"No dig" | Uprawa ogródka warzywnego "bez kopania"

Kopać czy nie kopać? Oto jest pytanie!

W ciągu ostatnich kilku ostatnich lat wiedza na temat pożytecznych mikroorganizmów i procesów zachodzących w glebie zaczęła budzić coraz większe zainteresowanie nie tylko wśród naukowców, ale także rolników oraz ogrodników zarówno tych profesjonalnych, jak i zajmujących się amatorską uprawą. Wiadomo już bezsprzecznie, że nawozy sztuczne, chemiczne środki ochrony roślin oraz stosowana przez lata głęboka uprawa ziemi z jej orką lub częstym przekopywaniem, wcale nie jest korzystna ani dla ekosystemu, ani dla ilości i jakości plonu.

Coraz popularniejsze stają się alternatywne i proekologiczne metody, które ograniczają "kopanie" do minimum (sadzenia roślin). Możemy wiec z powodzeniem założyć przydomowy warzywnik z pominięciem męczącego i niepotrzebnego przekopywania grządek. Sprawdź, jak to zrobić!

Dlaczego warto uprawiać ogród metodą "no-dig" – bez kopania, na zagonach?

Uprawa gleby metodą bez kopania jest pożyteczna dla środowiska naturalnego i o wiele mniej męcząca niż tradycyjne jej przekopywanie. Wpływa ona korzystnie na żywotność mikroorganizmów glebowych, a tym samym także na wzrost i rozwój roślin.

Podstawą metody no dig jest stosowanie dużych ilości naturalnej ściółki organicznej w postaci

• kompostu | Dowiedz się więcej
• dobrze przekompostowanego obornika | Dowiedz się więcej
• ziemi liściowej | Dowiedz się więcej
• kompostowanej przez kilka lat kory lub zrębków drewnianych | Dowiedz się więcej

Pamiętajmy, że materia organiczna, której używamy do ściółkowania grządek, powinna wyglądem przypominać czarnoziem. Nigdy nie używajmy nie do końca przekompostowanych resztek roślinnych.

Ściółkę wykładamy na powierzchnię gleby każdej jesieni po zakończeniu uprawy warzyw i usunięciu z poletek resztek roślin. W tradycyjnej uprawie warzyw w tym czasie po prostu przekopywało się grządki. Tutaj nie wykonujemy tej pracy.

Zalety "no dig"

• CHWASTY | Znaczne ograniczenie ilości pojawiających się chwastów. Nie przekopujemy gleby, nie wydobywamy więc z jej głębszych warstw leżakujących tam nasion chwastów.
• WILGOĆ | Nie przesuszamy podłoża. Przekopując glebę, wydobywamy je głębsze warstwy na powierzchnię, przez co podłoże ulega przesuszeniu.
• MIKROORGANIZMY | Coroczne ściółkowanie przyczynia się do wzbogaca ją w pożyteczne mikroorganizmy glebowe.
• TEMPERATURA | Dzięki zaniechaniu przekopywania oraz ściółkowaniu gleby, zachowujemy w niej ciepło w okresie zimowym.
• STRUKTURA | Nie kopiemy, a więc nie niszczymy naturalnych warstw gleby, a tym samym nie zaburzamy stosunków powietrzno-wodnych w niej panujących,
• MIKORYZA | Nie kopiąc, unikamy przecinania strzępków grzybów glebowych, dzięki czemu poprawiamy mikoryzę, co sprzyja zdrowiu korzeni i dobrym plonom warzyw.
• CZAS | Nie musimy spędzać długich godzin na męczącym przekopywaniu grządek łopatą.
  
  

Stworzenie i pielęgnacja ekologicznego warzywnika metodą no dig nie jest trudne. Sprawdzi się właściwie na każdym rodzaju gleby. Jeśli więc zawsze uprawa warzyw wydawała nam się skomplikowana i męcząca, to zdecydowanie warto wypróbować tę metodę.

Jak założyć i prowadzić zagony warzywne bez kopania?

Ogrodowy warzywnik założymy w jeden weekend. Nie jest to trudne i z pewnością nie sprawi problemu nawet początkującemu ogrodnikowi amatorowi. Przyjrzyjmy się bliżej kolejnym krokom:

Krok 1
Wybór i przygotowanie miejsca pod warzywnik

Najpierw należy wybrać miejsce w ogrodzie na warzywnik. Powinno być ono dobrze nasłonecznione i łatwo dostępne, dzięki czemu pielęgnacja, podlewanie i zbiór warzyw w czasie trwania sezonu będą przebiegać szybko i sprawnie. Wybrany teren wyrównujemy oraz usuwamy z niego trawę i chwasty, jeżeli tam rosną.

Krok 2
Budowa zagonów warzywnych

Na uprzednio przygotowanym terenie wyznaczamy zagony warzywne. Najwygodniej uprawiać warzywa na zagonach wzniesionych lub w skrzyniach. Zagony budujemy z naturalnych nieheblowanych desek o grubości około 5 cm i wysokości 20 cm. Zagon lub skrzynię wypełniamy ziemią uprawową do wysokości 8 cm i dodatkowo kładziemy na nią jeszcze 10- centymetrową warstwę materii organicznej. Glebę lekko ubijamy stopami, a następnie grabimy jej powierzchnię.

Krok 3
Sadzenie lub siew warzyw

Teraz pora wysiać lub posadzić warzywa. Nasiona wysiewamy rzędami w odstępach zalecanych na ich pakowaniu lub gęsto, a później przerzedzimy siewki, gdy wyrosną. Bardzo dobrym pomysłem jest skorzystanie z nasion warzyw na specjalnych papierowych taśmach. Są tam one umieszczone od razu w idealnych dla danego gatunku odstępach.

Możemy też kupić gotową rozsadę. Rośliny sadzimy w niewielkich otworach w ziemi. Po zakończeniu sadzenia należy młode warzywa od razu podlać, aby ładnie się przyjęły.

Siew warzyw można rozpocząć już w kwietniu i kontynuować partiami przez większość sezonu, aby zachować ciągłość plonowania. Metoda ta idealnie sprawdza się w przypadku wielu gatunków warzyw jak na przykład fasolka szparagowa, marchew czy rzodkiewki. Z kolei gotowe sadzonki najlepiej sadzić w gruncie po 15 maja, gdy minie już ryzyko wiosennych przygruntowych przymrozków. Właśnie w tym okresie najlepiej posadzić pomidory, warzywa kapustne, dynię czy ogórki.

Po zakończeniu sezonu uprawy warzyw, co ma miejsce z reguły w okolicach października, ściółkujemy zagony. Rozkładamy na ich powierzchni około 5 cm warstwę ściółki, czyli po prostu materii organicznej, która w naturalny sposób w okresie jesienno- zimowym i wzbogaci glebę w cenne składniki pokarmowe, z których skorzystają posadzone przez nas w następnym sezonie warzywa. Pamiętajmy, aby nigdy nie używać jako ściółki nierozłożonej (nieprzekompostowanej) materii organicznej, ponieważ wyjałowi ona glebę ze składników pokarmowych.

Tekst: Redakcja ZielonyOgrodek.pl, zdjęcie tytułowe: Papava / Depositphotos
G.T.