż Grand Canal są częstym miejscem pikników, spotkań okolicznych mieszkańców. Podczas sezonu letniego w weekendy o wyznaczonych porach uruchamiane są wszystkie fontanny i wodotryski. Do zasilenia niezwykłych pokazów Les Grandes Eaux potrzeba 3600 m³ wody.

Rzeźby antyczne poustawiane wzdłuż ściany boskietu, Grupa Laokoona na tle ściany boskietu, placyk z gwiaździście rozchodzącymi się alejkami (w boskiecie), tabliczka informacyjna o boskiecie Dauphin'a, przebarwiające się platany, i aleja daktylowców.

Ogród Królewski w Wersalu w liczbach

• Powierzchnia parku: 800 ha
• Liczba fontann: 50
• Liczba dysz wodnych: 620
• Ilość wodnych rur zasilających fontanny: 35 km
• Ilość posadzonych drzew: 200 000
  
  

2012-02-08
Tekst i zdjęcia: Małgorzata Palczyńska